Czy zauważyłeś dziwne zjawisko?
Z jednej strony ekosystem Ethereum codziennie krzyczy: "Za drogo, za wolno", z drugiej strony deweloperzy na Solanie są zazdrośni o płynność i użytkowników Ethereum. To jak dwóch sąsiadów, którzy się w sobie skrycie zakochali, oddzielonych ścianą — nikt nie odważy się pierwszy ją przeskoczyć.
Aż do pojawienia się Fogo.
Ten "bastard", który nagle pojawił się w 2024 roku, po prostu zburzył tę ścianę. Zrobił coś, co wydaje się szalone: włożył serce Solany (maszynę wirtualną SVM) do ciała Ethereum.
Szczerze mówiąc, kiedy po raz pierwszy zobaczyłem ten projekt, pierwsze pytanie, które przyszło mi do głowy, brzmiało: Czy to nie jest typowe "stąpanie na dwóch łodziach"? Czy dwa wielkie ekosystemy mogą to znieść?
Wynik mnie zaskoczył – obie wielkie frakcje nie tylko się nie kłóciły, ale wręcz potajemnie podawały Fogo gałązki oliwne.
Dlaczego? Ponieważ Fogo rozwiązało problem, którym martwi się każdy publiczny blockchain: dlaczego wysokowydajne łańcuchy nie mają pieniędzy, a bogate łańcuchy nie działają szybko?
Najpierw spójrz na te dane: w Q1 2025 całkowita zablokowana kwota L2 Ethereum przekroczyła 50 miliardów USD, ale średni TPS wynosił mniej niż 100. A jak to wygląda po stronie Solany? Maksymalny TPS osiąga 5000+, ale całkowita zablokowana kwota ekosystemu nie osiąga nawet ułamka Ethereum.
To jest typowy przypadek „bogaci nie mają wydajności, a wydajni nie mają pieniędzy”.
Rozwiązanie Fogo jest mądre – nie stawia pytań wyboru, chce wszystko.
Technicznie, Fogo działa na runtime Solany, co to oznacza? Oznacza to, że projekty DePIN, gry na łańcuchu, DEX z książką zamówień, które szybko działają na Solanie, mogą być bezpośrednio „przeniesione” do Fogo, a kod nie musi być zmieniany. Ale w warstwie rozliczeniowej, stawia czoła Ethereum, każda transakcja ostatecznie ląduje w głównym łańcuchu Ethereum.
Mówiąc prosto: cieszysz się szybkością Solany, ale bezpieczeństwo aktywów zapewniają tysiące węzłów weryfikacyjnych Ethereum.
Taki projekt „chcę i to chcę” był wcześniej uważany w świecie blockchaina za bajkę. Ale Fogo zdołało to zrealizować dzięki głębokiej integracji SVM i Ethereum.
Jeszcze bardziej sprytna operacja to to, że Fogo zrealizowało dużą grę na warstwie dostępności danych – wspiera rozwiązania modułowe, które w przyszłości mogą być bezproblemowo zintegrowane z EigenDA lub Celestia. Co to oznacza? Oznacza to, że opłaty za gaz Fogo mogą być o rząd wielkości niższe niż w jakimkolwiek innym L2 Ethereum.
Zrobiłem kilka obliczeń: według obecnych danych z testnetu, koszt pojedynczej transakcji na Fogo szacuje się na poniżej 0,001 USD, a czas potwierdzenia wynosi tylko kilka setnych sekundy.
Pomyśl, co oznaczają te dane? Oznaczają, że handel opcjami na łańcuchu stał się możliwy, oznaczają, że gry na całym łańcuchu mogą być naprawdę „gładkie”, oznaczają, że mikrotransakcje urządzeń DePIN nie są już tylko teorią.
Niektórzy mówią, że Fogo stawia na deweloperów, którzy chcą przejść z EVM do SVM. Ale ja widzę inny trend: coraz więcej nowych projektów zaczyna być „wielołańcuchowych”, a nie „najpierw EVM, potem migracja”. Wzrost Sui i Aptos jest tego dowodem – deweloperzy szukają możliwości poza EVM.
Fogo daje tym deweloperom okazję do „uderzenia w wymiar”: możesz cieszyć się wydajnością Solany, a jednocześnie korzystać z płynności i użytkowników Ethereum.
Powiedz, kto mógłby to odrzucić?
Oczywiście, Fogo jeszcze nie jest doskonałe. Połączenie SVM i Ethereum rzeczywiście ma złożoność w realizacji inżynieryjnej, a budowa ekosystemu wymaga czasu. Ale jedno jest pewne: w tej erze współistnienia wielu łańcuchów, takich jak Fogo „kombinacje” jest nie za dużo, lecz za mało.
Mówi nam to w najbardziej hardcore'owy sposób: koniec rywalizacji publicznych blockchainów nie polega na tym, kto kogo pokona, ale na tym, kto potrafi przekształcić cudze atuty w swoją broń.
To jest mniej więcej darwinizm w świecie blockchaina – przetrwanie najsilniejszych, a najsilniejszymi dostosowaczami są często ci, którzy mają odwagę przekraczać granice.
