လက်ဗနွန်၏ ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းကြားတွင် ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့အစည်းများကို ပစ်မှတ်ထားသည့် ကြီးမားသော ဆန္ဒပြပွဲများ ဘေရွတ်မြို့တွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ စုဆောင်းငွေများ ပျောက်ကွယ်သွားသည်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည့် ဒေါသထွက်နေသော လက်ဗနွန်ငွေအပ်နှံသူများသည် ဘဏ်ပြတင်းပေါက်များကို ရိုက်ခွဲခြင်း၊ မီးရှို့ခြင်းနှင့် အဓိကရုဏ်းများတွင် ပါဝင်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် လက်ဗနွန်ဗဟိုဘဏ်၏ ခေါင်းဆောင်များသည် လိမ်လည်မှု၊ အလွဲသုံးစားမှုနှင့် နိုင်ငံရေးအကျင့်ပျက်ခြစားမှုတို့ဖြင့် ပြင်းထန်သော စွပ်စွဲချက်များကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။
ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့အစည်းများ ပြိုလဲနေစဉ် လက်ဗနွန်နိုင်ငံသားများ ငွေကြေးအခက်အခဲကြုံတွေ့
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် နိုင်ငံ၏ ဗဟိုဘဏ်က ၎င်းတို့၏ တစ်သက်တာစုဆောင်းငွေများကို ခိုးယူခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲကာ ဒေါသထွက်နေကြသော လက်ဗနွန်ငွေအပ်နှံသူများသည် ၎င်းတို့၏ ငွေကြေးများကို ထိန်းသိမ်းထားသည့် ဘဏ်များကို မီးရှို့ခဲ့ကြသည်။ ဒေသတွင်းဘဏ်များက အကောင့်များကို ပိတ်ထားသဖြင့် ပြည်သူများသည် ခက်ခက်ခဲခဲရှာဖွေစုဆောင်းထားသည့် ငွေများကို ရယူသုံးစွဲနိုင်ခြင်းမရှိသည့် စိတ်ဒုက္ခရောက်စရာ အခြေအနေကို Bitcoin.com News က ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုမျှသာမက လက်ဗနွန်နိုင်ငံသည် အလွန်မြင့်တက်လာသော ငွေဖောင်းပွမှုဒဏ်ကိုလည်း ခံစားနေရပြီး နိုင်ငံသားများ၏ အခက်အခဲကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့သည်။
မကျေနပ်မှုလှိုင်းသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လတွင်လည်း ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြမှုများသည် ဘေရွတ်မြို့နှင့် အခြားဒေသများတစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ Outlookindia.com က မှန်ပြတင်းပေါက်များ ကွဲကြေခြင်း၊ တာယာများ မီးရှို့ခြင်းနှင့် လက်ဘနွန်ဗဟိုဘဏ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရီယတ် ဆလာမေးကို ဆန့်ကျင်၍ ဒေါသတကြီး ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေကြသူများ၏ မြင်ကွင်းများကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလအတွင်းတွင် လက်ဘနွန်ပြည်သူများသည် ၎င်းတို့၏ ခက်ခက်ခဲခဲ စုဆောင်းထားသည့် ငွေကြေးများ၏ အနာဂတ်အပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ တိုးလာသည်နှင့်အမျှ ခိုင်မာပြတ်သားသော ဆန္ဒပြမှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေခဲ့သည်။ အခြေအနေကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းသည့်အနေဖြင့် ဘဏ်သည် လုံခြုံရေးဝန်ထမ်းများ၏ အကူအညီကို ရယူခဲ့ပြီး ဘေရွတ်မြို့လယ်ရှိ Bank Audi ဘဏ်ခွဲအပြင်ဘက်တွင် ဖြစ်ပွားနေသော ရုန်းရင်းဆန်ခတ်မှုကို ထိန်းချုပ်ရန် အဓိကရုဏ်းနှိမ်နင်းရေးရဲတပ်ဖွဲ့ကို ခေါ်ယူခဲ့ကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြသည်။
မိမိတို့၏ ဘဏ်အပ်ငွေများကို လုံးဝထုတ်ယူခွင့်မရသည့် လက်ဘနွန်နိုင်ငံသားများအကြား စိတ်ပျက်ဒေါသများ တငွေ့ငွေ့ဖြစ်ပေါ်နေပြီး ဆလာမေးနှင့် ၎င်း၏အစ်ကိုကို တိုက်ရိုက်စွပ်စွဲနေကြသည်။ The National ၏ ဖော်ပြချက်အရ ဥရောပနိုင်ငံခြောက်နိုင်ငံမှ စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ စွပ်စွဲချက်များ ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဆလာမေးနှင့် ၎င်း၏အစ်ကိုသည် အလွန်ကြီးမားသည့် ငွေကြေးအလွဲသုံးစားမှုအစီအစဉ်ကို အသေးစိတ်စီစဉ် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။
“လက်ဘနွန်မှာ စာရင်းစစ်ကုမ္ပဏီတွေက ကြိုတင်သတိပေးခြင်းမရှိဘဲ ပြိုလဲသွားတာဟာ ကုမ္ပဏီတစ်ခုတည်း၊ ဘဏ်တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ ဘဏ္ဍာရေးစနစ်တစ်ခုလုံးပါပဲ” ဟု The National သတင်းထောက် နာဒါ မောကူရန် အတာလာက ရှင်းပြသည်။ “အကျပ်အတည်းကြောင့် ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၇၀ နီးပါး ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး အပ်နှံသူတွေရဲ့ စုဆောင်းငွေတွေ ပျောက်ကွယ်သွားသလို ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကိုလည်း ဖြစ်စေခဲ့တယ်။ အဲဒီအတွက် လူဦးရေရဲ့ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ဟာ ဆင်းရဲတွင်းထဲ ကျရောက်ခဲ့တယ်။”
လက်ဘနွန်ဗဟိုဘဏ်ခေါင်းဆောင်များ ပြင်းထန်သော ဝေဖန်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရ၊ လိမ်လည်မှုနှင့် အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ စွပ်စွဲချက်ကြီးများ ပေါ်ပေါက်လာ
Reuters က စိစစ်သုံးသပ်ခဲ့သည့် ပြင်သစ်တရားရုံးစာရွက်စာတမ်းများအရ ပြင်သစ်အစိုးရရှေ့နေများသည် ဆလာမေးကို လိမ်လည်မှုနှင့် ငွေကြေးခဝါချမှုတို့ဖြင့် ကနဦးစွဲချက်တင်ရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ကြွယ်ဝမှုကို အတုလုပ်ထားသည်ဟု ယူဆရသော ဘဏ်စာရင်းရှင်းတမ်းများကို အသုံးပြု၍ ဖုံးကွယ်ခဲ့သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များနှင့် ပတ်သက်နေသည်။ ပြင်သစ်တရားရေးအာဏာပိုင်များက မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ပြင်သစ်၌ ကြားနာမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် သာမန်နိုင်ငံသားများနှင့် လက်ဘနွန်ဘဏ်အပ်နှံသူများ ကြုံတွေ့နေရသည့် အခြေအနေသည် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ၎င်းတို့တွင် သုံးစွဲရန် ငွေကြေးတစ်စုံတစ်ရာ မရှိတော့ပေ။ မိသားစုကို ထောက်ပံ့ရန်နှင့် အစားအစာ၊ နေစရာကဲ့သို့ အခြေခံလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် အရေးတကြီး ရုန်းကန်နေရသူများအကြား ဤအခြေအနေ၏ အကျိုးဆက်များက မဆုတ်မနစ်သော ဒေါသကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ လက်ဘနွန်ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့အစည်းများသည် ယခုအခါ အခွံသက်သက်မျှသာ ဖြစ်လာပြီး ငွေသားမရှိသော ဘဏ်ကောင်တာများ၊ လူမရှိသော ATM စက်များနှင့် ခံတပ်သဖွယ် ခိုင်ခံ့အောင်ပြုလုပ်ထားသော အဆောက်အအုံများသည် လက်ဘနွန်၏ ပျက်စီးနေသော စီးပွားရေးကို မှောင်မိုက်စွာ သတိပေးနေကြသည်။