Lý thuyết Dow là gì?
Về cơ bản, Lý thuyết Dow là một khuôn khổ phân tích kỹ thuật dựa trên các bài viết của Charles Dow về lý thuyết thị trường. Dow là người sáng lập và tổng biên tập của The Wall Street Journal và đồng sáng lập của Dow Jones & Company. Là thành viên của công ty, ông đã giúp tạo ra chỉ số chứng khoán đầu tiên, được gọi là Chỉ số Vận tải Dow Jones (DJT), tiếp theo là Chỉ số Trung bình Công nghiệp Dow Jones (DJIA).
Dow chưa bao giờ viết ra những ý tưởng của mình như một lý thuyết cụ thể hoặc gọi chúng như vậy. Tuy nhiên, nhiều người đã học được từ ông thông qua các bài xã luận của ông trên tờ Wall Street Journal. Sau khi ông qua đời, các biên tập viên khác, chẳng hạn như William Hamilton, đã chắt lọc những ý tưởng này và sử dụng các bài xã luận của ông để biên soạn cái mà ngày nay được gọi là “Lý thuyết Dow”.
Bài viết này giới thiệu về Lý thuyết Dow và thảo luận về các giai đoạn khác nhau của xu hướng thị trường dựa trên nghiên cứu của Dow. Giống như bất kỳ lý thuyết nào, các nguyên tắc sau đây không phải là không thể sai lầm và có thể giải thích được.
Nguyên tắc cơ bản của lý thuyết Dow
Thị trường phản ánh tất cả
Nguyên tắc này phù hợp chặt chẽ với cái gọi là giả thuyết thị trường hiệu quả (EMH). Dow tin rằng thị trường nắm bắt được mọi thứ, nghĩa là mọi thông tin sẵn có đều đã được phản ánh vào giá cả.
Ví dụ: nếu một công ty được kỳ vọng sẽ báo cáo thu nhập cải thiện tích cực thì thị trường sẽ phản ánh điều đó trước khi điều đó xảy ra. Nhu cầu đối với cổ phiếu của công ty sẽ tăng lên trước khi báo cáo được công bố, do đó giá có thể không thay đổi nhiều sau khi báo cáo tích cực dự kiến cuối cùng được công bố.
Trong một số trường hợp, Dow lưu ý rằng giá cổ phiếu của một công ty có thể giảm sau khi có tin tốt vì nó không tốt như mong đợi.
Nguyên tắc này được một số nhà giao dịch và nhà đầu tư tin là đúng, đặc biệt là những người sử dụng rộng rãi phân tích kỹ thuật. Tuy nhiên, những người thích phân tích cơ bản không đồng ý với nguyên tắc này và tin rằng vốn hóa thị trường không phản ánh giá trị nội tại của một cổ phiếu.
Xu hướng thị trường
Một số người nói rằng chính công trình của Dow đã khai sinh ra khái niệm xu hướng thị trường, khái niệm mà ngày nay được coi là một yếu tố chính của thế giới tài chính. Lý thuyết Dow cho rằng có ba loại xu hướng thị trường chính:
Xu hướng chính – kéo dài từ nhiều tháng đến nhiều năm và thể hiện một chuyển động lớn của thị trường.
Xu hướng thứ cấp – kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.
Xu hướng sau trung học – có xu hướng giảm trong vòng chưa đầy một tuần hoặc không quá mười ngày. Trong một số trường hợp, nó có thể chỉ kéo dài vài giờ hoặc một ngày.
Bằng cách nghiên cứu những xu hướng khác nhau này, các nhà đầu tư có thể tìm thấy cơ hội. Trong khi xu hướng chính là xu hướng được xem xét chủ yếu, các cơ hội thuận lợi có xu hướng xảy ra khi các xu hướng thứ cấp và sau trung học có vẻ xung đột với xu hướng chính.
Ví dụ: nếu bạn tin rằng một loại tiền điện tử có xu hướng chính tích cực nhưng đang có xu hướng thứ cấp tiêu cực, thì bạn có thể có cơ hội mua nó ở mức giá tương đối thấp và cố gắng bán nó khi giá trị của nó tăng lên.
Vấn đề bây giờ là nhận ra loại xu hướng mà bạn đang quan sát và đây là lúc phân tích kỹ thuật sâu hơn phát huy tác dụng. Ngày nay, các nhà đầu tư và nhà giao dịch sử dụng rất nhiều công cụ phân tích để giúp họ hiểu loại xu hướng mà họ đang tìm kiếm.
Ba giai đoạn của xu hướng cơ bản
Dow đã chứng minh rằng các xu hướng cơ bản dài hạn có ba giai đoạn. Ví dụ: trong thị trường giá lên, các giai đoạn là:
Tổng hợp – Sau thị trường giá xuống trước đó, định giá tài sản vẫn ở mức thấp do xu hướng thị trường chủ yếu là tiêu cực. Các nhà giao dịch thông minh và nhà tạo lập thị trường bắt đầu tích lũy trong giai đoạn này, trước khi xảy ra đợt tăng giá đáng kể.
Sự tham gia của công chúng – Thị trường rộng lớn hơn hiện nhận ra cơ hội mà các nhà giao dịch hiểu biết đã nhận thấy và công chúng ngày càng trở nên tích cực trong việc mua hàng. Trong giai đoạn này, giá có xu hướng tăng nhanh.
Mở rộng và phân phối – Trong giai đoạn thứ ba, công chúng tiếp tục suy đoán, nhưng xu hướng sắp kết thúc. Các nhà tạo lập thị trường bắt đầu phân phối số dư của họ, nghĩa là bằng cách bán cho những người tham gia khác chưa nhận ra rằng xu hướng sắp đảo ngược.
Trong một thị trường giá xuống, các giai đoạn về cơ bản bị đảo ngược. Xu hướng bắt đầu bằng việc phân phối từ những người nhận thức được các dấu hiệu và sau đó là sự tham gia của công chúng. Trong giai đoạn thứ ba, công chúng thất vọng, nhưng những nhà đầu tư có thể nhìn thấy sự thay đổi sắp tới sẽ bắt đầu tích lũy trở lại.
Không có gì đảm bảo rằng nguyên tắc này sẽ vẫn đúng, nhưng hàng nghìn nhà giao dịch và nhà đầu tư đã suy nghĩ kỹ các giai đoạn này trước khi hành động. Đáng chú ý, phương pháp Wyckoff cũng được xây dựng dựa trên các ý tưởng tổng hợp và phân phối, đồng thời mô tả một khái niệm tương tự như chu kỳ thị trường (chuyển động từ giai đoạn này sang giai đoạn khác).
Tương quan chỉ số chéo
Dow tin rằng các xu hướng cơ bản mà chúng ta thấy trong một chỉ số thị trường sẽ được xác nhận bởi các xu hướng được thấy trong một chỉ số thị trường khác. Vào thời điểm đó, điều này chủ yếu liên quan đến Chỉ số Vận tải Dow Jones và Chỉ số Công nghiệp Trung bình Dow Jones.
Cũng vào thời điểm đó, thị trường vận tải (chủ yếu là đường sắt) gắn liền với hoạt động công nghiệp. Điều này có ý nghĩa: để sản xuất nhiều hàng hóa hơn, trước tiên cần phải tăng cường hoạt động đường sắt để cung cấp nguyên liệu thô cần thiết.
Như vậy, đã có sự kết nối rõ ràng giữa khu vực sản xuất và thị trường vận tải. Nếu một cái ở trong tình trạng tốt thì cái kia có lẽ cũng vậy. Tuy nhiên, nguyên tắc tương quan giữa các chỉ số chéo ngày nay không còn được áp dụng hiệu quả vì nhiều hàng hóa ở dạng kỹ thuật số và không yêu cầu giao hàng thực tế.
Vấn đề kích cỡ
Như nhiều nhà đầu tư hiện nay, Dow tin vào khối lượng giao dịch như một chỉ báo phụ quan trọng, nghĩa là một xu hướng mạnh mẽ phải đi kèm với khối lượng giao dịch cao. Khối lượng càng cao thì càng có nhiều khả năng chuyển động này phản ánh đúng hướng đi của thị trường. Khi khối lượng giao dịch thấp, hành động giá có thể không thể hiện xu hướng thực sự của thị trường.
Xu hướng có giá trị cho đến khi điều ngược lại được xác nhận
Dow tin rằng nếu thị trường nóng, nó sẽ tiếp tục đi theo hướng đó. Vì vậy, ví dụ, nếu cổ phiếu của một công ty bắt đầu có xu hướng tăng sau tin tức tích cực, nó sẽ tiếp tục xu hướng đó cho đến khi xuất hiện một sự đảo chiều rõ ràng.
Vì lý do này, Dow tin rằng các đảo chiều nên được xử lý một cách thận trọng cho đến khi chúng được xác nhận là một xu hướng cơ bản mới. Tất nhiên, việc phân biệt giữa xu hướng thứ cấp và sự bắt đầu của xu hướng chính mới là không dễ dàng và các nhà giao dịch thường gặp phải những đảo chiều sai lệch mà cuối cùng chỉ là xu hướng thứ cấp.
Suy nghĩ kết luận
Một số nhà phê bình cho rằng Lý thuyết Dow đã lỗi thời, đặc biệt là về nguyên tắc tương quan giữa các chỉ số (trong đó nêu rõ rằng một chỉ số hoặc mức trung bình này phải hỗ trợ một chỉ số hoặc mức trung bình khác). Tuy nhiên, hầu hết các nhà đầu tư đều coi Lý thuyết Dow có liên quan ngày nay, không chỉ vì nó liên quan đến việc xác định các cơ hội tài chính mà còn vì khái niệm về xu hướng thị trường bắt nguồn từ nghiên cứu của Dow.