Năm 2025, một nhóm ví đã mua token $MELANIA vài phút trước khi token này được công khai: 24 ví mua 2.6M token chỉ 2.5 phút trước khi có thông báo, và sau đó là một loạt các bài đăng trên khắp các trang mạng xã hội đặc biệt là X, trong đó có 1 ví chi hơn 600 nghìn đô và lợi nhuận đạt 43.4M. Toàn bộ quá trình giao dịch được truy vết từ Blockchain nhưng đó không phải do quỹ công khai mà do toàn bộ ví của họ đã bị theo dõi.
Ví của bạn cũng vậy. Chỉ cần lộ địa chỉ ví, gần như ai cũng có thể lần ra toàn bộ lịch sử giao dịch, chứng minh Blockchain minh bạch hơn nhưng lại ít riêng tư hơn ngân hàng.
Chính những mâu thuẫn này dẫn tới dự ra đời của @MidnightNetwork - dự án dung hoà giữa quyền riền tư và minh bạch và mình đã có những bài phân tích vừa qua.
Thế nhưng trên thực tế chẳng có gì là hoàn hảo và với @MidnightNetwork cũng vậy, bản thân mình cũng có rất nhiều thắc mắc về cơ chế của nó
Điều đầu tiên mình chú ý đến chính là về việc Midnight Network chỉ mở một phần mã nguồn, nghĩa là 1 phần sẽ được giữ bí mật, vậy thì làm thế nào để kiểm soát chi tiết toàn bộ hoạt động bên trong, liệu khi sai xót chúng ta có biết không hay chỉ người nhà mới biết.
Vấn đề thứ 2: Cơ chế của nó không bảo mật 100% như Monero hay Zcash mà cho phép dữ liệu được tiết lộ cho bên được uỷ quyền ví dụ như bên Thuế chẳng hạn, nó có phải 100% là tốt không? hay đó chính là điểm tập trung quyền lực để cơ quan quản lý can thiệp sâu vào hoạt động của người dùng. Và cụ thể hơn là người có quyền yêu cầu tiết lộ: người dùng hay là hệ thống áp dụng veiw Key hay là họ bắt buộc tiết lộ khi cơ quan pháp lý yêu cầu, nếu là vậy cũng sẽ đem lại sự khó chịu, người dùng có nguy cơ bị theo dõi hoạt động tài chính, bị kiểm soát và bị tạo áp lực.
Vấn đề thứ 3: Sử dụng công nghệ zero-knowledge hiện đại nhưng câu hỏi đặt ra là ai sẽ kiểm soát việc tạo và ai chứng minh những bằng chứng nó đưa ra là hoàn toàn chính xác: không lưu lại toàn bộ, dữ liệu giao dịch, và toàn bộ dữ liệu gốc vẫn nằm trong tay người dùng vậy nếu dữ liệu đó bị xoá, mất hoặc sửa thì phải xử lý thế nào?
Vấn đề thứ 4: Việc Midnight Network sử dụng cơ chế bảo mật mới : hợp đồng phải tương tác với hệ thống zero-knowledge circuits đòi hỏi kĩ thuật phức tạp, có độ khó cao mà không phải ai cũng làm được, hơn nữa nó còn rất mới nên mọi thứ sẽ bắt đầu từ số 0.
Midnight Network đang cố gắng đứng ở giữa hai thế giới: privacy và compliance. Nhưng trong crypto, đôi khi đứng ở giữa lại là vị trí khó nhất — vì cả hai phía đều có lý do để nghi ngờ.
@MidnightNetwork $NIGHT #night
