O‘yna va daromad top modeli (P2E)
Bugungi kunda blokcheyn o‘yinlarining aksariyati o‘yinning yangi va innovatsion usuli sifatida O‘yna va daromad top modelini o‘z ichiga oladi. Ushbu yangi model an’anaviy videoo‘yinlarnikidan butunlay farq qiladigan o‘yin jarayoni tuzilishini qamrab oladi.
Nomidan ko‘rinib turibdiki, an’anaviy O‘ynash uchun to‘lash o‘yin rejimida o‘yinchilar o‘yinni boshlashdan oldin mablag‘ sarflashlari kerak. Masalan, mashhur Call of Duty videoo‘yini o‘yinchilardan litsenziya yoki obunalarni sotib olishni talab qilgan. O‘ynash uchun to‘lash modeli o‘yinchilarga moliyaviy imkoniyatlar yoki daromad keltirmagan.
Blokcheyn texnologiyasi o‘yinni tubdan o‘zgartirdi: u geymerlarga o‘yin ichidagi buyumlarini to‘liq boshqarish imkonini berdi va yangi daromad manbalarini yaratdi. Blokcheyn o‘yinlari paydo bo‘lishidan oldin o‘yin ichidagi raqamli aktivlarga egalik huquqini amalga oshirish imkonsiz edi. Endi esa aqlli shartnomalar, NFTlar va asos vazifasini bajaruvchi blokcheyn texnologiyasi tufayli o‘yin ichidagi aktivlarga egalik qilishingiz va ularni boshqa o‘yinchilarga sotishingiz mumkin.
Aksariyat GameFi loyihalarida o‘ynash va daromad olishni boshlash uchun o‘yinchilar kriptoaktivlar sotib olishi talab etiladi. Biroq, bepul o‘ynash mumkin bo‘lgan va moliyaviy mukofotlar olish imkonini beradigan P2E o‘yinlari ham bor.
Agar P2E konsepsiyasi va geymerlar o‘zlari yaxshi ko‘rgan mashg‘ulot bilan shug‘ullanib qanday pul topishi sizni qiziqtirsa, nega ushbu maqolani o‘qib ko‘rmaysiz: “Play to Earn nima?”
GameFi qanday ishlaydi?
Yangi konsepsiya virtual olamda maroqli vaqt o‘tkazib, faol yoki passiv tarzda daromad topish imkoniyati tufayli ommalashdi. O‘yin jarayoni, NFTlar va markazlashmagan moliyaning birlashuvi ko‘plab imkoniyatlardan foydalanish mumkin bo‘lgan yanada qiziqarli o‘yin tajribasini taqdim etdi.
GameFi mukofotlari kriptovalyutalar yoki o‘yin ichidagi raqamli aktivlar, masalan, virtual yer uchastkalari, qurollar, kiyimlar va avatarlar kabi turli shakllarda bo‘ladi. Har bir GameFi loyihasining odatda o‘ziga xos modeli, o‘yin iqtisodiyoti va tokenomikasi bo‘ladi. Biroq, texnik nuqtayi nazardan qaraganda, ular o‘rtasida o‘xshashliklar bor.
O‘yin davomida qo‘lga kiritiladigan raqamli aktivlar, mohiyatan, blokcheynda ishlaydigan NFTlardir. Bunday mukofotlarni turli vazifalarni bajarish, raqamli yer uchastkasida inshootlar qurish yoki boshqa o‘yinchilar bilan jang qilish orqali qo‘lga kiritish mumkin.
Keyinchalik NFTlarni NFT bozorlarida sotish mumkin. NFT bozorlari haqida ko‘proq bilmoqchi bo‘lsangiz, ushbu maqolani o‘qishingiz mumkin: “NFT bozori nima?”
Ayrim blokcheynga asoslangan o‘yinlarda passiv daromad topish imkoniyati ham bor. Boshqacha aytganda, o‘yinchilar o‘yin ichidagi raqamli aktivlarini boshqa geymerlarga qarzga berish yoki steyking orqali passiv daromad olishlari mumkin. Passiv daromad topish imkoniyati ko‘plab P2E o‘yinlarining foydalanuvchilar bazasini kengaytirdi.
Shuningdek, GameFi ekotizimida muayyan to‘lovlar borligini yodda tuting. Xususan, GameFi bozori va daromad olish dasturi uchun savdo hamda daromad to‘lovlari, launchpad va akselerator uchun esa ishga tushirish hamda tezlashtirish to‘lovlari kabi turli to‘lovlarni undiradi. Bu to‘lovlarning barchasi GameFi ekotizimining ishlashini ta’minlash uchun unga qayta investitsiya qilinadi.
GameFi konsepsiyasini batafsilroq tushuntirish uchun uning asosiy tarkibiy qismlarini ko‘rib chiqamiz.
Blokcheyn texnologiyasi
Blokcheyn texnologiyasi GameFi loyihalari va P2E modelining asosidir. Blokcheynga asoslangan o‘yinlarning katta qismi Ethereum tarmog‘ida yaratilgan. Biroq, Solana, Polygon va Polkadot kabi GameFi protokollari yuqori sig‘imi va tezligi tufayli ancha ommalashdi.
Blokcheyn texnologiyasi GameFi’ning tamal toshi bo‘lgani uchun, undan boshqa barcha muhim xususiyatlar kelib chiqadi. Videoo‘yinni blokcheynning taqsimlangan reyestrida ishlatish raqamli aktivlarga egalik qilish va aqlli shartnomalar orqali shaffof tranzaksiyalarni amalga oshirish imkonini beradi.
NFTlar va o‘yin ichidagi aktivlarga raqamli egalik
Blokcheyn texnologiyasi GameFi’ning asosi bo‘lgani tufayli, muayyan raqamli aktivga egalik huquqini ifodalovchi noyob va bo‘linmas tokenlar — NFTlarga egamiz. Raqamli egalik tushunchasi blokcheynga asoslangan ko‘plab o‘yinlarning markazida turadi. NFTlar jismoniy yoki raqamli bo‘lishidan qat’i nazar, har qanday turdagi aktivlarni ifodalashi mumkin.
An’anaviy videoo‘yinlardagidek, o‘yinchilar avatarlar, uylar, qurollar, asboblar va hatto hayvonlarga egalik qilishlari mumkin. Katta farqi shundaki, GameFi’da bunday raqamli aktivlarni blokcheynda NFT sifatida yaratish mumkin. Oddiy qilib aytganda, o‘yinchi o‘yin ichidagi aktivlarga haqiqiy va tasdiqlanishi mumkin bo‘lgan egalik huquqini qo‘lga kiritadi.
Raqamli aktivlarga, xususan, o‘yin ichidagi buyumlarga egalik huquqini amalga oshirish konsepsiyasi ilgari mavjud bo‘lmagan iqtisodiy imkoniyatlarni yaratdi. Endi NFT egalari o‘z aktivlaridan jismoniy dunyodagidek daromad olishlari mumkin.
Markazlashmagan moliya
Markazlashmagan moliya (DeFi) — vositachi sifatida markaziy moliya institutlariga tayanmaydigan moliyaning yangi shakli. Masalan, banklar markaziy moliya institutlari hisoblanadi. Markazlashmagan moliya vositachilardan foydalanish o‘rniga aqlli shartnomalarga tayanadi.
Markazlashmagan moliyaning o‘yin sanoatiga kirib kelishi kripto o‘yinlarni yanada markazlashmagan qildi. An’anaviy o‘yin studiyalari barcha vakolatlarga ega bo‘lgan eski uslubdagi o‘yinlardan farqli ravishda, ko‘plab GameFi loyihalari o‘z hamjamiyatlariga markazlashmagan avtonom tashkilotlar (DAOlar) shaklida qarorlar qabul qilish jarayonida qatnashish imkonini beradi.
DeFi geymerlarni rag‘batlantirish va mukofotlash uchun ko‘plab yangi tushunchalarni taqdim etdi. Ehtimol, likvidlik mayningi, steyking yoki daromadli farming haqida eshitgandirsiz. Bu yangi tushunchalarning barchasi DeFi’dan kelib chiqqan. Geymerlar o‘yin ichidagi tokenlarini steykingga qo‘yib, mukofot olish, o‘yinning yangi bosqichlaridan foydalanish yoki boshqa eksklyuziv buyumlarni ochish imkoniyatiga ega bo‘ladilar.
Markazlashmagan moliya va u taqdim etadigan imkoniyatlar haqida ko‘proq o‘qimoqchi bo‘lsangiz, quyidagi maqolani ko‘rib chiqing: “DeFi’dan daromad olish”.
GameFi o‘yinlarini qanday boshlash mumkin?
Bozorda allaqachon ko‘plab blokcheyn o‘yinlari mavjud. GameFi konsepsiyasi haqida xabarlar tobora keng tarqalib borar ekan, har oy yuzlab yangi o‘yin loyihalari paydo bo‘lmoqda.
Ko‘plab GameFi platformalarining ommalashuvi sababli geymerlar sevimli o‘yinlari haqida ma’lumot to‘playdigan xizmatga ehtiyoj seza boshladi. Buni o‘yinlar bozoriga murojaat qilish orqali amalga oshirishingiz mumkin. O‘yinlar bozorlari o‘yinlarni o‘rganib chiqadi va baholagandan so‘ng tavsiya qiladi.
Har bir o‘yinning o‘ziga xos jihatlari bo‘lsa-da, GameFi’ni boshlash uchun bajarishingiz kerak bo‘lgan bir nechta umumiy qadamlar bor. Batafsil yo‘l-yo‘riq kerak bo‘lsa, biror o‘yinni tanlab, unga tegishli hujjatlarni, masalan, o‘yinning white paper’ini o‘qing.