Phân tích kỹ thuật (TA), thường được gọi là chỉ báo biểu đồ, là một phương pháp dự đoán hành vi thị trường trong tương lai dựa trên dữ liệu khối lượng và hành động giá trong lịch sử. Các phương pháp phân tích kỹ thuật được sử dụng rộng rãi trong cổ phiếu và các tài sản khác trên thị trường tài chính truyền thống và cũng là một phần không thể thiếu trong giao dịch tiền kỹ thuật số trên thị trường tiền điện tử.
Không giống như phân tích cơ bản (FA), xem xét nhiều yếu tố như giá tài sản, phân tích kỹ thuật (TA) tập trung vào hành vi giá lịch sử. Do đó, phân tích kỹ thuật có thể được sử dụng như một công cụ để kiểm tra biến động giá tài sản và dữ liệu khối lượng giao dịch và nhiều nhà giao dịch sử dụng công cụ này để xác định xu hướng thị trường và cơ hội giao dịch thuận lợi.
Các hình thức phân tích kỹ thuật sớm nhất xuất hiện ở Amsterdam thế kỷ 17 và Nhật Bản thế kỷ 18, nhưng phân tích kỹ thuật hiện đại thường bắt nguồn từ công trình của Charles Dow. Nhà báo tài chính Charles Dow, người sáng lập The Wall Street Journal, là một trong những người đầu tiên lưu ý rằng các tài sản và thị trường riêng lẻ thường biểu hiện các xu hướng mang tính chu kỳ mà công chúng có thể xem xét kỹ lưỡng. Kết quả nghiên cứu của ông sau này đã dẫn đến Lý thuyết Dow, lý thuyết thúc đẩy sự phát triển hơn nữa của phân tích kỹ thuật.
Trong giai đoạn đầu, nguyên mẫu của phân tích kỹ thuật sử dụng các bảng tính thủ công và tính toán thủ công. Với sự phát triển của công nghệ và máy tính hiện đại, phân tích kỹ thuật đã trở nên phổ biến và trở thành một công cụ quan trọng đối với nhiều nhà đầu tư và nhà giao dịch hiện nay.
Phân tích kỹ thuật hoạt động như thế nào?
Như đã đề cập trước đó, phân tích kỹ thuật về cơ bản nghiên cứu giá hiện tại và lịch sử của một tài sản. Tiền đề chính của phân tích kỹ thuật là giá tài sản không biến động ngẫu nhiên mà thể hiện xu hướng có thể theo dõi được theo thời gian.
Về cốt lõi, phân tích kỹ thuật là phân tích các lực lượng cung và cầu của thị trường đối với tâm lý thị trường tổng thể. Nói cách khác, giá tài sản phản ánh các lực lượng đối lập giữa người mua và người bán và những lực lượng này gắn chặt với cảm xúc của các nhà giao dịch và nhà đầu tư (chủ yếu là nỗi sợ hãi và lòng tham).
Điều đáng chú ý là phân tích kỹ thuật đáng tin cậy và hiệu quả hơn trong môi trường thị trường thông thường với khối lượng giao dịch và tính thanh khoản cao. Các thị trường có khối lượng giao dịch cao sẽ ít bị thao túng giá và các bất thường bên ngoài. Những hiệu ứng này có thể gửi tín hiệu sai và khiến phân tích kỹ thuật không hiệu quả.
Nhà giao dịch sử dụng nhiều công cụ biểu đồ khác nhau được gọi là "chỉ báo" để kiểm tra giá và cuối cùng khám phá các cơ hội lợi nhuận. Các chỉ báo phân tích kỹ thuật giúp nhà giao dịch đánh giá xu hướng hiện tại và khám phá thông tin có giá trị về xu hướng trong tương lai. Vì các chỉ báo phân tích kỹ thuật dễ bị lỗi nên một số nhà giao dịch sử dụng nhiều chỉ báo để giảm thiểu rủi ro.
Các chỉ báo phân tích kỹ thuật phổ biến
Thông thường, các nhà giao dịch sử dụng nhiều chỉ báo và thông số phân tích kỹ thuật khác nhau, chẳng hạn như biểu đồ và hành động giá lịch sử, để xác định và phân biệt xu hướng thị trường. Trong số nhiều chỉ báo phân tích kỹ thuật, đường trung bình động đơn giản (SMA) là một trong những phương pháp được biết đến và sử dụng phổ biến nhất. Như tên cho thấy, đường trung bình động được tính từ giá đóng cửa của một tài sản trong một khoảng thời gian nhất định. Đường trung bình động hàm mũ (EMA) được cải thiện dựa trên đường trung bình động và chú ý nhiều hơn đến giá đóng cửa mới nhất.
Một chỉ báo thường được sử dụng khác là Chỉ số sức mạnh tương đối (RSI), thuộc danh mục chỉ báo dao động. Không giống như đường trung bình động đơn giản chỉ theo dõi chênh lệch giá theo thời gian, bộ dao động sử dụng các công thức toán học để tính toán dữ liệu giá và sau đó tạo các tham số trong phạm vi được xác định trước. Chỉ số sức mạnh tương đối (RSI) nằm trong khoảng từ 0 đến 100.
Chỉ báo Dải bollinger (BB), cũng là một loại chỉ báo dao động, cũng rất phổ biến đối với các nhà giao dịch. Chỉ báo Dải Bollinger bao gồm hai dải ngang chạy quanh đường trung bình động và được sử dụng để phát hiện các điều kiện thị trường mua quá mức và bán quá mức tiềm ẩn, cũng như đo lường mức độ biến động của thị trường.
Ngoài các công cụ phân tích kỹ thuật cơ bản và đơn giản, còn có một số chỉ báo cần kết hợp với các chỉ báo khác để tạo ra dữ liệu. Ví dụ: Stochastic RSI có nguồn gốc từ công thức toán học được sử dụng để tính Chỉ số sức mạnh tương đối (RSI) thông thường. Một ví dụ phổ biến khác là chỉ báo đường trung bình động hàm mũ (MACD). Việc trừ hai chỉ báo trung bình động hàm mũ sẽ tạo ra đường chính của đường trung bình động hàm mũ (MACD), đó là đường MACD. Đường đầu tiên sau đó tạo ra một đường trung bình động hàm mũ khác và bạn nhận được đường thứ hai, được gọi là "đường tín hiệu". Ngoài ra, còn có biểu đồ MACD được tính từ chênh lệch giữa hai đường này.
tín hiệu giao dịch
Các chỉ báo giúp nhà giao dịch xác định xu hướng chung và cung cấp thông tin tham khảo về các điểm giá mua và bán tiềm năng (tín hiệu mua và bán). Các tín hiệu này được tạo khi các sự kiện cụ thể xảy ra trong biểu đồ chỉ báo. Ví dụ: khi giá trị chỉ số sức mạnh tương đối (RSI) từ 70 trở lên, điều đó có nghĩa là thị trường đang ở trong môi trường quá mua. Tương tự, khi giá trị chỉ số sức mạnh tương đối (RSI) giảm xuống 30 hoặc thấp hơn, nó sẽ phát ra tín hiệu cho thấy thị trường đang bị bán quá mức.
Như đã giới thiệu trước đây, các tín hiệu giao dịch do phân tích kỹ thuật cung cấp có thể không hoàn toàn chính xác và các chỉ báo phân tích kỹ thuật sẽ mang đến các yếu tố gây nhiễu (tín hiệu lỗi) đáng kể. Thị trường tiền điện tử nhỏ hơn và dễ biến động hơn so với thị trường truyền thống, vì vậy vấn đề này đặc biệt đáng lo ngại.
sự thiếu sót
Mặc dù phân tích kỹ thuật được sử dụng rộng rãi ở nhiều thị trường nhưng nhiều chuyên gia cho rằng phương pháp phân tích kỹ thuật gây tranh cãi và không đáng tin cậy, thường được gọi là "những lời tiên tri tự ứng nghiệm". Thuật ngữ này được sử dụng để mô tả các sự kiện xảy ra đơn giản chỉ vì nhiều người nghĩ rằng chúng sẽ xảy ra.
Các nhà phê bình tin rằng trên thị trường tài chính, nếu một số lượng lớn nhà giao dịch và nhà đầu tư dựa vào các chỉ báo tương tự như đường hỗ trợ hoặc kháng cự thì khả năng các chỉ báo này hoạt động sẽ tăng lên.
Mặt khác, nhiều người ủng hộ phân tích kỹ thuật tin rằng mỗi nhà phân tích biểu đồ có một cách đặc biệt để phân tích biểu đồ và sử dụng các chỉ báo có sẵn khác nhau. Điều này có nghĩa là hầu như không thể có một số lượng lớn nhà giao dịch sử dụng một chiến lược cụ thể cùng một lúc.
So sánh phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật
Tiền đề cốt lõi của phân tích kỹ thuật là giá thị trường phản ánh tất cả các yếu tố cơ bản liên quan đến một tài sản cụ thể. Phân tích kỹ thuật chủ yếu tập trung vào dữ liệu lịch sử giá và khối lượng giao dịch (biểu đồ thị trường), nhưng không giống như các phương pháp phân tích kỹ thuật, phân tích cơ bản (FA) áp dụng chiến lược nghiên cứu rộng hơn và chú ý hơn đến phân tích yếu tố định tính.
Phân tích cơ bản tin rằng hiệu quả hoạt động trong tương lai của tài sản không chỉ được xác định bởi dữ liệu lịch sử. Về cơ bản, phân tích cơ bản sử dụng nhiều điều kiện vi mô và kinh tế vĩ mô để đo lường giá trị nội tại của một công ty, doanh nghiệp hoặc tài sản, bao gồm: quản trị doanh nghiệp, danh tiếng, cạnh tranh thị trường, tốc độ tăng trưởng và sức khỏe của ngành.
Do đó, chúng ta có thể nghĩ rằng không giống như phân tích kỹ thuật, chủ yếu được sử dụng để dự đoán hành vi giá và hành vi thị trường, phân tích cơ bản được sử dụng để đánh giá liệu một tài sản có được định giá quá cao xét về bối cảnh và tiềm năng hay không. Phân tích kỹ thuật chủ yếu được sử dụng bởi các nhà giao dịch ngắn hạn, trong khi phân tích cơ bản thường được các nhà quản lý quỹ và nhà đầu tư dài hạn ưa thích.
Một trong những lợi thế đáng kể của phân tích kỹ thuật là nó dựa trên dữ liệu định lượng. Do đó, phân tích kỹ thuật cung cấp một khuôn khổ để nghiên cứu lịch sử giá một cách khách quan, loại bỏ một số phỏng đoán đi kèm với phương pháp phân tích cơ bản định tính.
Tuy nhiên, mặc dù phân tích kỹ thuật sử dụng dữ liệu thực nghiệm nhưng nó vẫn chịu sự thiên vị và chủ quan của cá nhân. Ví dụ: một nhà giao dịch có xu hướng mạnh mẽ đưa ra kết luận cụ thể về một tài sản nhất định có thể vận dụng các công cụ phân tích kỹ thuật để hỗ trợ cho những thành kiến của chính họ và phản ánh những quan niệm định sẵn. Và nhiều khi điều này xảy ra mà họ không hề hay biết. Ngoài ra, phân tích kỹ thuật có thể không hiệu quả khi mô hình và xu hướng thị trường không rõ ràng.
Tóm tắt
Bất chấp những tồn tại nêu trên và thực tế vẫn chưa có sự thống nhất về phương pháp nào hiệu quả hơn, nhiều người cho rằng sự kết hợp giữa phương pháp phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản là lựa chọn hợp lý hơn. Phân tích cơ bản có liên quan chặt chẽ đến chiến lược đầu tư dài hạn, trong khi phân tích kỹ thuật cung cấp cho các nhà giao dịch và nhà đầu tư thông tin sâu sắc và chính xác về các điều kiện thị trường ngắn hạn, chẳng hạn như để xác định thời điểm thuận lợi để tham gia và thoát khỏi thị trường.