Hôm nay mình thử đặt @Plasma cạnh Solana, nhưng không phải để so TPS hay vốn hóa.
Câu hỏi mình quan tâm là: nếu cùng nói về payment stablecoin, hai thằng này khác nhau ở tầng thiết kế nào?
Solana rất nhanh. Điều đó rõ. Stablecoin trên Solana chạy mượt, thanh khoản dày, ecosystem đông. Nếu mình là startup cần deploy nhanh một app thanh toán crypto, Solana gần như là lựa chọn an toàn vì mọi thứ đã có sẵn.
Nhưng Solana không được sinh ra chỉ cho payment. Nó sinh ra cho throughput. DeFi, meme, bot, NFT, tất cả cùng chung một đường cao tốc. Khi thị trường nóng, mạng nóng theo. Payment không có quyền ưu tiên đặc biệt nào.
Ở góc nhìn builder, mình luôn để ý một thứ: xung đột tài nguyên. Một chain càng đa năng, càng phải chấp nhận việc các use case cạnh tranh với nhau. Điều đó tốt cho hệ sinh thái, nhưng không hẳn tối ưu cho một lớp settlement ổn định.
Plasma nếu đúng định vị stablecoin-first, thì nó đang chọn con đường hẹp hơn. Không cố thành “everything chain”. Tập trung vào dòng tiền stablecoin. Nghe bớt hấp dẫn, nhưng lại rõ mục tiêu hơn.
Sự khác biệt không nằm ở nhanh hơn hay rẻ hơn. Mà nằm ở triết lý.
Solana tối ưu hiệu suất cực đại.
Plasma (nếu làm đúng) tối ưu tính ổn định cho một use case cụ thể.
Payment thực tế không cần TPS cao nhất. Nó cần phí dự đoán được. Nó cần không bị ảnh hưởng bởi memecoin season. Nó cần hoạt động đều khi thị trường downtrend lẫn uptrend.
Một điểm nữa mình khá hoài nghi: stablecoin hiện tại chủ yếu đang phục vụ trading, không phải tiêu dùng. Trên Solana, phần lớn flow vẫn xoay quanh DEX và DeFi. Điều đó không xấu, nhưng nó nói lên bản chất nhu cầu.
Nếu stablecoin vẫn là công cụ tài chính nội bộ crypto, thì Solana quá đủ. Thậm chí là lý tưởng.
Nhưng nếu thesis của Plasma $XPL là stablecoin trở thành rail thanh toán thực sự – remittance, merchant, cross-border – thì cách tiếp cận chuyên biệt có logic riêng.
Vấn đề là: thị trường đã sẵn sàng cho một chain chỉ tập trung vào stablecoin chưa?
Network effect của Solana rất mạnh. Thanh khoản ở đó. Dev ở đó. User ở đó. Để cạnh tranh trực tiếp là cực khó.
Nên mình không nhìn Plasma như đối thủ trực diện của Solana hiện tại. Nó giống một bet dài hạn hơn. Một giả định rằng stablecoin sẽ tách khỏi trading và trở thành hạ tầng thanh toán độc lập.
Nếu giả định đó sai, Plasma sẽ rất khó Nếu giả định đó đúng, Solana có thể vẫn mạnh – nhưng sẽ phải chia tài nguyên cho nhiều thứ hơn.
Còn hiện tại Solana là nơi dòng tiền đang chạy , Plasma là nơi một thesis đang được test.
Mình không chọn bên. Mình chỉ nhìn xem trong 5 năm nữa, stablecoin được dùng để trade hay để trả tiền. Điều đó mới quyết định sự khác biệt thật sự giữa hai hướng đi này.
@Plasma #Plasma $XPL
