પે-ટુ-મર્કલ-રૂટ (P2MR) ક્વોન્ટમ કોમ્પ્યુટર્સ વિરુદ્ધ બિટકોઈનને મજબૂત બનાવવા માટે ખાસ રચાયેલું છે.
આ ટેક્નોલોજી પબ્લિક કીઝને ઓછી ઉજાગર કરીને ક્વોન્ટમ હુમલાઓથી બચાવે છે, જે વર્તમાન સિસ્ટમોની મુખ્ય કમજોરી છે.ક્વોન્ટમ ધમકી શું છે?ક્વોન્ટમ કોમ્પ્યુટર્સ સામાન્ય કોમ્પ્યુટર કરતાં અરબો ગણું ઝડપી છે અને 'શોર્સ અલ્ગોરિધમ'થી ECDSA જેવા ક્રિપ્ટોના પ્રાઈવેટ કીઝ તોડી શકે છે. � બિટકોઈનમાં, જ્યારે તમે Taproot (P2TR) અથવા P2PK એડ્રેસથી ખર્ચો છો, ત્યારે પબ્લિક કી બ્લોકચેઇન પર દેખાય છે – જેને ક્વોન્ટમ 'લાંબા સમયના હુમલા'થી તોડી શકાય. � નિષ્ણાતો કહે છે કે આ ધમકી 5 વર્ષમાં વાસ્તવિક બની શકે. �P2MR કેવી રીતે રક્ષણ આપે છે?P2MR એ BIP-360 (ફેબ્રુઆરી 2026માં મર્જ થયેલું) છે, જે Taproot જેવું છે પણ key-path સ્પેન્ડિંગને બંધ કરે છે. ��તે માત્ર મર્કલ રૂટને કમિટ કરે છે, પબ્લિક કી વિના – જેથી ક્વોન્ટમને કી મળતી જ નથી. �સ્પેન્ડ કરવા માટે script-path વાપરો: લીફ સ્ક્રિપ્ટ + પ્રુફ બતાવો, જે હેશ-આધારિત છે (SHA-256 હાલ ક્વોન્ટમ-સુરક્ષિત). �આ 'અટેક સર્ફેસ'ને ઘણું ઘટાડે છે, જ્યારે Taprootમાં key-pathથી કી ઉજાગર થાય છે. �આ પહેલું પગલું છે – ભવિષ્યમાં પૂર્ણ ક્વોન્ટમ-રેઝિસ્ટન્ટ અલ્ગોરિધમ્સ (જેમ કે lattice-based) ઉમેરાશે. �મારો અભિપ્રાય અને ફાયદા-ખામીઓP2MR એ બુદ્ધિપૂર્ણ પગલું છે – તે બિટકોઈનને ક્વોન્ટમ યુગ માટે તૈયાર કરે છે, વિના મોટા ફેરફારો. � ખાસ કરીને ભારત જેવા માર્કેટમાં, જ્યાં ક્રિપ્ટો અપનાવણી વધી રહી છે, આ સુરક્ષા મહત્વપૂર્ણ છે.સારાંશમાં, P2MR ક્વોન્ટમ સામે મજબૂત શیل્ડ છે, પણ ભાવના રાખો કે પૂર્ણ સુરક્ષા માટે વધુ અપગ્રેડ્સ જરૂરી છે. ��
પે-ટુ-મર્કલ-રૂટ એ બ્લોકચેઇન અને ક્રિપ્ટોકરન્સીની દુનિયામાં એક અદ્ભુત રીત છે જે લાખો લોકોને એકસાથે પૈસા મોકલવાનું અને વેરિફાઈ કરવાનું સરળ બનાવે છે. આને સમજવા માટે, કલ્પના કરો કે તમારી પાસે એક મોટું પરિવાર છે અને તમે દરેકને એકસાથે ભેટ મોકલવા માંગો છો – પરંતુ તમારે દરેકનું અલગથી ચેક કરવાની જરૂર નથી, એક જ સ્લિપથી બધું ચેક થઈ જાય!મર્કલ રૂટ શું છે?મર્કલ રૂટ એ એક 'જાડીયું ફિંગરપ્રિન્ટ' જેવું છે. � કલ્પના કરો કે તમારી પાસે 8 પત્રો છે – A, B, C, વગેરે. તમે તેને જોડીઓમાં મળાવીને એક નવું નામ (હેશ) બનાવો છો, જેમ કે A+B=AB, C+D=CD. પછી આ જોડીઓને ફરી જોડો – AB+CD=ABCD, અને આખરે બધાનો એક જ એકલો નામ બને – જેને મર્કલ રૂટ કહેવાય છે. � આ રીતે, હજારો વસ્તુઓ (જેમ કે ટ્રાન્ઝેક્શન્સ) ને એક કૂછ નંબરમાં સમાવી શકાય છે. જો એક પણ વસ્તુ બદલાય, તો આ રૂટ બદલાઈ જશે – એટલે કોઈ છેતરપિંડી નથી થઈ શકતી!આને બ્લોકચેઇનમાં વાપરવાથી, બધી ટ્રાન્ઝેક્શન્સનો એક જ રૂટ બનાવીને બ્લોકમાં રાખવામાં આવે છે, જેથી લાઈટ વૉલેટ (મોબાઈલ એપ્સ) પણ ઝડપથી ચેક કરી શકે. �પે-ટુ-મર્કલ-રૂટ કેવી રીતે કામ કરે છે?સામાન્ય બિટકોઈનમાં, તમે એક વ્યક્તિને પૈસા મોકલો છો – 'પે-ટુ-પબ્લિક-કી' (P2PKH). પરંતુ પે-ટુ-મર્કલ-રૂટ (P2MR) માં, તમે એક જ રૂટને સરનામું બનાવીને લાખો લોકોને પૈસા મોકલો છો!સ્ટેપ 1: તમે બધા રસીદો (UTXO) ની યાદી બનાવો – જેમ કે "રામને 1 BTC, શ્યામને 2 BTC".સ્ટેપ 2: આ યાદીને મર્કલ ટ્રી બનાવીને એક રૂટ હેશ બનાવો. �સ્ટેપ 3: આ રૂટને બિટકોઈન એડ્રેસ તરીકે વાપરીને ટ્રાન્ઝેક્શન મોકલો.સ્ટેપ 4: પૈસા આવ્યા પછી, કોઈપણ વ્યક્તિ (જેમ કે રામ) પોતાની રસીદ + પ્રુફ (માત્ર 3-4 હેશ) બતાવીને પૈસા લઈ શકે. �આ રીતે, એક જ ટ્રાન્ઝેક્શનથી બધાને વિતરણ થઈ જાય – ખર્ચ ઓછો, ઝડપ વધુ!ઉદાહરણ: એરડ્રોપ અને એક્સચેન્જકલ્પના કરો કે એક ક્રિપ્ટો પ્રોજેક્ટ 1 લાખ યુઝર્સને ટોકન આપે છે.P2MR વાપરીને, પ્રોજેક્ટ એક જ રૂટ પર બધા ટોકન મોકલે.દરેક યુઝર પોતાનો ટોકન ક્લેમ કરે – માત્ર પ્રુફ બતાવીને, બળબળતા ફીસ વિના. �એક્સચેન્જ પર પ્રૂફ-ઓફ-રિઝર્વ્સમાં પણ વપરાય છે – તમે તમારું બેલેન્સ ચેક કરો કે એક્સચેન્જ પાસે પૈસા છે કે નહીં, પરંતુ અન્યનું ન જોવું પડે. �ફાયદા અને મહત્વસ્કેલેબિલિટી: લાખો પેમેન્ટ્સ એક ટ્રાન્ઝેક્શનમાં. �સુરક્ષા: કોઈ ફેરફાર લુકાઈ ન શકે.ઓછું ફી: બેચ પેમેન્ટ્સ માટે આદર્શ, ખાસ કરીને ભારત જેવા દેશમાં જ્યાં ઘણા યુઝર્સ છે.ઉપયોગ: એરડ્રોપ, વેતન વિતરણ, ચેરિટી, DeFi રોલઅપ્સ. �આ ટેક્નોલોજી બિટકોઈન સ્ક્રિપ્ટિંગથી શક્ય બને છે, પરંતુ હજુ વધુ વિકાસ થઈ રહ્યો છે. નોન-ટેક્નિકલ વ્યક્તિ માટે, આ એક 'સ્માર્ટ એન્વેલપ' જેવું છે – બધા માટે પૈસા એક જ સ્થળે, દરેક પોતાનું લઈ લે! ��