ඉහළ යාමේ (මිල වර්ධන) දෘෂ්ටිකෝණයෙන් “ඊතීරියම් මිය ගිය දිනය” ලෙස හැඳින්විය හැකි දවසම, එය පතල් කැණීම් (mined) වීම නතර වුණු දිනය විය හැක.
2022 සැප්තැම්බර් 15 වනදා, Ethereum විසින් The Merge සම්පූර්ණ කරමින් proof of work (වැඩ පිළිබඳ සාක්ෂි) වලින් proof of stake (අවසර පිළිබඳ සාක්ෂි) වෙත මාරු විය. තාක්ෂණික වශයෙන්, එය ක්රිප්ටෝ ඉතිහාසයේ විශාලතම උත්ශ්රේණිගත කිරීම් අතරින් එකක් විය. බලශක්ති භාවිතය දැඩි ලෙස පහළ ගියා. ETH නිකුත් කිරීම (issuance) තියුණු ලෙස අඩු වුණා. Staking නව ආරක්ෂක ආකෘතිය බවට පත් වුණා. සංවර්ධකයින් එය “ප්රගතියක්” කියා හැඳින්වූහ.
එහෙත් මිල වර්ධනය සම්බන්ධයෙන් විවාදය වෙනස් ය.
The Merge ට පෙර Ethereum proof of work යටතේ වර්ධනය වුණා. කැණීම්කරුවන්ට (miners) වියදම් තිබුණා. ඔවුන් යන්ත්ර මිල දී ගත්තා, විදුලිය ගෙව්වා, බ්ලොක් ත්යාග සඳහා තරඟ කළා, ඒ හරහා ETH වටා සැබෑ කර්මාන්තමය ඉල්ලුමක් ඇති වුණා. Bitcoin වගේම, Ethereum ද “නිෂ්පාදන ආර්ථිකයක්” (production economy) තිබුණා. වෙළෙඳපොළට scarcity (හිඟකම), කැණීම් පීඩනය (mining pressure), සහ නව කාසි නිර්මාණය කිරීමට වැයවන පිරිවැය වැනි දේ පැහැදිලිව අවබෝධ කරගත හැකි වුණා.
Proof of stake පසු ඒක වෙනස් වුණා.
ETH වැඩි වශයෙන් “මූල්යකරණය” (financialized) වුණා. නව ETH නිර්මාණය කිරීමට කැණීම්කරුවන් සටන් කිරීමට වඩා, විශාල හිමිකරුවන්ට (large holders) පවතින ETH staking කරලා තව තවත් ETH උපයාගන්න පුළුවන් වුණා.
Bitcoin තවමත් proof of work, halvings (අර්ධ කිරීම්), mining difficulty, බලශක්ති පිරිවැය, සහ සරල scarcity කතාවක් තබාගෙන ඉන්නවා. Ethereum සතුව staking rewards, liquid staking, restaking, layer two වර්ධනය, DeFi ක්රියාකාරකම්, සහ smart contract utility තියෙනවා. මේවා බලවත් දේවල්. නමුත් ඒවා වඩා සංකීර්ණ ය. සංකීර්ණත්වය තාක්ෂණය ගොඩනඟන්න පුළුවන්, නමුත් සරලත්වය බොහෝ විට වඩා ශක්තිමත් වෙළෙඳපොළ විශ්වාසයක් ගොඩනඟයි.
මෙයින් Ethereum අකාර්යක්ෂම යයි අදහස් නොවේ. Ethereum තවමත් smart contracts, DeFi, stablecoin ක්රියාකාරකම්, tokenization, සහ සංවර්ධක මනසේ තිරසාරත්වය (developer mindshare) තුළ පෙරටම සිටී. නමුත් මිල වර්ධනය පමණක් තාක්ෂණය ගැන නොවේ. එය narrative (කතාව/අර්ථය), scarcity, ඉල්ලුම, සහ ආයෝජක මනෝභාවය (investor psychology) ගැනද වේ.
Proof of stake Ethereum වඩා කාර්යක්ෂම කළා විය හැක, නමුත් එය ETH “කැණීම් වත්කමක්” (mined asset) සිට “yield වත්කමක්” (yield asset) බවටද මාරු කළා. එය වෙළෙඳපොළ එය අගය කරන ආකාරය වෙනස් කළා.
සමහරවිට The Merge එක Ethereum හි විශිෂ්ටතම තාක්ෂණික උත්ශ්රේණිගත කිරීම විය හැක. සමහර විට එයම ETHට Bitcoin වගේ pump (මිල ඉහළ යාම) කරවීමට හැකිව තිබුණු එක narrative එක අහිමි වූ මොහොතද විය හැක.
ඔබට මොකද හිතෙන්නේ—proof of stake එක Ethereum බේරුවාද, නැත්නම් දිගුකාලීන මිල වර්ධන වත්කමක් ලෙස ETH ක් නිහඬව දුර්වල කළාද?
#Ethereum #bitcoin #proofofwork #ProofOfStake