2025 ජනවාරි 8 දින සිදුවූ වෙළඳපොළ පහත වැටීමට හේතු වී ඇත්තේ ප්රධාන කරුණු කිහිපයක එකතුවක් ලෙස දැක්විය හැක:
ඉහළ යන එක්සත් ජනපද භාණ්ඩාගාර (US Treasury) අස්වැසිලි (Yields): එක්සත් ජනපදයේ වසර 10ක Treasury yield අගය තියුණු ලෙස ඉහළ යාම නිසා ඉහළ ණය ගැනීමේ පිරිවැය සහ ආර්ථික වර්ධනය මන්දගාමී විය හැකි යන බිය මතු විය. මෙය කොටස් සහ ක්රිප්ටෝ වැනි අවදානම් සහිත වත්කම්වලට පීඩනයක් එල්ල කළේය.
ශක්තිමත් එක්සත් ජනපද ආර්ථික දත්ත: අපේක්ෂාවන්ට වඩා ශක්තිමත් ආර්ථික දත්ත, විශේෂයෙන් ශ්රම වෙළඳපොළ (labor market) සංඛ්යාලේඛන සහ ඉහළ නැඹුරුවක් පෙන්වූ ISM services දර්ශකය, ෆෙඩරල් රිසර්ව් (Federal Reserve) මගින් පොලී අනුපාත අඩු කිරීම් සිදු වීමට ඇති ඉඩකඩ යළි තක්සේරු කිරීමට ආයෝජකයන්ට හේතු විය. මෙම අපේක්ෂා වෙනස්වීම වත්කම්වල වටිනාකම් (asset valuations) නැවත තක්සේරු කිරීමට හේතු විය.
විශාල ක්රිප්ටෝකරන්සි ලිකිඩේෂන (Liquidations): ක්රිප්ටෝකරන්සි වෙළඳපොළේ විශාල විකිණීම් සිදු වූ අතර, ලිකිඩේෂන ලෙස ඩොලර් මිලියන 480ක් වාර්තා විය. ඒ නිසා බිට්කොයින් සහ ඉතෙරියම් වැනි ප්රධාන ක්රිප්ටෝකරන්සිවල තියුණු පහත වැටීම් ඇති විය. බිට්කොයින් 5%ක් වැටුණු අතර, ඉතෙරියම් 9%ක් පහත වැටුණේ ය; මෙය වෙළඳපොළේ අස්ථාවරත්වය තවත් වැඩි කළේය.
ක්රිප්ටෝ වෙළඳපොළේ ලෙවറේජ් අඩු වීම (Leverage Reduction): බිට්කොයින් සහ ඉතෙරියම් සම්බන්ධ විවෘත ස්ථාන (open positions) තුළ ඩොලර් 1 බිලියනයකට වැඩි මුදලක් අහිමි වූ අතර, ආයෝජකයන්ට බලහත්කාරයෙන් ලිකිඩේෂනවලට මුහුණ දීමට සිදු විය. විකිණීම් පීඩනය වැඩි වීමෙන් ක්රිප්ටෝ සහ කොටස් යන දෙඅංශයේම පුළුල් පහත වැටීම් සඳහා දායක වූයේය.
ෆෙඩ් ප්රතිපත්ති අපේක්ෂා වෙනස්වීම (Fed Policy Expectations Shift): ශක්තිමත් ආර්ථික දත්ත ආර්ථිකයේ ප්රතිරෝධය පෙන්වූ නිසා, ආයෝජකයන් ෆෙඩරල් රිසර්ව් ආයතනය අනාගතයේ ගනු ලබන ක්රියාමාර්ග, විශේෂයෙන් පොලී අනුපාත සම්බන්ධ සැලසුම්, පිළිබඳ ඔවුන්ගේ අපේක්ෂා වෙනස් කළහ. මෙම මනෝභාව වෙනස්වීම අවදානම් සහිත වත්කම්වලට පීඩනයක් එක් කළේය.
බිට්කොයින් ඩොලර් 97,000ට පහළට වැටීම: බිට්කොයින් මිල ඩොලර් 97,000 සීමාවට පහළින් තෙරුණ විට ආයෝජකයන් අතර බියක් ඇති විය; එය ක්රිප්ටෝකරන්සි වෙළඳපොළ තවදුරටත් බර කළේය.
ක්රිප්ටෝ සම්බන්ධ කොටස්වලට බලපෑම: ක්රිප්ටෝකරන්සිවලට සමීපව සම්බන්ධ සමාගම්වල කොටස්, උදාහරණයක් ලෙස MicroStrategy සහ Marathon Digital වැනි සමාගම්, පුළුල් ක්රිප්ටෝ විකිණීම් නිසා ඍණාත්මක ලෙස බලපෑම් ලැබීය; එමඟින් වෙළඳපොළේ පහත වැටීම තවත් තීව්ර විය.
සමස්තයක් ලෙස, අපේක්ෂාවන්ට වඩා ශක්තිමත් ආර්ථික දත්ත, ඉහළ යන අස්වැසිලි (yields), විශාල ක්රිප්ටෝකරන්සි ලිකිඩේෂන, සහ ෆෙඩරල් රිසර්ව් ප්රතිපත්ති සම්බන්ධ වෙළඳපොළ අපේක්ෂාවන් වෙනස්වීම යන එකතුවෙන් පුළුල් වෙළඳපොළ පහළට ඇද දැමූ “පරිපූර්ණ කුණාටුව” (perfect storm) නිර්මාණය විය.
#CryptoMarketDip