«Katta yettilik» mamlakatlari (G7) to‘rt oy ichida strategik zaxiralardan 100 million barrel xom neft va dizel yoqilg‘isini chiqarishga, shuningdek, neft eksportini cheklamaslikka kelishib oldi. Bu haqda Fransiya prezidenti Emmanuel Makron 2-oktabr, juma kuni ma’lum qildi, deb yozadi The Wall Street Journal. Gazetaning qayd etishicha, bu chora dizel yoqilg‘isi va boshqa neft mahsulotlari narxlarining keskin oshishini sekinlashtirishga qaratilgan.
Yevropa davlatlari «dizel yoqilg‘isining ulkan zaxiralaridan katta hajmda foydalanishga, bu jarayonni darhol boshlashga» rozi bo‘ldi, deb qarorni Truth Social tarmog‘ida AQSh prezidenti Donald Tramp tasdiqladi. Yevropaning Germaniya, Fransiya va Italiyasidan tashqari, «Katta yettilik»ka AQSh, Yaponiya, Kanada va Buyuk Britaniya ham kiradi.
«Biz hammamiz birgalikda men aytgan nisbatlarda ushbu strategik zaxiralarni, bunda dizel yoqilg‘isiga alohida e’tibor qaratgan holda, bozorga chiqarishga majburiyat oldik. Shuningdek, eksportga taqiq qo‘yilmasligini kafolatlashimiz shart va, xususan, prezident Tramp bu masalada juda aniq fikr bildirdi», — dedi Makron jurnalistlar uchun o‘tkazilgan brifingda. Uning ta’kidlashicha, G7 davlatlari, shuningdek, «hamkor davlatlar o‘rtasida energiya resurslari va neft mahsulotlari ayirboshlanishini cheklash bo‘yicha hech qanday chora ko‘rmaslik»ka kelishib oldi (Bloomberg keltirgan iqtibos).
Bu xabarlardan so‘ng Yevropada dizel yoqilg‘isi narxlari va Brent nefti fyucherslari pasaydi. Bozor holati indikatori sifatida diqqat bilan kuzatiladigan dizel yoqilg‘isi narxining neft narxiga nisbatan ustamasi payshanbadagi 76,77 dollardan bir barrel uchun 69 dollargacha tushib ketdi, deya Bloomberg hisob-kitob ma’lumotlari xabar bermoqda. Brent markali neftning benchmark kontraktlari bir barrel uchun 98,4 dollargacha arzonlashdi, WTI nefti esa 3 foizdan ko‘proqqa pasayib, 88,19 dollarga tushdi. Biroq keyin neft kotirovkalari yo‘qotishlarining bir qismini qopladi — xabar e’lon qilingan paytda Brent bir barrel uchun taxminan 100 dollardan sotilmoqda (baribir, avvalgi kundagi yopilish narxiga nisbatan 1 foizdan ko‘proq past), WTI esa 90,5 foizdan sotilmoqda.
Kontekst
WSJ qayd etishicha, «Katta yettilik» bayonoti AQShning dizel yoqilg‘isi eksportini taqiqlash tahdidini amalda yo‘qqa chiqaradi — hech bo‘lmaganda hozircha. Bloomberg ta’kidlashicha, AQShning bunday qadami o‘z dizel ishlab chiqarishidagi tanqislikni qoplash uchun importga qattiq bog‘liq bo‘lgan qit’aga yetkazib berishning muhim manbasiga xavf tug‘dirardi.
AQShda chakana dizel yoqilg‘isi narxlari so‘nggi oylarda rekord darajaga — bir gallon uchun 6,5 dollargacha ko‘tarildi. Bu Trampni eksportni taqiqlashni qo‘llab-quvvatlashini bildirishga undadi. Agentlik yozishicha, Yevropada fyuchers narxlari ba’zan bir barrel uchun 200 dollardan oshgan — treyderlarning baholashicha, bu talabga bosim o‘tkaza boshlaydigan darajadir.
Xalqaro energetika agentligi mart oyida, Eron bilan urush boshlanganidan ko‘p o‘tmay, 400 million barrel neftni bozorga chiqarish rejasini muvofiqlashtirgan edi. Biroq Bloomberg xabar berishicha, Tramp bu hajmlarni bozorga yetarlicha tez chiqarmagani uchun Yevropani tanqid qilgan.ㅤ
#EnergyIndependence , #RawMaterialsMarkets , #GlobalEconomicNews