Những điểm chính
Các tiêu chuẩn token là các tập hợp quy tắc mà các hợp đồng thông minh sử dụng để tạo ra các token crypto. Chúng hoạt động như "bản thiết kế" để đảm bảo tính tương thích.
Các tiêu chuẩn Ethereum (ERC) như ERC-20 và ERC-721 là những tiêu chuẩn phổ biến nhất, nhưng các blockchain khác như Bitcoin và Solana cũng có các tiêu chuẩn riêng độc nhất.
Tính tương tác cho phép các ứng dụng khác nhau (ví wallet, sàn giao dịch, trò chơi) làm việc với các token này mà không cần mã tùy chỉnh cho từng ứng dụng.
Giới thiệu
Mặc dù có hàng chục ngàn loại tiền điện tử tồn tại, bạn có thể ngạc nhiên khi biết rằng hầu hết chúng được xây dựng với cùng một bản thiết kế. Những bản thiết kế này, được gọi là các tiêu chuẩn token, xác định một số chức năng và thuộc tính chính của các token blockchain.
Các tiêu chuẩn token xác định chức năng và thuộc tính của các token blockchain. Cũng như USB là một tiêu chuẩn phổ quát đảm bảo chuột của bạn hoạt động trên bất kỳ máy tính nào, các tiêu chuẩn token đảm bảo rằng một token mới hoạt động với các ví, sàn giao dịch và ứng dụng phi tập trung (DApps) hiện có.
Tại sao chúng ta cần các tiêu chuẩn token?
1. Tính tương tác
Lợi ích chính của các tiêu chuẩn là tính tương thích. Nếu một nhà phát triển phát hành một token tuân thủ một tiêu chuẩn, nó có thể tự động tương tác với cơ sở hạ tầng hiện có. Ví dụ, vì stablecoin USDT tuân theo tiêu chuẩn ERC-20, nó hoạt động ngay lập tức trên Uniswap, MetaMask và các sàn giao dịch tập trung mà không cần các nền tảng đó viết mã tùy chỉnh cho nó.
2. Tính kết hợp
Trong Tài chính Phi tập trung (DeFi), tính kết hợp cho phép các nhà phát triển sử dụng các thành phần hiện có để xây dựng các sản phẩm mới—thường được gọi là "Lego Tiền tệ." Bởi vì các nhà phát triển biết chính xác cách một token tiêu chuẩn hoạt động, họ có thể xây dựng các giao thức cho vay, vay và giao dịch phức tạp tự động hỗ trợ bất kỳ token nào tuân thủ tiêu chuẩn đó.
3. Hiệu quả
Các tiêu chuẩn ngăn chặn các nhà phát triển tái phát minh bánh xe. Thay vì viết một hợp đồng thông minh từ đầu để xử lý các chức năng cơ bản như "chuyển" hoặc "kiểm tra số dư," các nhà phát triển sử dụng các thư viện đã được xác minh dựa trên các tiêu chuẩn đã được thống nhất. Điều này giảm thiểu rủi ro lỗi và tăng tốc độ phát triển.
Các tiêu chuẩn Token Ethereum Thông thường (EVM)
Bởi vì Ethereum là blockchain có thể lập trình đầu tiên, các "Yêu cầu bình luận" (ERC) của nó đã thiết lập nền tảng cho ngành. Những tiêu chuẩn này cũng được sử dụng trên các chuỗi tương thích EVM như Avalanche, Polygon và Arbitrum.
ERC-20 (token có thể thay thế)
Được đề xuất vào năm 2015, ERC-20 là tiêu chuẩn ngành cho các token có thể thay thế. "Có thể thay thế" có nghĩa là có thể thay thế; một đơn vị token có cùng sử dụng và giá trị như một đơn vị khác (như một tờ đô la bằng một tờ đô la khác).
Các trường hợp sử dụng: Stablecoins (USDT, USDC), token quản trị (UNI, AAVE) và token tiện ích.
Các chức năng chính: Nó cho phép người dùng kiểm tra TotalSupply và chuyển tài sản thông qua Transfer hoặc TransferFrom.
ERC-721 (token không thể thay thế)
ERC-721 là tiêu chuẩn đã thúc đẩy bùng nổ NFT vào năm 2021. Khác với ERC-20, mỗi token ERC-721 là độc nhất. Để đảm bảo điều này, mỗi token được xác định bởi một tokenId cụ thể trong hợp đồng.
Các trường hợp sử dụng: Tài sản kỹ thuật số độc nhất, như chứng chỉ, đồ sưu tầm, nghệ thuật, tài sản trong trò chơi, tệp nhận dạng kỹ thuật số và quyền sở hữu.
Sự khác biệt chính: Trong khi 1 ETH luôn có giá trị 1 ETH, mỗi token ERC-721 có giá trị và đặc điểm độc nhất.
ERC-1155 (tiêu chuẩn đa token)
Đây là một tiêu chuẩn token được thiết kế để khắc phục những bất cập khi sử dụng riêng lẻ ERC-20 và ERC-721. ERC-1155 tạo ra một tiêu chuẩn có thể quản lý cả hai loại token, token có thể thay thế và không thể thay thế.
Tính bán thay thế: ERC-1155 hoàn hảo cho trò chơi. Ví dụ, một trò chơi có thể có "vàng" (có thể thay thế), "Kiếm Sắt" (bán thay thế—có 1.000 thanh kiếm giống hệt nhau), và một "Khiên Huyền Thoại" (NFT độc nhất). Tiêu chuẩn ERC-1155 cho phép hợp đồng xử lý tất cả những điều này đồng thời.
Chuyển nhượng hàng loạt: Không giống như các tiêu chuẩn cũ, ERC-1155 có thể gửi các loại token khác nhau trong một giao dịch duy nhất, tiết kiệm đáng kể phí gas.
Các tiêu chuẩn ngoài Ethereum
Trong khi Ethereum đặt ra tiền lệ, các blockchain lớn khác đã phát triển các tiêu chuẩn riêng của họ để xử lý các kiến trúc cụ thể.
BNB Smart Chain: BEP-20
BEP-20 là tiêu chuẩn token chính trên BNB Smart Chain (BSC). Nó hoạt động gần như giống hệt với ERC-20 của Ethereum nhưng được tối ưu hóa cho tốc độ và phí thấp của BSC. Nó cũng hỗ trợ các token "Peg", là các phiên bản gói của tài sản từ các chuỗi khác (như Bitcoin hoặc Ethereum) được đưa vào hệ sinh thái BNB Chain.
Solana: SPL (Thư viện Chương trình Solana)
Solana xử lý token khác với các chuỗi EVM. Trên Ethereum, mỗi token là một hợp đồng thông minh riêng biệt. Trên Solana, chỉ có một "Chương trình Token" (tiêu chuẩn SPL), và các token mới được tạo ra chỉ là các tài khoản mới được tạo trong chương trình đó. Kiến trúc này cho phép Solana xử lý giao dịch song song với tốc độ cao.
Tiêu chuẩn SPL bao gồm các token có thể thay thế (như USDC trên Solana) và NFTs, mà không cần các tiêu chuẩn riêng như ERC-20 so với ERC-721.
Bitcoin: BRC-20 và Runes
Hơn một thập kỷ, Bitcoin chỉ được xem như một loại tiền tệ, không phải là một nền tảng cho các token. Điều này đã thay đổi vào năm 2023 với sự ra đời của Ordinals.
BRC-20: Một tiêu chuẩn thử nghiệm cho phép tạo ra các token có thể thay thế trực tiếp trên Bitcoin bằng cách sử dụng các ký tự văn bản. Khác với các token hợp đồng thông minh, các token BRC-20 sử dụng blockchain Bitcoin như một cơ sở dữ liệu để theo dõi chuyển nhượng.
Runes: Một giao thức hiệu quả hơn được phát triển để phát hành các token có thể thay thế trên Bitcoin với dấu chân trên chuỗi nhỏ hơn so với BRC-20.
Giải quyết giới hạn: Tính tương thích chuỗi chéo
Một giới hạn lớn của các tiêu chuẩn token là chúng thường bị cô lập với blockchain của chính chúng. Một token ERC-20 trên Ethereum không thể tồn tại một cách tự nhiên trên Solana.
Token gói
Truyền thống, điều này được giải quyết thông qua việc gói lại. Để chuyển Bitcoin sang Ethereum, BTC được khóa trong một kho, và một số lượng tương đương của "Wrapped BTC" (WBTC) được đúc dưới dạng token ERC-20 trên Ethereum. Mặc dù hiệu quả, các cầu nối giữ các tài sản bị khóa này đã historically là mục tiêu của tin tặc.
Token có thể thay thế đa chuỗi (OFTs)
Một số giao thức tương tác (như LayerZero hoặc Chainlink CCIP) đang tiến xa hơn so với việc gói đơn giản. Chúng cho phép các token đa chuỗi, có thể di chuyển giữa các chuỗi một cách tự nhiên qua các hệ thống nhắn tin bảo mật, thay vì dựa vào các kho trung tâm.
Kết luận
Các tiêu chuẩn token là xương sống vô hình của nền kinh tế tiền điện tử. Dù đó là các token ERC-20 trong ví của bạn, các token BRC-20 trên Bitcoin, hay các token SPL trên Solana, những "bản thiết kế" này cho phép một hệ sinh thái thống nhất, hiệu quả và có thể kết hợp.
Trong những năm gần đây, chúng ta đã thấy sự chuyển mình từ các tiêu chuẩn đơn giản sang các giải pháp phức tạp, lai như ERC-404 và các giao thức đa chuỗi, đang giúp tạo ra một Web3 kết nối hơn.
Đọc thêm
ERC-1155 là gì và nó hoạt động như thế nào?
Ordinals là gì? Tổng quan về NFTs Bitcoin
Giải thích về Trừu tượng Tài khoản Ethereum (ERC-4337)
Tuyên bố từ chối trách nhiệm: Nội dung này được trình bày cho bạn trên cơ sở "như vậy" để thông tin chung và mục đích giáo dục, không có đại diện hoặc bảo đảm nào dưới bất kỳ hình thức nào. Nó không nên được hiểu là lời khuyên tài chính, pháp lý hoặc chuyên nghiệp khác, cũng không có ý định khuyến nghị mua bất kỳ sản phẩm hoặc dịch vụ cụ thể nào. Bạn nên tìm kiếm lời khuyên của riêng mình từ các cố vấn chuyên nghiệp thích hợp. Các sản phẩm được đề cập trong bài viết này có thể không có sẵn ở khu vực của bạn. Nếu bài viết được đóng góp bởi một bên thứ ba, xin lưu ý rằng những quan điểm đó thuộc về bên đóng góp thứ ba, và không nhất thiết phản ánh quan điểm của Binance Academy. Vui lòng đọc tuyên bố từ chối trách nhiệm đầy đủ của chúng tôi để biết thêm chi tiết. Giá cả của tài sản kỹ thuật số có thể biến động. Giá trị của khoản đầu tư của bạn có thể giảm hoặc tăng và bạn có thể không lấy lại được số tiền đã đầu tư. Bạn hoàn toàn chịu trách nhiệm cho các quyết định đầu tư của mình và Binance Academy không chịu trách nhiệm cho bất kỳ khoản lỗ nào bạn có thể gặp phải. Tài liệu này không nên được hiểu là lời khuyên tài chính, pháp lý hoặc chuyên nghiệp khác. Để biết thêm thông tin, xem các Điều khoản Sử dụng và Cảnh báo Rủi ro.
