Dusk đang thay đổi từ một «privacy chain» thành một hạ tầng có nhiều lớp rõ ràng hơn

Trước đây khi nhìn Dusk, mình gần như chỉ chú ý đến privacy. Điều đó cũng dễ hiểu vì dự án đã dành nhiều năm xây hạ tầng cho tài chính bí mật trước khi mainnet hoạt động vào đầu 2025.
Nhưng càng xem các nâng cấp sau đó, mình càng thấy phần đáng theo dõi hơn lại là cách Dusk đang tách từng nhiệm vụ của mạng ra.
DuskDS tập trung vào consensus, staking, data availability và settlement. DuskEVM mở một môi trường quen thuộc hơn cho developer Solidity. Privacy vẫn tồn tại, nhưng không còn bị ép thành điều kiện bắt buộc cho mọi ứng dụng.
Theo mình, đây là một thay đổi khá quan trọng.
Một blockchain có công nghệ privacy tốt nhưng buộc developer phải học quá nhiều thứ mới sẽ tự làm hẹp tập người có thể xây trên đó. Việc đưa EVM vào giúp giảm chi phí chuyển đổi, trong khi lớp settlement và privacy riêng vẫn giữ lại thứ làm Dusk khác với một EVM chain thông thường.
Các nâng cấp như blob transactions hay PLONK V2 vì thế mình nhìn như phần chuẩn bị hạ tầng hơn là «feature mới».
Nhưng kiến trúc đẹp trên giấy chưa nói được nhiều.
Thứ mình muốn xem là DuskEVM có giữ được developer hoạt động lâu dài không, lượng giao dịch có thực sự tăng không và tài sản tài chính nào cuối cùng được settlement qua DuskDS thay vì chỉ dừng ở demo hoặc announcement.
Nếu những con số đó xuất hiện, việc tách execution khỏi settlement sẽ có ý nghĩa thực tế.
Nếu không, Dusk chỉ mới giải được bài toán thiết kế, chưa giải được bài toán adoption.

@Dusk $DUSK #dusk

$UP $MarsCoin