Bu yazı tek başına “Bitcoin pahalı/ucuz” anlatısı değil. Bu grafik kurumsal pozisyonlama psikolojisinin nerede kırılabileceğini gösteriyor.
1️⃣ Grafiğin detaylı gerçeği •Spot ETF’lerin ortalama maliyeti: ≈ 90.000 $ •Bitcoin fiyatı: ≈ 64.000 $ •Toplam realize olmayan zarar: –15.9 milyar $ (%41)
Bu şu demek: ETF yatırımcısının neredeyse tamamı zararda ve bu zarar kısa vadeli trader zararı değil, bilanço zararı.
BU DURUM TARİHTE NEYE BENZİYOR?
🔁 Benzerlik 1: 2001–2002 NASDAQ •Kurumsal fonlar teknoloji hisselerini “geleceği satın alıyoruz” diyerek aldı •Ortalama maliyet fiyatın üstünde kaldı •İlk düşüşte satmadılar •İkinci ve üçüncü dalgada pasif çıkışlar başladı
Önemli nokta:
Büyük fonlar zararda olduğu için değil, risk komitesi baskısı başladığı için satar.
🔁 Benzerlik 2: 2008 sonrası Emtia ETF’leri •İlk alımlar yukarıdan geldi •Ortalama maliyet aşağı çekildi •Fiyat, maliyetin altına sert indiğinde flow durdu •Ardından aylarca süren yatay–aşağı sıkışma başladı
Yani: ETF’ler dibi hemen oluşturmaz, zamana yayar.
BU GRAFİĞİN ASIL MESAJI
❗ Kritik seviye: 90.000 $
Bu seviye artık: •Direnç değil •Teknik seviye değil •Kurumsal psikolojik eşik
Fiyat bu seviyenin altında kaldığı sürece: •Yeni ETF girişi sınırlı •Eski yatırımcı “zararı telafi edeyim” modunda •Her yükseliş satış fırsatı olarak kullanılır
Bu davranış bireysel yatırımcıya benzemez. Bu, portföy optimizasyonu refleksidir.
NEDEN PANİK SATIŞ GELMEDİ?
Grafikte önemli bir detay var:
–41% zarara rağmen henüz kitlesel ETF çözülmesi yok
Bu bize şunu söylüyor: •Pozisyonlar kaldıraçlı değil •Satışlar zorunlu değil •Ama sabır sınırlı
Bu durum 2001 ve 2008’de de aynıydı: İlk faz bekleme, ikinci faz kabul, üçüncü faz optimizasyon satışı.
OLASI SENARYOLAR
🟢 Senaryo 1: Zamanla yukarı sindirme (olumlu) •Bitcoin 60–70K bandında aylarca kalır •ETF maliyeti aşağı çekilir •Zarar %15–20 bandına iner •Yeni girişler yavaşça başlar
➡️ Bu senaryo için şart: Makroda şok olmaması
🟡 Senaryo 2: Tepki yükselişi → satış (en olası) •70–80K arası güçlü tepki gelir •ETF yatırımcısı “zararı azalttım” diyerek satar •Fiyat tekrar baskılanır
Piyasa son aylarda tek bir şeye kilitlenmiş durumda: FED ne zaman gevşer?
Bu sorunun kendisi yanlış değil. Ama eksik.
Çünkü küresel dengeyi şu an oynatan hamle Washington’dan değil, Tokyo’dan geliyor. Üstelik yüksek sesle değil.
Japonya yıllardır sistemin sessiz denge unsuru oldu. Negatif faiz, sınırsız tahvil alımı, bastırılmış getiri eğrisi… Bunlar agresif politikalar değildi. Küresel sistemin yükünü taşıyan zorunlu tercihlerdi.
Sorun şu: Bu yük artık taşınamıyor.
Japonya’da enflasyon artık “geçici” tanımına sığmıyor. Ücret artışları sınırlı ama kalıcı. Zayıf yen ihracatçıları ayakta tuttu, evet. Ama aynı zamanda iç talebi eritti, alım gücünü aşındırdı.
BOJ’un önünde net ama rahatsız edici bir denklem var.
Faizi düşük tutarsa: Yen üzerindeki baskı artıyor, sermaye çıkışı hızlanıyor.
Normalleşmeye giderse: Yıllardır yen üzerinden dönen küresel carry mekanizması çözülmeye başlıyor.
Bu ikisi aynı anda kontrol edilemiyor.
Tarih burada devreye giriyor. 1998 ve 2006’da Japonya yön değiştirmeye yaklaştığında, ABD dışındaki piyasalarda stresin nereden çıktığını herkes sonradan fark etti.
Daha yakın bir örnek var. 2022–2023’te sadece getiri eğrisi kontrolünün gevşetilmesi bile tahvil ve FX tarafında zincirleme reaksiyon yarattı.
Sebep basit: Japon yeni sadece bir para birimi değil. Küresel kaldıraç sisteminin en ucuz yakıtı.
O yakıt pahalılaşmaya başladığında, risk iştahı teoride değil pratikte sıkışır.
Bugün olan tam olarak bu.
BOJ sembolik faiz adımı attı. YCC fiilen işlevsiz bırakıldı. Ama iletişim dili hâlâ temkinli.
Bu bir kararsızlık değil. Bu bir geçiş stratejisi.
Tek hamlede şok yaratmak istemiyorlar. Ama yönü de gizlemiyorlar.
Piyasa bunu genelde geç okur.
Önce “önemsiz” denir. Sonra yen güçlenir. Sonra taşıma pozisyonları sessizce kapanır. En son likidite konuşulmaya başlanır.
Şu an tam bu aralıktayız. FED faiz indirebilir. Bu mümkün.
Ama aynı anda BOJ sıkılaşma yönündeyken küresel riskli varlıkların kalıcı şekilde rahatlaması zor.
Bitcoin yükselebilir. Ama yen kaynaklı çözülme bitmeden denge kurmak kolay değil. Bu yüzden tabloyu tek merkez bankasıyla okumak eksik kalıyor. Japonya manşet atmaz. Ama sistemin en kritik vidasını tutar. Bugün o vida yavaş yavaş sıkılıyor.