Autor: JEFF JOHN, ROBERTS, YVONNE LAU

Temat: „Tworzenie CZ Binance: Ekskluzywne spojrzenie na siły, które ukształtowały najpotężniejszego założyciela kryptowalut”

Opracowano przez: Guo Qianwen, Lin Qi, Gu Yu, ChainCatcher

Changpeng Zhao siedzi obecnie przed półką z książkami w swoim domu w Dubaju, który podobnie jak Paryż jest miejscem, które nazywa domem. Na filmie wydaje się być uprzejmy, delikatny, a nawet pokorny. Jest to przeciwieństwo najbardziej znanego wizerunku jego rywala: jego ambicji przekształcenia Binance w największą i najbardziej wpływową giełdę kryptowalut na świecie.

Jest przyzwyczajony do kontaktów z ludźmi o innych twarzach. „Jeśli Amerykanie wchodzą ze mną w interakcję, myślą, że jestem Azjatką — trochę bardziej Azjatką niż większość Amerykanów, ale mniej Azjatką niż inni Azjaci, których znają. Jeśli Azjaci wchodzą ze mną w interakcję, myślą, że jestem Amerykanką, ale mniej Amerykanką niż Amerykanie, z którymi wchodzą w interakcje na co dzień. Jestem gdzieś pomiędzy”.

Twarda natura Zhao sprawiła, że ​​ostatnio znalazł się pod ścisłą obserwacją. Changpeng Zhao i Binance odnieśli sukces, przechytrzając rywali i omijając łagodne przepisy — założyciel otworzył sklep w krajach, które oferują najkorzystniejsze przepisy, a rządy, w tym Stany Zjednoczone, oskarżały Binance o nieuczciwe praktyki i łamanie międzynarodowych sankcji oraz przepisów dotyczących prania pieniędzy.

Firma Binance twierdzi, że zmieniła sposób działania i że teraz jej celem jest dostosowanie się do nowych przepisów; Zhao Changpeng często pokazuje swoją skromność i spokój, gdy popiera reformę firmy. Jednak transformacja Binance’a wywołała pytania o to, kim jest Zhao i jak zbudował swój biznes — pytania te stały się jeszcze bardziej dotkliwe ze względu na niedobór publicznych danych na temat przeszłości Zhao i działalności Binance’a.

Uważna analiza przeszłości Zhao wypełnia wiele z tych luk, ujawniając, jak założyciel Binance żongluje podwójną tożsamością — przez lata stosował twarde taktyki, aby pokonać rywali biznesowych, jednocześnie zachowując przyjazną, typową dla każdego osobowość. Szczegółowe badanie jego przeszłości, oparte na wywiadach ze znajomymi i obszernych komentarzach w chińskich mediach, odsłania dwa światy, które ukształtowały tożsamość Zhao Changpenga: Kanadę, gdzie dorastał; i Chiny, do których powrócił jako „żółw morski”, korzystając z awansu Szanghaju na czoło światowego biznesu w pierwszej połowie tego stulecia.

Zhao Changpeng zdobył doświadczenia w obu miejscach, opanowując wiele bezwzględnych strategii biznesowych, które dominowały na początku chińskiego szaleństwa technologicznego, jednocześnie zachowując swobodną, ​​niegroźną osobowość Kanadyjczyka – zachowanie, które odwraca uwagę ludzi od jego taktyk.

Do niedawna Zhao często rozmawiał z mediami zajmującymi się kryptowalutami i biznesem, ale w ciągu ostatnich kilku miesięcy całkowicie ograniczył takie wystąpienia — z powodu obaw dotyczących otoczenia regulacyjnego i przekonania Binance, że media błędnie przedstawiają firmę i Zhao. Tym razem przerwał swoje zwykłe milczenie i zgodził się na wywiad dla magazynu Fortune, dzieląc się wieloma dotychczas niepublikowanymi szczegółami ze swojego życia. W wywiadzie tym z pierwszej ręki dowiadujemy się, jak Zhao Changpeng prowadzi swój biznes, przedstawia swój sukces jako zgodny z trendami w chińskiej diasporze i wyjaśnia, w jaki sposób jego mądry, ale obojętny ojciec wpłynął na wyłonienie się Binance jako giganta kryptowalut.

Ojciec, uczony, doprowadził do przeprowadzki rodziny za granicę

Keremeos Court to zespół starannie połączonych ze sobą rodzinnych domów szeregowych, które poza tym nie wyróżniają się niczym szczególnym. Domy otoczone są rozległym lasem deszczowym pełnym pachnących cedrów i paproci. Są częścią kampusu Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej o powierzchni 2000 akrów, położonego na zachodnim krańcu Vancouver, tuż przy Oceanie Spokojnym.

W 1989 roku 12-letni Zhao Changpeng przyjechał tu ze swoją matką i siostrą, aby dołączyć do ojca. Zhao Changpeng powiedział, że jego ojciec kochał książki przez całe życie i nalegał na naukę, nawet gdy został wysłany na wieś. Jego ojciec był wytrwały w nauce i ostatecznie znalazł program doktorancki z geofizyki w Kanadzie. Kilka lat później sprowadził rodzinę do UBC, aby studiować z nim.

Changpeng Zhao przed wieżą zegarową Radnor w Vancouver, sfotografowany przez jego ojca około 1989 roku. Zdjęcie dzięki uprzejmości Zhao Changpenga

Tutejsze środowisko jest zupełnie inne od tego, w którym dorastał Zhao Changpeng. W prowincji Jiangsu brakuje szkół i klas, w których znajdują się proste kamienne stoły – to powszechny widok na obszarach wiejskich cierpiących na niedobór środków, gdzie nauka jest jeszcze trudniejsza zimą. Podobnie jak jego ojciec, Zhao Changpeng zdawał sobie sprawę z ubóstwa i niedostatku panujących w Chinach i zdał sobie sprawę, że środowisko akademickie może być dla niego schronieniem. Gdy miał 10 lat, jego rodzina opuściła wieś i przeprowadziła się do Hefei, małego miasta w Chinach, w którym znajduje się również Chiński Uniwersytet Nauki i Technologii.

W tej intelektualnej oazie Zhao siadał i przysłuchiwał się dyskusjom starszych uczniów, którzy czasami pozwalali mu grać w szachy. „Ci ludzie nauczyli mnie grać w szachy i w Go” – wspominał Zhao Changpeng. Rozmawiali o różnych rzeczach na kampusie, nawet o polityce. Myślę, że przebywanie w towarzystwie osób, które są od ciebie o siedem do dziesięciu lat starsze, sprawia, że ​​myślisz o pewnych rzeczach trochę inaczej niż dzieci w twoim wieku. ”

Kiedy Zhao Changpeng i jego rodzina przybyli do Kolumbii Brytyjskiej, przenieśli się z jednej z najstarszych cywilizacji świata do jednego z najmłodszych narodów świata. Miasto Vancouver zostało założone w latach 70. XIX wieku i rzadko odwiedzali je przedstawiciele społeczności aborygeńskich. Miasto wkrótce stało się bramą łączącą przepływ towarów i ludzi z Chin do Kanady — a przez dziesięciolecia było bastionem rasizmu wobec Chin. Przejawem tego uprzedzenia był niesławny „podatek pogłówny”, który miał uniemożliwić Chińczykom sprowadzanie żon do Kanady, mimo że to oni zbudowali krajowe linie kolejowe i większą część miasta Vancouver. „Chociaż zawsze byli Chińczycy [w Vancouver], mieszkali pod schodami jak Harry Potter” – powiedział Henry Yu, historyk i badacz chińskiej imigracji na UBC. „Byli sługami, nie właścicielami domów”.

Jednak w latach 80. rząd całkowicie zmienił swoje podejście. Dążąc do ożywienia i zróżnicowania swojej gospodarki opartej na zasobach naturalnych, Kanada przyciąga imigrantów zza Pacyfiku, którymi kiedyś gardziła. Plan zakłada oferowanie wiz tym, którzy zainwestują 400 000 dolarów kanadyjskich, co ma przyciągnąć naukowców, takich jak ojciec Zhao Changpenga. Ottawa zamierza wysłać sygnał ambitnym Chińczykom: „Jeśli chcecie odnieść sukces w światowej gospodarce, Kanada jest otwarta na biznes”.

W Vancouver wciąż panują nastroje antyazjatyckie, a Azjaci są wciąż bardzo niemile widziani w niektórych częściach społeczeństwa, jednak Zhao Changpeng rzadko spotyka się z rasizmem. Do szkoły średniej, do której uczęszczał, uczęszczali uczniowie różnych narodowości, z których większość miała powiązania z uniwersytetem. Jednak Zhao Changpeng różni się od swoich kolegów z klasy w kilku kluczowych kwestiach. Wspominał, że mimo obecności kilkudziesięciu innych studentów z Azji, był jedną z dwóch osób pochodzących z Chin kontynentalnych. Większość z nich pochodzi z bogatszych rejonów Hongkongu i Tajwanu i, w przeciwieństwie do Zhao, nie mieszkają w skromnych domach zarezerwowanych dla studentów studiów podyplomowych i personelu kampusu.

Zhao przypomniał sobie ogromną przepaść majątkową między jego rodziną a innymi studentami, a także różnice, jakie istniały wśród zamożnych chińskojęzycznych imigrantów. „Dzieci z Hongkongu bardziej interesują się markami, markami modowymi, samochodami sportowymi itd.”, powiedział. „Tajwańczycy, chociaż są bardzo bogaci... mają bardziej skromne podejście i lepiej się z nimi dogaduję. Nauczyłem się wielu skromnych wartości od tajwańskich rodzin”.

Obecnie wysoka wycena Binance i jej tokena BNB oznacza, że ​​Zhao jest wart miliardy, ale nadal podtrzymuje swoje „skromne wartości”, przynajmniej publicznie. W porównaniu do mniej przyjemnych elementów społeczności kryptowalutowej — ludzi, którzy kupują Lamborghini, którymi nie jeżdżą i mówią sceptykom kryptowalut, żeby „cieszyli się przyjemnością bycia biednym” — Zhao Changpeng nigdy nie był znany ze swojej ekstrawagancji.

W Vancouver, gdzie jego matka pracowała jako krawcowa, a ojciec jeździł rozklekotanym Datsunem, Zhao często jeździł na mecze siatkówki BMW rodziców swojego przyjaciela, pełniąc funkcję kapitana drużyny. Jedynym większym wydatkiem, jaki pamięta, było to, że jego ojciec wydał 7000 dolarów — jak na tamte czasy była to oszałamiająca suma — na komputer zgodny z IBM 286, którego używał do badań i do nauki programowania swojego syna. Jeśli szukasz wskazówki na temat wczesnego życia Zhao Changpenga, że ​​zostanie miliarderem, to może być ona. Nauka od ojca, którego inni nazywali geniuszem, odegrała kluczową rolę w późniejszym życiu Zhao, gdy stworzył technologię, która miała zasilić Binance. Zhao Changpeng powiedział: „Mój ojciec jest moim mentorem w dziedzinie technologii”.

Changpeng Zhao korzysta ze swojego pierwszego komputera w Vancouver, około 1990 roku. Zdjęcie dzięki uprzejmości Changpeng Zhao.

W szkole średniej niektórzy z jego zamożniejszych przyjaciół zaczęli pracować, głównie dla odmiany lub dlatego, że rodzice chcieli, aby zrozumieli trudy pracy. Zhao Changpeng był jednym z nielicznych studentów, którzy mogli zarobić na życie pracując. Obejmowało to pracę na nocnych zmianach w Chevron w okresie letnim i pracę w McDonald’s przez dwa lata. Później, w trakcie swojej kariery potentata kryptowalutowego, niektórzy wyśmiewali doświadczenia Zhao w pracy w sieci fast foodów. Jednak w przeciwieństwie do niektórych bogatych mężczyzn, którzy zaczynali w skromnych warunkach, Zhao nigdy nie zdystansował się od swojego dawnego, robotniczego ja, a nawet udostępnił na Twitterze zdjęcie, na którym ma na sobie ubrania z McDonald’s.

Ogólnie rzecz biorąc, Zhao Changpeng opisuje swoje lata szkolne jako przyjemne, a nawet określa je jako sielankowe. Cztery lata spędzone na stanowisku kapitana drużyny siatkarskiej i udział w Kanadyjskim Narodowym Konkursie Matematycznym dały mu wiele satysfakcji. Pseudonim „Mistrz” nadał mu nauczyciel wychowania fizycznego. Ted Lin, przyjaciel Zhao Changpenga ze szkoły średniej, powiedział, że nazwa prawdopodobnie wzięła się z faktu, że wiele osób w szkole nie potrafiło wymówić słowa „Changpeng”. Zhao Changpeng przyjął swoje obecne imię i nazwisko, Zhao Changpeng, dopiero po wejściu do świata kryptowalut. Dodał, że wcześniej próbował używać nazwy „CP”, ale zrezygnował z tego pomysłu, gdy jego znajomi w sieci powiedzieli mu, że jest to skrót od „child porn” (pornografia dziecięca) dostępnej na nielegalnym rynku.

Choć czuje sympatię do Vancouver (gdzie, jak twierdzi, chce przejść na emeryturę) i do Kanady, niektóre z jego działań zaprzeczają deklarowanym przez niego zamiłowaniom. Przyznał, że od lat nie był w tym mieście i nie ma tam żadnych bliskich powiązań rodzinnych ani organizacji charytatywnych. Mimo to Zhao Changpeng upiera się, że jest Kanadyjczykiem nie tylko ze względu na informacje na temat paszportu, ale również ze względu na swój charakter. „Myślę jak Kanadyjczyk” – powiedział. „Jesteśmy dobrymi ludźmi, nieagresywnymi, niezbyt konkurencyjnymi i ogólnie pomocnymi”.

Ciepło wypowiadał się o Kanadzie, gdzie dorastał, zwracając uwagę na liczne korzyści, jakie mu ta kraina przyniosła — jednak to nic w porównaniu z osiągnięciami w dziedzinie kryptowalut, które później uczyniły go miliarderem.

Najlepiej sprzedające się książki o finansach zmieniają życie

Na początku kwietnia Zhao Changpeng zajmował 46. miejsce na liście miliarderów Bloomberga, z majątkiem netto wynoszącym 29 miliardów dolarów (kwota ta została przez Zhao Changpenga nazwana „niedokładną” i „trudną do oszacowania, biorąc pod uwagę wszystkie wahania”). Jego nazwisko pojawia się w wiadomościach każdego dnia. Jesienią ubiegłego roku większość mediów skupiła się na jego odważnych transakcjach kryptowalutowych na giełdzie FTX, które obaliły jego rywala Sama Bankmana-Frieda; nowsze doniesienia dotyczyły trwającego konfliktu między Binance a organami regulacyjnymi w sprawie zasad gry Zhao. Chociaż wielu niekonwencjonalnych przedsiębiorców technologicznych prezentuje swoje odważne, prowokacyjne cechy charakteru w czasie studiów — pomyślcie o Marku Zuckerbergu w The Social Network — nie wydaje się, aby dotyczyło to Changpenga Zhao.

Po ukończeniu szkoły średniej w 1995 r. Zhao przeprowadził się do oddalonego o 3000 mil Uniwersytetu McGilla, opuszczając łagodny klimat Vancouver i przenosząc się do francuskojęzycznego Montrealu – miejsca, w którym zimy są mroźne, a większa część centrum miasta jest połączona podziemnymi tunelami. Według Zhao nie wyróżniał się w nauce ani w kontaktach towarzyskich na McGill, choć zmienił kierunek z biologii na informatykę, ponieważ „w szkole średniej biologia dotyczyła ludzi. Na studiach skupiano się na zwierzętach, a to mnie nie interesowało”. W wolnym czasie jeździł na rolkach lub wychodził na pho ze znajomymi i późno w nocy siedział w laboratorium komputerowym na kampusie, wpisując kod na prymitywnym komputerze Apple.

Pierwsza rezydencja Changpenga Zhao na Uniwersytecie McGilla w Montrealu

Pod koniec studiów na McGill Zhao publicznie wykazał się błyskotliwością, którą później demonstrował w swojej karierze, pisząc w 1999 r. wspólnie z profesorem Jeremym Cooperstockiem pracę naukową na temat sztucznej inteligencji — temat ten stał się szerzej znany dopiero 20 lat później. Siedząc w kawiarni w Montrealu, Jeremy Cooperstock powiedział, że doskonale pamięta Changpenga Zhao, częściowo dlatego, że był on jedynym studentem studiów licencjackich na jego seminarium magisterskim. Powiedział mi: „To nie przyniesie mu dobrego wynagrodzenia, ale da mu dobre doświadczenie”. Zhao Changpeng zapamiętał jako człowieka o silnym charakterze i bardzo inteligentnego, jednak wiele lat później był zaskoczony, gdy dowiedział się, że jego były uczeń został miliarderem.

Zhao Changpeng powiedział, że w tym czasie przeczytał coś, co odmieniło jego życie. Nie była to praca naukowa ani długa powieść jak (Atlas zbuntowany), lecz książka skierowana do typowych ludzi z klasy średniej, zwykłych ludzi: (Bogaty ojciec, biedny ojciec). Ten bestseller z zakresu finansów osobistych, opublikowany w 1997 roku, opowiada historię dwóch ojców – jednego, który ciężko pracuje przez całe życie za niewielkie wynagrodzenie, i drugiego, który dorabia się majątku jako przedsiębiorca lub inwestor. Ta książka sprawiła, że ​​Zhao Changpeng zaczął wątpić w rady swojego ojca. Wówczas ukończył doktorat, pracował w sektorze prywatnym i spędził następne 20 lat, zyskując szacunek zawodowy, ale niewiele materialnie zarabiając.

„Mój ojciec zawsze uczył mnie, żebym ciężko pracował i zdobył przyzwoitą pracę, a oboje moi rodzice mieli takie podejście. Nie lubili robić interesów. Po przeczytaniu (Bogaty ojciec, biedny ojciec) zacząłem myśleć, że może chcę mieć własny biznes. Nie chodzi o to, że muszę być CEO, ale o to, żeby stworzyć jakiś sensowny biznes”.

Kiedy Zhao Changpeng zaczął myśleć o gromadzeniu majątku, podjął taką samą decyzję jak Zuckerberg i inni genialni miliarderzy: zrezygnował ze studiów. W 2000 roku, podczas letniego stażu, zaproponowano mu stałe stanowisko na Giełdzie Papierów Wartościowych w Tokio i zdecydował, że nie wróci do McGill. (Wiele doniesień medialnych podaje, że Zhao Changpeng jest absolwentem Uniwersytetu McGilla, ale nie jest to prawdą).

Jego umiejętności matematyczne i kodowania wkrótce zapewniły mu pracę w stolicy finansowej Nowego Jorku, gdzie tworzył oprogramowanie do handlu kontraktami terminowymi dla firmy handlowej Bloomberg. Ale cztery lata później nawet Nowy Jork nie mógł się równać z Szanghajem, najgorętszym wówczas centrum biznesowym świata, dlatego Zhao Changpeng przeprowadził się do Chin – ostatni raz postawił stopę na tym lądzie ponad dziesięć lat temu.

Repatrianci uczą się zasad społecznych w Szanghaju

Jak twierdzi Miu Chung Yan, profesor pracy socjalnej na Uniwersytecie Kolumbii Brytyjskiej, która bada chińską imigrację, Szanghaj, położony na południowo-wschodnim wybrzeżu Chin, był wówczas „lokomotywą” napędzającą chińską gospodarkę. W 2005 roku, kiedy Zhao Changpeng przeprowadził się do Szanghaju, miasto stało się trzecim najbardziej ruchliwym portem kontenerowym na świecie, po Hongkongu i Singapurze. Zanotowano tu również czternasty rok z rzędu, w którym wzrost PKB wyniósł 11%. Chiny rosną w siłę, a Szanghaj jest jego centrum.

Co najważniejsze, początki działalności Zhao w Szanghaju przypadły na złoty wiek chińskiej technologii, a krajowe firmy technologiczne i liderzy branży szybko się rozwijali. Robin Li, Jack Ma i Pony Ma założyli swoją firmę na początku tysiąclecia i obecnie przeżywają eksplozję inwestycji i rozwoju.

„Nauczono mnie, żeby jeździć do miejsc, które się rozwijają, a nie do takich, które już mają ugruntowaną pozycję” – powiedział Zhao.

Nie jest on jedynym młodym Kanadyjczykiem, który wraca do Szanghaju. Poważna recesja gospodarcza w Kanadzie w latach 90. XX wieku spowodowała wzrost imigracji powrotnej w połowie pierwszej dekady XXI wieku. Osoby powracające, takie jak Zhao Changpeng, są znane jako „haigui”, co jest chińską grą słów dla osób, które wyemigrowały za granicę, ale wróciły do ​​Chin. Jedno z badań oszacowało, że w 2017 r. do Chin przybyło z Kanady i innych zakątków świata prawie 500 000 osób.

Dla Zhao Changpenga i jemu podobnych nie mogło być lepszego momentu. Miu Chung Yan powiedziała, że ​​anglojęzyczni, wykształceni na Zachodzie repatrianci, którzy dobrze znają język chiński i kulturę chińską, są w Chinach ciepło witani i zarabiają więcej niż ich miejscowi rówieśnicy.

Mimo że przybył do miasta, które chciało go zaakceptować i gdzie mówi w jego języku, Zhao przyznaje, że trudno było mu poruszać się wśród niejasnych zasad i przepisów w szybkim, gwałtownym i swobodnym środowisku biznesowym w Chinach. „Nie rozumiałem kultury biznesu i musiałem uczyć się jej od podstaw” – wspomina. W Nowym Jorku, Tokio i Vancouver, gdzie panują firmy oparte na zasadach i ideały egalitarne, krytyczność relacji, zwłaszcza z urzędnikami państwowymi, którzy mogliby być zwolennikami, wydawała się Zhao obca. Jeśli chodzi o nawiązywanie tego typu relacji biznesowych, alkohol zajmuje w kulturze chińskiej szczególne miejsce. Baijiu, mocny chiński trunek, często pojawia się podczas negocjacji biznesowych jako wyraz dobrej woli i szacunku.

„Czytałem o tym książki, słyszałem plotki” – powiedział Zhao. „Ale wiesz, kiedy faktycznie robisz interesy, na kolacjach z urzędnikami państwowymi, piją baijiu… rozmawiają o związkach, a czasami są inne rzeczy do załatwienia, które są dla mnie zupełnie obce, więc nigdy nie lubiłem tej praktyki”.

Mimo to Zhao Changpeng szybko stał się bogaty w Szanghaju. W 2005 roku wraz z czterema innymi ekspatriantami założył Fusion Systems, firmę oferującą oprogramowanie jako usługę (SaaS), która dostarczała systemy handlu wysokoczęstotliwościowego i współpracowała z największymi bankami świata, takimi jak Goldman Sachs i Credit Suisse. W tym czasie szybko nauczył się zasad, które w Chinach, jak stwierdził, są „celowo niejasne”, co daje rządowi ogromną władzę w zakresie interpretacji i wybiórczego egzekwowania. Początkujący przedsiębiorca wykorzystał swoje umiejętności matematyczne i kodowania, ale praca w firmie nauczyła go również „myśleć jak sprzedawca”, ponieważ wykorzystał swój status reemigranta, aby działać jako pośrednik między Wschodem a Zachodem. Jako młodszy partner i jedyna osoba, która „wygląda na Chińczyka... w chińskim otoczeniu”, Zhao Changpeng zawsze myślał o tym, „jak sprzedać usługi firmy? Jak zdobyć kolejny kontrakt?”

Następnie – jak głosi legenda o Zhao Changpengu – późnym wieczorem w 2013 roku gra w pokera zmieniła bieg jego życia. W tej grze czołowy chiński propagator bitcoina Bobby Lee i wykształcony w USA chiński inwestor venture capital Ron Cao zapoznali Zhao Changpenga z kryptowalutą. Zhao Changpeng dał z siebie wszystko. Sprzedał swoje mieszkanie w Szanghaju i zainwestował 1 milion dolarów w Bitcoiny. Przyszły miliarder opuścił Fusion Systems i dołączył do startupu kryptowalutowego Blockchain.info, który początkowo pełnił funkcję witryny internetowej umożliwiającej śledzenie transakcji bitcoinowych, jako jego dyrektor techniczny. Rok później został zatrudniony na stanowisku dyrektora technicznego chińskiego startupu zajmującego się giełdą i tokenami OKCoin.

OKCoin to pole bitwy, na którym Zhao Changpeng wyrobił sobie markę odważnej postaci publicznej w świecie kryptowalut, która nie boi się angażować w publiczne bitwy. Początkowo Zhao Changpeng komunikował się z publicznością na platformach takich jak Reddit, co było nietypowe dla dyrektora ds. technicznych. Uprzejmie, lecz stanowczo odrzucał krytykę OKCoin i kryptowalut w ogólności. Jednak w 2015 r. Zhao opuścił firmę po sporze z dyrektorem generalnym OKCoin Mingxing Xu na temat kierunku rozwoju firmy, a następnie wycofał swoje wcześniejsze oświadczenia na tej samej platformie i ostro skrytykował swojego byłego pracodawcę.

W poście na Reddicie liczącym 1600 słów Zhao Changpeng szczegółowo opisał, w jaki sposób, pod przewodnictwem Xu Mingxinga, firma wykorzystywała boty do zawyżania wolumenów obrotu, fałszowania certyfikatów rezerwowych i prowadzenia nieprzejrzystych finansów. W odpowiedzi Xu oskarżył Zhao o fałszowanie dokumentów akademickich i inne nieuczciwe praktyki. Choć spór ostatecznie został rozstrzygnięty, pokazał on, że Zhao jest gotowy do ostrego atakowania w debatach i zaostrzył chińskie regulacje dotyczące rodzącego się przemysłu kryptowalut.

Changpeng Zhao posunął się jeszcze dalej w kontrowersjach i przekraczaniu granic, tworząc swoją kolejną firmę, Bijie Technology. Bijie Technology to kolejna firma SaaS, która dostarcza oprogramowanie dla giełd i platform transakcyjnych. W ciągu kolejnych dwóch lat technologia Bijiego stała się kamieniem węgielnym 30 chińskich giełd, a później zasiliła Binance.

Wkrótce jednak zaczęły się problemy, ponieważ większość transakcji opartych na technologii Zhao wiązała się z handlem „znaczkami, monetami i kartami” — znaczkami z okresu imperialnego i rewolucyjnego w Chinach, co wywołało manię na punkcie tulipanów. Wraz z rozprzestrzenianiem się mody na znaczki, monety i karty, internetowe giełdy i podejrzani sprzedawcy oferujący handel znaczkami wyrastają jak grzyby po deszczu. Tak zwani „nauczyciele znaczków” i „doradcy majątkowi” wabią niczego niepodejrzewających inwestorów na czaty inwestycyjne na platformach komunikacyjnych, takich jak QQ i WeChat, gdzie doradzają inwestorom kupowanie akcji znaczków i przedmiotów kolekcjonerskich za pośrednictwem giełd cyfrowych, obiecując im niezwykle wysokie zyski. Jednak wiele z nich to celowe manipulacje i oszustwa. Według badania przeprowadzonego w 2016 r. przez państwową chińską gazetę Securities Times, zwykli inwestorzy, zwłaszcza starsi Chińczycy, stracili setki milionów juanów, a niektórzy nawet całe swoje emerytury.

Zhao Changpeng nie ma bezpośredniego związku z oszustwem znaczkowym, ale można powiedzieć, że jego technologia przyczyniła się do powodzenia tego oszustwa. Co ważniejsze, ta szaleńcza moda postawiła władze w stan najwyższej gotowości: chiński rząd szybko wprowadził nowe przepisy mające na celu ograniczenie nieokiełznanego rozwoju platform cyfrowych, które nagradzają nieprawidłowości i ryzykowne zachowania, a także stał się bardziej sceptyczny wobec cyfrowych innowacji finansowych. W styczniu 2017 r. państwo nakazało reorganizację lub zamknięcie giełd znaczków i przedmiotów kolekcjonerskich; w sierpniu tego samego roku ich działalność została wstrzymana. Większość klientów Bijiego zbankrutowała.

W tym samym czasie Zhao Changpeng zaczął szukać innych dróg wyjścia. Gwałtowny wzrost cen kryptowalut w 2017 r. przyciągnął do branży miliony nowych inwestorów. Zhao widzi, że lider branży, Coinbase z siedzibą w San Francisco, czerpie z tego zyski. Dostrzegł szansę i w lipcu tego roku założył własną giełdę Binance w Szanghaju.

W ciągu zaledwie jednego roku Binance prześcignęła Coinbase i stała się największą platformą handlową na świecie dzięki swojej wysokiej jakości platformie handlowej, globalnej bazie klientów i prawie nieuregulowanej polityce regulacyjnej. Niedługo potem firma stała się pierwszą giełdą, która uruchomiła własny blockchain — co było osiągnięciem technologicznym. Klienci mogą zdobywać nagrody w tokenach za handel, a Binance dodało możliwość handlu setkami aktywów cyfrowych, w tym także tych o nieznanym pochodzeniu. Takie taktyki pomogły Binance przejąć klientów od Coinbase i innych rywali, podobnie jak niskie opłaty transakcyjne firmy i polityka zadawania niewielu pytań lub wcale ich niespełniania podczas weryfikacji klientów.

Obecnie Zhao wyraźnie przystosował się do szybszych i bardziej agresywnych zasad biznesu w Azji, co sprawia, że ​​konkurowanie z firmami północnoamerykańskimi jest stosunkowo proste. W (King of Crypto) azjatycko-amerykański przedsiębiorca szydzi z mediów, które zachwycają się nagłym wzrostem Binance: „To, co się tu dzieje, to arogancja i faworyzowanie firm, które wzrosły na rynkach zachodnich. Azja nie jest wpisana w DNA Coinbase. Widzę lukę kulturową, której nie są w stanie zasypać”.

Jednak pomimo ogromnego sukcesu, czas Binance w Chinach dobiega końca. Chiny po raz pierwszy ograniczyły bankom możliwość przetwarzania transakcji kryptowalutowych już w 2013 roku. We wrześniu 2017 r. chińskie władze zakazały początkowych ofert monet (ICO) i zaczęły zamykać giełdy kryptowalut, aby ograniczyć odpływ kapitału, rozprawić się z oszustwami finansowymi i uzyskać ściślejszą kontrolę nad systemem finansowym kraju. W odpowiedzi na tę decyzję Zhao Changpeng w tajemnicy i z obawą przeniósł dane przechowywane na ponad 200 serwerach Alibaba do Amazon Web Services i innych serwerów znajdujących się poza „Wielką Zaporą Sieciową”. Przeniesienie danych zajęło kilka tygodni. Przedsięwzięcie zakończyło się sukcesem, a Zhao i inni pracownicy Binance przenieśli się do Tokio, kończąc tym samym swoją 12-letnią karierę przedsiębiorcy w Chinach.

Siła Changpenga Zhao rośnie na wygnaniu

W pewnym sensie opuszczenie Chin służy długoterminowym interesom Binance i jego założyciela, Changpenga Zhao. Zhao i jego firma od lat zmagają się z presją ze strony rywali z USA, którzy opisują Binance jako spółkę powiązaną z rządem w Pekinie. Taki sojusz utrudniłby relacje Zhao z amerykańskimi regulatorami, zwłaszcza w czasach napiętych stosunków między USA a Chinami. Firmę oskarżano od lat o celowe ukrywanie swoich chińskich korzeni i działalności biznesowej w Chinach. Binance zaprzecza tym oskarżeniom.

Jednakże żaden kraj nie będzie w stanie sprostać oczekiwaniom firm i założycieli, którzy wolą działać poza regulacjami rządowymi. Pobyt Binance'a w Japonii był krótkotrwały. W 2018 r. oszuści wykorzystali fałszywe reklamy Google, aby nakłonić klientów do podania danych logowania do Binance, a następnie opróżnienia ich kont. Binance nie była bezpośrednio odpowiedzialna za straty, ale skandal spowodował, że japońskie organy regulacyjne zażądały od Binance zarejestrowania się jako giełda, co nie było dla Zhao odpowiednią opcją. Zhao Changpeng podjął więc decyzję o przeniesieniu swojego kryptoimperium na Maltę, gdzie ówczesny premier Joseph Muscat był otwarty na wszelkie inicjatywy związane z kryptowalutami, nie zadawał żadnych pytań.

Również pobyt na Malcie nie trwał długo, ponieważ firma Binance ogłosiła, że ​​nie będzie już szukać nowej siedziby i będzie działać bez dotychczasowej. Przez pewien czas Binance była tak zdecentralizowana, że ​​Changpeng Zhao zdawał się być pod każdym względem usunięty z sieci. W 2021 roku jeden z rywali Binance pozwał Binance w Stanach Zjednoczonych za wycofanie tokenów z giełdy. Powód wynajął prywatnego detektywa, aby odnalazł Zhao Changpenga. W raporcie z ustaleń prywatny detektyw stwierdził, że jego zespół poczynił „ogromne” wysiłki, aby namierzyć Zhao Changpenga, ale bezskutecznie. Podejrzewał, że Binance zatrudniło inne osoby, aby ukryć przeszłość i miejsce pobytu Zhao Changpenga, czyniąc go „prawie niewykrywalnym”. Niedawno magazyn Fortune skontaktował się z prywatnym detektywem, który potwierdził, że stwierdzenia zawarte w raporcie są dokładne. (Pozew został ostatecznie oddalony). Dopiero w 2022 roku Zhao Changpeng pojawił się w Dubaju, gdzie istnieje niewiele ograniczeń dotyczących handlu kryptowalutami.

Podejście Binance do migracji zostało pochwalone przez zwolenników kryptowalut, którym zależy na decentralizacji. Nic dziwnego, że rozzłościło to regulatorów w innych krajach, którzy postrzegają Binance jako bezprawne kasyno offshore. Jest w tym trochę prawdy. W ciągu ostatnich trzech lat Binance stosowało szereg etycznie wątpliwych lub potencjalnie przestępczych praktyk. Należą do nich łagodne zasady KYC (Know Your Customer), które pozwoliły irańskim użytkownikom handlować na giełdzie Binance, mimo że kraj ten podlega międzynarodowym sankcjom finansowym, oraz nieudany plan z 2018 r. mający na celu zarejestrowanie spółki zależnej w Stanach Zjednoczonych, który według dyrektora Binance, który go zaproponował, miał służyć jako „regulacyjna dziura” odwracająca uwagę amerykańskich regulatorów od innych części firmy.

Binance przyznało się do stosowania wątpliwych taktyk, ale stwierdziło, że z nich zrezygnowało. W lutym firma poinformowała, że ​​jest bliska zawarcia kompleksowej ugody z Departamentem Sprawiedliwości USA i innymi organami regulacyjnymi, mającej na celu rozwiązanie problemu dawnych nieprawidłowości i wytyczenie dalszej drogi. Chociaż niedawny pozew złożony przez amerykańską Komisję ds. Handlu Kontraktami Terminowymi przeciwko Binance wzbudził wątpliwości co do wykonalności ugody.

Tymczasem firma wyraziła chęć rozpoczęcia nowego rozdziału w swoim życiu, ale pragnienie to zostało utrudnione przez powszechną nieufność regulatorów do kryptowalut, zwłaszcza w obliczu upadku giełdy FTX.

Chociaż to tweet Zhao Changpenga z listopada ubiegłego roku ujawnił skandal związany z FTX, przyznał on, że był tak samo zaskoczony jak wszyscy inni oszustwem popełnionym przez SBF, którego znał i który zainwestował w FTX na początku działalności.

W okresie boomu kryptowalut od 2020 r. do początku 2022 r. Changpeng Zhao i SBF byli dwiema najbardziej wpływowymi postaciami w tej branży, a ich doświadczenia wyraźnie się od siebie różnią. Co oczywiste, wszyscy oni są dziećmi uczonych, chociaż ojciec Zhao Changpenga był postacią marginalną w świecie uniwersyteckim. SBF natomiast był synem dwojga profesorów prawa ze Stanford, miał ładny dom na terenie kampusu i żył na najwyższym poziomie akademickim.

Dziś ci dwaj mężczyźni znajdują się w zupełnie innych sytuacjach. SBF nadal mieszka w domu rodziców i oczekuje na rozprawę w sprawie licznych zarzutów oszustwa, za które może zostać skazany na dożywocie. W tym samym czasie Zhao Changpeng został już ojcem. On i współzałożyciel Binance He Yi mają dwójkę małych dzieci.

Łatwo sobie wyobrazić, że Zhao Changpeng był zły z powodu przywilejów i poczucia wyższości swoich konkurentów. SBF wielokrotnie kpił z niego na Twitterze, m.in. latem 2022 r. sugerując, że Zhao Changpeng zostanie aresztowany, jeśli postawi stopę na terytorium USA. (Binance twierdzi, że Zhao odwiedził Kanadę kilkakrotnie w ostatnich latach, m.in. na pogrzebie swojego ojca, ale zachował tam bardzo skromny tryb życia). Zhao twierdzi jednak, że nie żywi osobistej wendety do swojego dawnego rywala.

„Dla mnie jest jak jeden z tych młodych dzieciaków, który jest inteligentny, utalentowany, ale bardzo agresywny” – powiedział Zhao Changpeng. Powiedział Fortune, że spotkał się z SBF trzy do pięciu razy i widział go głównie jako klienta, ponieważ fundusz hedgingowy Alameda tego ostatniego używał Binance jako platformy handlowej.

W połowie kwietnia wydawało się, że Binance przetrwało podwójne problemy: krach na rynku kryptowalut (następujący po implozji FTX) i coraz bardziej agresywne prześladowanie firmy przez organy regulacyjne. Choć finanse Binance pozostają niejasne, dane blockchain pokazują, że w ostatnich miesiącach Binance przejęła udziały w rynku, wyprzedzając konkurentów, a jej wolumen obrotu i przychody mogły wzrosnąć, prawdopodobnie z powodu odbicia ceny Bitcoina i innych kryptowalut.

Tymczasem Zhao Changpeng nadal twierdzi, że on i jego firma są zdecentralizowane i nie należą do żadnego kraju. Z tej perspektywy wyzwolił się spod wpływów Chin, Kanady i innych krajów i stał się prawdziwie bezpaństwowym człowiekiem.

Jednakże podróżujący po całym świecie potentat kryptowalutowy Changpeng Zhao jest nadal zwykłym człowiekiem; podobnie jak reszta z nas, nigdy nie zdoła w pełni uciec od tego, skąd pochodzi, i sił, które go ukształtowały. Dla Changpenga Zhao czynniki te mogą mieć mniej wspólnego z geografią, a więcej z rodziną.

Dziedzictwo Ojca

Angielski Changpenga Zhao nie jest idealny, co można zauważyć po jego wpisach na Twitterze. Nigdy nie opanował północnoamerykańskich idiomów — na przykład w zeszłym roku nazwał „sędziów MLB” „arbiterami baseballowymi”. Jednak jego pokora i troskliwość wydają się typowo kanadyjskie. Jego maniery podczas 30-minutowego wywiadu sugerują, że — pomimo nowej tożsamości miliardera wędrującego po Dubaju z notesem — nadal jest w nim nastolatek jedzący frytki w McDonald’s w Vancouver 30 lat temu.

Nadal jednak trudno jest określić, co dokładnie nim kieruje. Kryptowaluty to wciąż nowatorska branża, a każdy liczący się na niej gracz, w tym uznane instytucje pokroju Coinbase, próbuje stosować „sprytne” strategie, aby zdobyć przewagę lub po prostu przetrwać. Pomimo niedawnej deklaracji Binance, że „wejdzie na właściwą drogę”, może być ona bardziej odległa od prawa niż większość jej konkurentów.

Jednak zapytany, czy nauczył się łamać zasady dorastając w Vancouver, Zhao zaprzeczył: „Zawsze byłem dość bliskim, przestrzegającym zasad obywatelem… Zawsze byłem konserwatystą z natury, nawet jeśli ludzie mogą tak nie myśleć”, ale powiedział, że kultura kryptowalut zmieniła jego perspektywę: „A potem odkrywasz, że ta nowa rzecz ma inne zasady w różnych miejscach. Więc zamiast chcieć zmienić zasady lub nawet ich unikać, po prostu chcemy znaleźć miejsca, które są bardziej sprzyjające”.

Argument ten jest w pewnym sensie przekonujący, ale wydaje się też dostosowany do interesów samej firmy Binance. Zhao Changpeng najwyraźniej był w stanie znaleźć zasady, które są najbardziej korzystne dla niego i Binance, albo można powiedzieć, że nie ma żadnych zasad. Stanowi to jaskrawy kontrast z postawą jego ojca, który postępował według zasad innej epoki.

Jean Legault, geofizyk z GeoTech w Ontario w Kanadzie, zatrudnił ojca Zhao Changpenga, Shengkai Zhao, opierając się na rekomendacji lidera branży, z którym pracował przez sześć lat. Legault zapamiętał Shengkaia jako genialnego geofizyka o niezwykłym umyśle technicznym. Shengkai napisał oryginalny kod, dzięki któremu GeoTech mógł używać oprogramowania do tworzenia trójwymiarowych inwersji danych geofizycznych, co było niezwykle cennym narzędziem dla inżynierów. Firma do dziś korzysta z jego instrukcji obsługi. Legault dodał: „Poproszono innych geofizyków o wykonanie tej samej pracy, ale nie byli w stanie powtórzyć pracy Shengkaia, który był bardzo dobrym facetem”.

Legault uważa, że ​​Shengkai żyje dla swojej pracy i mógłby osiągnąć szczyt w nauce lub biznesie, ale jest zbyt skromny. Shengkai nigdy nie chełpi się swoją wiedzą i osiągnięciami. Zhao Changpeng przyznał mu rację, mówiąc magazynowi Fortune, że jego ojciec zaczynał karierę w czasach rewolucji kulturalnej, słabo znał angielski, nigdy nie prowadził działalności gospodarczej i „trudno mu było skomercjalizować rozwiązywane przez siebie problemy”, dlatego też jego ojciec nigdy nie zarobił pieniędzy.

Zhao Changpeng wspominał, jak obserwował swojego ojca, jak od rana do wieczora pracował w laboratorium lub przy komputerze stacjonarnym nad skomplikowanymi równaniami matematycznymi. Mimo to siły historyczne i zmiany, jakie zaszły w życiu imigranta, sprawiły, że Shengkai mógł jedynie pracować na marginesie świata akademickiego, nigdy nie ciesząc się prestiżem, który mógłby zyskać, gdyby urodził się w innych czasach lub miejscu.

Ale jego syn Zhao Changpeng został dotknięty imigracją. Sukces Binance Empire może polegać na tym, że Zhao Changpeng spełnił przeznaczenie, którego jego ojciec nigdy wcześniej nie mógł osiągnąć.

Shengkai zmarł w zeszłym roku na białaczkę. Myśląc o nim, w głosie Zhao Changpenga dało się wyczuć nutę żalu, jakby myślał o swoim dzieciństwie. „Mój ojciec spędzał cały dzień w laboratorium i przy komputerze, a nigdy nie był na żadnym z moich meczów siatkówki. Byłem kapitanem i grałem dwa mecze w tygodniu, ale moi rodzice nigdy nie oglądali żadnego meczu”.

Być może wspólną cechą bogatego ojca i biednego ojca jest koncentracja na pracy. Nawet dla miliarderów taka jakość ma swoją cenę. Zhao Changpeng martwił się, że pełniąc rolę ojca, mógłby „odziedziczyć” to „zaniedbanie” po swoich rodzicach. „Zdecydowanie mam tę cechę” – powiedział.