დღესაც ცოტა თავისუფალი დრო მქონდა და Dusk-ის ეკოსისტემის გვერდი გადავხედე.
ოფიციალურ მონაცემთა გვერდზე ეწყო ეკოსისტემაში არსებული პროექტები; დავთვალე — 4. ერთი Layer 1, რომელიც მთავარ ქსელში თითქმის 8 თვეა გავიდა, ეკოსისტემაში კი სულ 4 პროექტია. Dune, DeFiLlama და Footprint გადმოვატრიალე, მაგრამ შედეგი ან ცარიელი იყო, ან ისევ და ისევ მხოლოდ იმ 4 კონტრაქტს ვხედავდი. ეს 4 კონტრაქტი კი სხვადასხვა ქსელზეა განაწილებული და უმეტესობა ჯერ ტესტნეტ ფაზაშია.
შედარე იმავე პერიოდის სხვა L1-ებს მთავარ ქსელში — მათ ეკოსისტემის პროექტები სულ მცირე ათეულობით ან ასობით აქვთ; DApp-ების სიას სამ გვერდზე ვერ ამთავრებ. Dusk-ის მხარეს კი ერთი გვერდი და ბოლო.
ვიღაც შეიძლება თქვას: „Dusk ფოკუსირდება ინსტიტუციებზე, ამიტომ ბევრი DApp არ სჭირდება“. მაგრამ 4 კონტრაქტის ეს რაოდენობა არც „სტარტის ეტაპად“ ითვლება. ეკოსისტემის გარეშე ჯაჭვი ისეთია, როგორიც ლუქსის რემონტით აშენებული კორპუსია, სადაც არავინ ცხოვრობს. დააყენე ყველაზე კარგი კარის საკეტი, ყველაზე ძვირადღირებული სათვალთვალო სისტემა, მაგრამ იცავ ცარიელ ბინებს. ცარიელი ბინების პირადობა/კონფიდენციალურობა რა ღირებულებას ქმნის?
შემდეგ ისევ TVL-ის მონაცემებს გადავხედე: DeFiLlama-ზე TVL ცარიელია, ხოლო დღიური交易量 მხოლოდ დაბალ ექვსნიშნა რიცხვშია. NPEX-ის თანამშრომლობა ნამდვილად Dusk-ის ყველაზე დიდი პლუსია — 300 მილიონი ევროს ტოკენიზებული ფასიანი ქაღალდები თითქოს შთამბეჭდავად ჟღერს. მაგრამ ერთი თანამშრომლობა ვერ „დააფუძნებს“ მთელ ჯაჭვს. საზოგადოებაში ერთი წრე მოვიარე და NPEX-ის გარდა ვერ ვიპოვე მეორე მსგავსი, ღირსეული საწარმოს დონის თანამშრომლობა. თანაც „არსებული აქტივების მასშტაბი“ არ ნიშნავს „ონლაინ, ჯაჭვზე აქტიურ ანგარიშსწორებას“; ანალიზში აღინიშნა, რომ „გამოქვეყნებულ რიცხვებსა და რეალურ განხორციელებას შორის სხვაობა უკიდურესად დიდია“.
2026 წლის იანვარში Dusk-მა და Chainlink-მა CCIP მთლიანად ჩართეს. თეორიულად, Dusk-ზე გამოშვებული NPEX-ის ფასიანი ქაღალდების ტოკენები 60-ზე მეტ ჯაჭვზე უნდა გადიოდეს. მაგრამ როცა ინფრასტრუქტურა მზადაა, ხოლო არავინ იყენებს, ეს უბრალოდ „უსარგებლო დაგება“ გამოდის.
თუ ამ წლის ბოლოსკენ Dusk-ის კონტრაქტების რაოდენობა კვლავ ორნიშნა რიცხვზე ქვემოთ იქნება, ნამდვილად ვერ შევძლებ საკუთარ თავს დავარწმუნო. კონფიდენციალურობის ჯაჭვი, რომელსაც არავინ იყენებს, მისი კონფიდენციალურობა უმნიშვნელოა — ჯერ ადამიანები უნდა მოვიდნენ, რომ კონფიდენციალურობა საერთოდ საჭირო იყოს დასაცავად. ახლა კი ადამიანებიც არ არიან და კონფიდენციალურობა თვითდარწმუნებად გადაიქცა.
4 კონტრაქტის მდგომარეობამ ჩემთვის ძალიან მკაფიოდ დამანახა — ეს ეკოსისტემა ჯერ რეალურად არ დაწყებულა. მთავარ ქსელში სტაბილურობა მხოლოდ პირველი ნაბიჯია; მერე გადამწყვეტია, მოდიან თუ არა დეველოპერები, და შეძლებენ თუ არა დარჩენას. ჯაჭვის ღირებულება საბოლოოდ იმაზე დგას, რა ხდება მასზე. #dusk $DUSK @Dusk
Тalking about the Dusk project, I’ve been watching it for quite a while. It started in 2018, and only launched on the mainnet in January this year—six years of refinement in between. Unlike the privacy projects out there that “encrypt everything,” Dusk takes a different approach: weaving privacy and compliance together, serving regulated financial use cases specifically. On January 7, 2026, the mainnet will officially go live, and DuskEVM will launch simultaneously—fully compatible with Solidity. Developers migrating from Ethereum generally don’t need to change code. The core component, Hedger, uses zero-knowledge proofs to add a privacy layer to EVM transactions: sensitive information is encrypted by default, while preserving an auditable channel for regulators. Validators must complete KYC—many people criticize this as “not decentralized enough,” but I see it as an honest response to what finance really is. Real-world financial systems rely on clear accountability; when something goes wrong, you know who to look for.
What truly makes it feel different is its execution. Dusk has a formal partnership with the licensed Dutch exchange NPEX. On the NPEX platform, more than €300 million worth of securities assets are set to move on-chain. DuskTrade has obtained EU MTF, Broker, and ECSP licenses. Quantoz also issues a compliant euro stablecoin, EURQ, via Dusk. These are real assets running—not demos on testnets.
But every coin has another side. The mainnet has been live for nearly eight months, and the official ecosystem page only lists a handful of projects. In more than 70% of the blocks, there are fewer than 2 transactions—often with consecutive empty blocks. In early August, the price hovered around $0.06, with a market cap just over $30 million. Since the early-year high, it has retraced more than 85%. In June, Binance delisted the DUSK/BTC trading pair. And within the community, people are arguing—there are 200 validators, and the top 20 control over 35% of the staked amount.
I understand the technical direction. A balance between privacy and compliance has always been hard to find, and Dusk really has found a position where it can work in practice. The NPEX partnership also proves that this logic isn’t just spinning in place. But the price has already gone through an emotion-driven pump. Whether it can now translate into sustained user growth and on-chain activity is still unclear. I’ll keep watching to see whether those €300 million assets on NPEX can truly generate ongoing transaction volume, and whether truly useful applications can emerge on DuskEVM. Until then, I’ll just keep watching—don’t move yet. #dusk $DUSK @Dusk
Ko govorimo o TermMax, moj prvi odziv je: DeFi že toliko let, končno pa se je nekdo resno lotil vrzeli na področju fiksnih obrestnih mer.
Lani sem v Aave posodil USDC. Ko sem vstopil, je bila obrestna mera nekaj čez 4 %, ko pa sem odplačeval, je narasla na več kot 7 %. Če rečeš, da so obresti visoke—ja, je res; ampak občutek je bil tak, kot da pri najemu vse izračunajo “na podlagi dobrih računov”, pri odplačilu pa to sploh ni več res. To je precej neprijetno. Plavajoča obrestna mera ima svoje prednosti: je prilagodljiva, izkoristek kapitala je višji. Toda za ljudi, ki res potrebujejo načrtovanje sredstev, je prav ta negotovost sama po sebi strošek.
TermMax počne zelo preprosto—spremeniti plavajočo obrestno mero v fiksno. V trenutku, ko vstopiš, je obrestna mera zaklenjena; koliko boš odplačal ob zapadlosti, je jasno izračunano že na začetku. Posojilojemalci si lahko vnaprej izračunajo strošek financiranja, posojilodajalci pa vnaprej vedo, koliko bodo zaslužili ob zapadlosti. To je v tradicionalnih financah samoumevno, v DeFi pa je takih projektov zelo malo.
Njegov osrednji mehanizem je model s tremi kovanci. FT je kot ničkuponska obveznica—kupiš jo s popustom, ob zapadlosti pa jo unovčiš po nominalni vrednosti in zaslužiš razliko. XT je potrdilo o donosu: 1 FT + 1 XT = 1 dolžniški žeton. GT je pozicijski NFT z lev otom—vse skupaj zapakira tako zavarovanje kot dolg. Ni to neka na silo ustvarjena kompleksna zasnova; bolj je kot da isti “nekaj” razdeliš na tri orodja, pri čemer vsako orodje služi različnim potrebam. Poleg tega je še precej zanimiva zasnova: Range Order AMM. Market makerji lahko kotirajo znotraj določenega razpona obrestnih mer, uporabniki pa se samodejno ujemajo z najboljšim razmerjem.
Na podatkih se res vidi, da so nekateri pripravljeni kupiti “določnost”. Od lansiranja na glavno verigo aprila 2025 do zdaj: TVL je prebil 100 milijonov USD, registriranih je več kot 1,5 milijona denarnic, dnevno aktivnih je več kot 90 tisoč. 25. marca so podatki Token Terminal pokazali, da je dnevno aktivnih naslovov TermMax v DeFi protokolih za posojanje/izposojo na 2. mestu, takoj za Aave. Razporejen je na 10 EVM verigah, vključno z Ethereum, BNB Chain, Arbitrum, Base, Berachain in drugimi. Van so že vključeni Morph o, Aave, Venus, Pendle in drugi vodilni protokoli.
Nekaj, kar mi je res ostalo v spominu—v januarju je bilo to, da je TermMax na BNB Chain lansiral market za fiksno-obrestno izposojo s tokeniziranim delnicam. Integrirali so tokenizirane vrednostne papirje podjetja Ondo. Zastava delniških žetonov zamenja likvidnost v stabilnih kovancih: ne rabiš prodati svojih pozicij, hkrati pa lahko zakleneš strošek obresti.
Soprtandai dengan orang-orang di grup soal pinjaman DeFi berbasis agunan akhir-akhir ini, dan ternyata masalah yang paling bikin pusing semua orang sama persis—bukan karena tak bisa menemukan pool, tapi karena suku bunganya bisa bergerak terlalu menakutkan. Fluktuasi harga aset jaminan saja sudah cukup merepotkan, bunga ikut berubah dengan sentimen pasar—bisa tiga kali sehari. Pinjam sedikit saja, ketika waktunya bayar kembali, akhirnya harus bayar berapa, benar-benar tak ada pegangan.
TermMax yang dilakukan adalah menghilangkan variabel itu. Saat masuk, suku bunga dikunci: pinjam 3 bulan berarti bunganya untuk 3 bulan, pinjam 1 tahun berarti bunganya untuk 1 tahun—saat jatuh tempo, tidak lebih dan tidak kurang. Biaya dihitung lebih awal, barulah hati terasa tenang. Ini bukan kompetisi dengan protokol suku bunga mengambang seperti Morpho atau Aave; lebih seperti menambahkan “selubung” suku bunga tetap di atasnya—likuiditas dasarnya tetap berjalan lewat protokol tersebut, tetapi di lapisan atas kamu menerima penawaran yang pasti.
Dari data juga terlihat orang memang mau “membeli kepastian”. TVL sudah menembus lebih dari 90 juta dolar, jumlah wallet terdaftar lebih dari 1,5 juta, DAU sekitar 90 ribu, dan puncaknya pernah mencapai 170 ribu. Termans tersebut dideploy di Ethereum, BNB Chain, Arbitrum, Base, Berachain. Morpho, Aave, Venus, dan Pendle sudah bergabung. Pada 25 Maret, DAU alamat peringkatnya pernah berada di nomor 2 untuk protokol pinjam-meminjam, tepat di bawah Aave.
Yang membuatku lebih terkejut adalah kejadian di Januari—TermMax meluncurkan di BNB Chain sebuah pasar pinjaman suku bunga tetap berbasis saham ter-tokenisasi, dengan mengintegrasikan sekuritas tokenisasi milik Ondo. Saham tokenized yang dijaminkan ditukar menjadi likuiditas dalam stablecoin; tidak perlu menjual posisi, dan tetap bisa mengunci biaya bunga. Kombinasi suku bunga tetap + RWA ini seperti mendorong lagi jembatan antara keuangan on-chain dan keuangan tradisional.
Untuk pendanaan, TermMax memperoleh dana dari Cumberland DRW, HashKey Capital, dan Decima Fund. EASY Residency dari YZi Labs angkatan semester ketiga juga sudah lulus. Skor DeFiSafety 93%—setara dengan Aave V3. Audit dan hadiah bounty atas celah keamanan via Immunefi juga ada. Total TMX 1 miliar, dengan TGE pada 25 Agustus.
Sejujurnya, suku bunga tetap sudah lama menjadi standar di keuangan tradisional. Sampai DeFi seperti sekarang, yang kurang adalah alat seperti ini—“yang bisa menghitung semuanya dengan jelas”. Apakah TermMax akan berhasil, belum tentu, tapi setidaknya ada satu hal yang terbukti: saat meminjam uang di chain, kamu tidak perlu berjudi soal suku bunga setiap saat. Rasanya yang menghitung biaya jauh-jauh hari, terasa jauh lebih tenang daripada mengejar APY yang terlalu tinggi. #termmax @TermMax