Mỗi lần GameFi bắt đầu được nhắc lại, người ta thường nói về đồ họa tốt hơn, tokenomics bền vững hơn hay AI sẽ thay đổi trải nghiệm chơi game, chủ đề thay đổi, từ khóa thay đổi, nhưng cảm giác thì gần như vẫn vậy.
Một hệ sinh thái mới xuất hiện, người dùng đổ vào, rồi họ lại dành nhiều thời gian để làm những việc chẳng liên quan mấy đến việc chơi game, có lẽ vấn đề của GameFi chưa bao giờ nằm ở chất lượng của game. Ít nhất từ cách tôi nhìn, vấn đề nằm ở những lớp hạ tầng vô hình mà người chơi buộc phải đi qua trước khi họ thực sự bắt đầu chơi.
Đăng nhập, kết nối ví, ký giao dịch, chuyển tài sản, xác minh quyền sở hữu, đồng bộ dữ liệu giữa nhiều ứng dụng. Những việc này không khó với người đã quen crypto nhưng với số đông, chúng chỉ là những bước khiến trải nghiệm bị cắt vụn.
Các hệ thống ngày càng cố gắng phi tập trung hơn, các hệ thống cũng ngày càng yêu cầu nhiều thao tác hơn.Nghe có vẻ hơi mâu thuẫn. Người ta thường nói blockchain giúp người dùng làm chủ tài sản của mình, điều đó đúng nhưng đôi khi quyền kiểm soát cũng đi kèm với quá nhiều trách nhiệm nhỏ nhặt. Mỗi thao tác đều cần xác nhận, mỗi hành động đều cần chữ ký. Mỗi ứng dụng dường như lại muốn người dùng lặp lại cùng một quy trình.
Không phải vì thiết kế tệ, mà vì đó là cách hệ thống hiện tại đang hoạt động.
Tôi không nghĩ đây là một vấn đề quá hào nhoáng để đem lên sân khấu hội nghị. Nó khá nhàm chán, nhưng nó tồn tại rất dai dẳng và chính những thứ nhàm chán như vậy thường quyết định liệu một sản phẩm có giữ được người dùng hay không.
Đó cũng là lý do gần đây tôi chú ý đến Newton Protocol.
Không phải vì nó xuất hiện cùng một làn sóng mới, cũng không phải vì những con số trên mạng xã hội.
Điều khiến tôi dừng lại là hướng tiếp cận.
Newton Protocol có vẻ đang cố giải quyết phần "công việc" của blockchain thay vì phần "hình ảnh" của blockchain. Không phải tạo thêm một game, không phải tạo thêm một token để người dùng farm mà là cố gắng để một số hành động lặp đi lặp lại có thể được xử lý tự động hơn, trong phạm vi mà người dùng vẫn giữ được quyền kiểm soát của mình.
Ý tưởng này không hoàn toàn mới.
Automation đã xuất hiện ở khá nhiều nơi trong Web2. Người dùng gần như không nghĩ về nó nữa email tự đồng bộ, lịch tự cập nhật, thanh toán định kỳ diễn ra mà không cần mở ứng dụng mỗi tháng.
Crypto thì khác, mỗi thao tác đều giống như đang nhắc người dùng rằng họ đang tương tác với blockchain điều đó tốt ở góc độ bảo mật, nhưng không hẳn tốt ở góc độ trải nghiệm.
Newton Protocol dường như đang cố đứng ở khoảng giữa hai thái cực đó, không loại bỏ quyền xác thực của người dùng, nhưng cũng không buộc họ phải xuất hiện ở mọi bước của quy trình. Nếu nhìn theo hướng này, đây giống một lớp điều phối hành động hơn là một lớp tạo tài sản mới.
Tất nhiên, ý tưởng và thực tế luôn là hai câu chuyện khác nhau.
Trong crypto, chúng ta đã chứng kiến rất nhiều giao thức giải quyết một vấn đề hợp lý trên giấy. Sau đó lại không có ai sử dụng ,không phải vì công nghệ kém, mà vì vấn đề đó chưa đủ đau.Hoặc cách giải quyết tạo thêm nhiều ma sát mới.
Đó là reality check mà tôi nghĩ bất kỳ dự án hạ tầng nào cũng phải đối mặt.
Với Newton Protocol cũng vậy. Điều quan trọng sẽ không phải là bao nhiêu đối tác được công bố, cũng không phải bao nhiêu chain được tích hợp.
Điều quan trọng hơn là liệu người dùng cuối có thực sự nhận ra họ đang tiết kiệm thời gian hay không. Hay họ vẫn phải thực hiện gần như mọi thao tác như trước, chỉ với một giao diện khác.
GameFi từng dành quá nhiều thời gian để nói về nền kinh tế trong game.
Có lẽ đã đến lúc nói nhiều hơn về những việc xảy ra trước khi người chơi bước vào game.
Nếu lớp hạ tầng vẫn khiến người dùng mệt mỏi, rất khó để kỳ vọng nội dung phía trên sẽ giữ họ ở lại lâu.
Tôi chưa xem Newton Protocol là câu trả lời, it nhất thì còn quá sớm. Nhưng tôi cũng không xem đây chỉ là một dự án cố gắng tạo thêm narrative mới. Hướng đi của họ chạm vào một vấn đề có thật, dù không phải là vấn đề hấp dẫn nhất để kể.
Phần còn lại sẽ không được quyết định bởi whitepaper hay roadmap.
Nó sẽ được quyết định bởi usage, người dùng có quay lại không, nhà phát triển có tiếp tục tích hợp không và sau vài tháng, liệu có ai còn nhắc đến nó khi phần thưởng đã giảm xuống.
Đó là phần tôi vẫn đang theo dõi.