Tôi vừa phát hiện ra rằng trên trang web chính thức của Babylon có một đoạn văn mà hầu hết mọi người đều bỏ qua: TBV bản thân không phải là một sản phẩm DeFi, mà chỉ là một “nguyên ngữ” (primitive). Sản phẩm thực sự nằm ở những thứ được gắn phía bên ngoài. Tôi đã đọc đi đọc lại câu đó ba lần mới nhận ra được mức độ quan trọng của nó. TBV là gì? Đó là một bộ giao thức giúp BTC trở thành tài sản có thể lập trình mà không cần rời khỏi mainnet, không cần cross-chain và không cần ủy thác lưu ký. Nhưng Babylon không có ý định tự cầm bộ “thứ này” để đi làm cho vay, giao dịch hay phái sinh. Cách họ làm là: biến TBV thành SDK – một module/công cụ trong chuỗi frontend dùng để xác thực light client, rồi giao toàn bộ cho các nhà phát triển.
Nói cách khác, Babylon không phải đang xây một tòa nhà, mà đang sản xuất một bộ ván/khuôn lắp sẵn. Ai muốn dùng BTC làm tài sản thế chấp thì chỉ cần nhấc bộ “tấm ván” đó lên là có thể bắt tay vào làm, không cần tự viết từ đầu các script cho Bitcoin và cũng không cần tự dựng hệ thống xác thực light node. Việc hợp tác với Aave là một ví dụ điển hình: Babylon chỉ chịu trách nhiệm khóa BTC vào Vault và truyền chứng minh trạng thái đi, còn chuyện vay mượn hay thanh lý thì đều là phần việc trong bộ Core Lending Spoke và Vault Swap Spoke của Aave.
Điểm tinh tế của hướng thiết kế này nằm ở chỗ: nó không cần đoán thị trường đang cần gì. Các nhà phát triển sẽ dùng TBV để tạo ra những thứ mà chính họ cũng chưa từng nghĩ ra. Và với tư cách là token quản trị BABY của “nhà máy sản xuất cờ-lê” này, giá trị có tăng được hay không không phụ thuộc vào việc Babylon làm ra bao nhiêu sản phẩm, mà phụ thuộc vào việc có bao nhiêu nhà phát triển sẵn sàng cầm cây cờ-lê đó lên. #baby $BABY
Còn vài ngày nữa là sẽ công bố báo cáo tài chính của SanDisk rồi, lần này liệu nó có thể cất cánh không? Trong mấy ngày này biến động đúng là lớn thật, tôi chỉ làm lướt sóng thôi mà trong lòng đã thấy hoảng hốt, lỡ một phát là có thể khiến tôi bị kẹt vài nhát đao, sợ cũng sợ chết tôi luôn! Mỗi ngày làm vài lệnh, kiếm chút tiền mua rau cũng được mà, tôi vẫn rất tin tưởng vào SanDisk, đừng giảm nữa nhé! #TradFi晒单
Tôi vẫn luôn nhớ những năm đầu khi mình mày mò làm L2 Rollup trên Ethereum, thứ khiến tôi đau đầu nhất chính là hóa đơn Data Availability (DA) cực kỳ đắt đỏ. Ban đầu tôi cứ nghĩ giao thức Timestamping của Babylon trên Bitcoin chỉ là để cung cấp tính xác nhận cuối cùng (finality) cho các chuỗi PoS, giống như một trò chơi thuần túy mật mã. Nhưng sau khi tôi cặm cụi đọc đi đọc lại tài liệu kỹ thuật, đặc biệt là Section 4, tôi nhận ra rằng đây hoàn toàn không phải bữa trưa miễn phí; bản chất là một dịch vụ BTC DA khoác áo mật mã, và nó còn có một cấu trúc chi phí hết sức đặc biệt.
Tôi sắp xếp lại logic như sau: để đạt được khả năng bất biến (immutability) ở mức độ như Bitcoin, chuỗi PoS phải đưa các dữ liệu then chốt—như checkpoint và các thay đổi của bộ trình xác thực (validator set)—thông qua Babylon để ghi vào OP_RETURN trên Bitcoin. Bản whitepaper viết nghe rất nhẹ nhàng, nhưng tôi đã tính một phép toán “mộc mạc”. Một script OP_RETURN điển hình chỉ có 80 byte. Nếu một chuỗi PoS muốn duy trì trải nghiệm Fast Unbonding theo giây (second-level), thì điều đó đồng nghĩa với việc nó phải neo (anchor) trạng thái liên tục; và như vậy, mỗi tháng chuỗi đó sẽ phải tranh giành trên mạng Bitcoin hàng chục nghìn khe OP_RETURN. Điều này khiến tôi thấy rằng chỉ nhìn Babylon tích hợp được bao nhiêu chuỗi TVL là không có ích—đó chỉ là câu chuyện. Từ giờ tôi chỉ tập trung vào một chỉ số cứng: tỷ lệ giữa phí Gas mà chuỗi PoS trả cho thợ đào Bitcoin và phần thu nhập mà chính Babylon tạo ra. Nếu phí Gas do bản thân một chuỗi PoS sinh ra, cùng với giá trị token của nó, không thể bù đắp được khoản DA rent mà nó phải trả cho mạng Bitcoin để “khớp” với sự đồng thuận (align consensus), thì mô hình này sẽ không thể duy trì lâu dài.@BabylonLabs_io
Sự tỉnh táo của tôi nằm ở chỗ: giá trị ở “điểm cuối” (terminal value) của BABY không phụ thuộc vào việc nó xuất ra bao nhiêu mức độ bảo mật, mà phụ thuộc vào việc liệu nó có thể xây dựng một thị trường dữ liệu được neo bám (data anchoring) chi phí thấp, hiệu suất cao hay không. Nó không phải là một gói bảo mật miễn phí; đó là một hoạt động kinh doanh cần tính toán chính xác chi phí DA cho từng byte. Cho đến khi hệ thống này được chứng minh là khả thi về mặt kinh tế, tôi vẫn giữ cho mình một sự tỉnh táo lý trí. #baby $BABY
Mọi người đang bàn tán về BabylonLabs, rằng BTC gốc nay có thể tạo ra lợi nhuận, nhưng tôi lục tung thông báo và cộng đồng rồi phát hiện dường như ai cũng cố tình né tránh một từ quan trọng nhất trong một bản whitepaper: cơ chế Slashing (phạt trừ theo chém/loại trừ).
Tôi buộc phải viết bài này để nhắc những người chỉ nhìn thấy Bitcoin không cầu (no bridge), không custodial (không lưu ký), UTXO gốc (native UTXO) rồi lao vào: “gốc” không có nghĩa là “không rủi ro”. “Gốc” có nghĩa là nếu bạn sai, bitcoin của bạn thật sự sẽ bị trừ vĩnh viễn. @BabylonLabs_io
Cơ chế của BABY là như sau: BTC staker (người đặt cược) sẽ khóa tài sản trong UTXO và ủy quyền quyền xác thực cho Finality Provider (nhà cung cấp cuối-cùng-tính). Nếu Finality Provider có các hành vi an ninh nghiêm trọng như ký đôi (Double Signing) thì lượng BTC mà họ được ủy quyền sẽ bị slashing (bị phạt trừ). Thiết kế này về mặt kỹ thuật rất “ngầu” và lần đầu tiên mang đến cho Bitcoin khả năng trừng phạt theo phong cách PoS về mặt kinh tế. Nhưng với nhà đầu tư lẻ, đây là một “hộp đen niềm tin”: Bạn không thể tự xác minh năng lực kỹ thuật của Finality Provider. Nhà đầu tư lẻ làm sao biết liệu validator này có vì lỗi hạ tầng máy chủ, bug code hoặc bị tin tặc tấn công dẫn đến double signing hay không? Một khi sự cố xảy ra, validator chỉ mất uy tín, còn bạn mất là lượng BTC có thật, đáng giá.
Đây là lần bóc lột thứ hai của tổ chức lên nhà đầu tư lẻ: số BTC họ đang nắm chỉ khoảng 0.1 BTC, căn bản không đủ tư cách tự làm validator. Họ chỉ có thể ủy quyền cho các nền tảng như Lombard, PumpBTC hoặc các giao thức LST do bên lưu ký (custodial) khác cung cấp. Tôi thấy điều này thành một cảnh tượng khá buồn cười: BABY ban đầu nhằm giải quyết câu chuyện không cầu, không lưu ký—nhưng cuối cùng nhà đầu tư lẻ lại phải ủy quyền quyền ủy thác BTC gốc cho một giao thức trung gian để kiếm lấy một chút APY. Hãy cùng tính sổ: APY của BTC native staking hiện vẫn đang ở giai đoạn Cap (giới hạn/định mức), lợi nhuận chính thức chưa rõ ràng. Giả sử 3%-5% so với rủi ro slashing của 0.1 BTC. Nếu xảy ra slashing, BTC của bạn có thể bị trừ thẳng tới 20% hoặc thậm chí hơn. Điều này có nghĩa là bạn phải chạy hệ thống không lỗi trong 5-10 năm mới có thể bù lại phần lỗ do sự cố lần này.
Nhận định cá nhân của tôi là: việc nhà đầu tư lẻ tham gia staking BTC của BABY, bản chất là đang thực hiện một ván cược “bất đối xứng rủi ro”. Câu này tôi nói với chính mình: nếu tôi không có ít nhất 1 BTC, tôi sẽ không đụng tới cơ chế slashing thuần native này. Tôi thà chạm vào những L2 dù có cầu nhưng mô hình lợi nhuận rõ ràng hơn—ít nhất tôi biết rủi ro nằm ở đâu. #baby $BABY
白皮书把TEE包装成铜墙铁壁——硬件隔离,配ZKP简直是完美组合。我之前也差点被唬住。直到看到KuCoin上有人说了句话,让我一下子清醒了:“trust the chip is still trust, just wearing a different hat”。信芯片和信项目方,本质上都是把信任外包给某个你控制不了的东西。信芯片听起来高级一点而已。#Newt