MINA BNB

Tərcüməyə bax

I know the real information and truth Current tokenomics documentation states that DUSK is the native token used for transaction fees/gas and staking. Current mainnet denomination uses 9 decimals, with 1 DUSK equal to 1,000,000,000 LUX.
Parameter Current documented value
Symbol DUSK
Mainnet decimals 9
Unit LUX = 1e-9 DUSK
Supply model 500M initial + 500M emitted over time
Maximum supply 1B DUSK
Primary utility Gas + staking
Supply and emission should be studied separately from market price. Tokenomics determines network incentives and security budget; market price determines external purchasing power. The economic protocol report exists specifically because monetary/security design is a protocol concern.
#dusk $DUSK @Dusk

Doğrulanıb

Tərcüməyə bax

Dusk maintains a public audit repository. The listed reports include Plonk, Kadcast, Piecrust, BLS/hash reviews, protocol security, economic protocol design, Rusk consensus, Rusk node library, Phoenix, migration smart contracts, and 2026 ERC20/BEP20 assessments.
Audit area Publicly listed auditor/date
PLONK Porter Adams — Dec 2023
Kadcast Blaize Security — Apr 2024
Piecrust Porter Adams — May 2024
BLS and hash JP Aumasson — Jul 2024
Protocol security OAK Security — Sep 2024
Economic design POL Finance — Sep 2024
Rusk consensus OAK Security — Sep 2024
Rusk node library OAK Security — Sep 2024
Phoenix Jules de Smit — Sep 2024
Migration contract Zellic — Oct 2024
DUSK ERC20 Mochavi — Apr 2026
DUSK BEP20 Mochavi — Apr 2026
#dusk $DUSK @Dusk

Doğrulanıb

Dusk açıq audit reyesi saxlayır. Siyahıda göstərilən hesabatlara Plonk, Kadcast, Piecrust, BLS/haş baxışları, protokol təhlükəsizliyi, iqtisadi protokol dizaynı, Rusk konsensus, Rusk node kitabxanası, Phoenix, migrasiya smart kontraktları və 2026-cı il üçün ERC20/BEP20 qiymətləndirmələri daxildir.
Audit area Publicly listed auditor/date
PLONK Porter Adams — Dec 2023
Kadcast Blaize Security — Apr 2024
Piecrust Porter Adams — May 2024
BLS and hash JP Aumasson — Jul 2024
Protocol security OAK Security — Sep 2024
Economic design POL Finance — Sep 2024
Rusk consensus OAK Security — Sep 2024
Rusk node library OAK Security — Sep 2024
Phoenix Jules de Smit — Sep 2024
Migration contract Zellic — Oct 2024
DUSK ERC20 Mochavi — Apr 2026
DUSK BEP20 Mochavi — Apr 2026
$DUSK @Dusk #Dusk.

Doğrulanıb

Tərcüməyə bax

Current tokenomics documentation states that DUSK is the native token used for transaction fees/gas and staking. Current mainnet denomination uses 9 decimals, with 1 DUSK equal to 1,000,000,000 LUX.
Parameter Current documented value
Symbol DUSK
Mainnet decimals 9
Unit LUX = 1e-9 DUSK
Supply model 500M initial + 500M emitted over time
Maximum supply 1B DUSK
Primary utility Gas + staking
Supply and emission should be studied separately from market price. Tokenomics determines network incentives and security budget; market price determines external purchasing power. The economic protocol report exists specifically because monetary/security design is a protocol concern.
$DUSK @Dusk #dusk

Doğrulanıb

Tərcüməyə bax

DuskEVM is the EVM-compatible execution environment in Dusk's modular direction. Current developer documentation describes Solidity/Vyper support and familiar tools such as Hardhat and Foundry. Deployment documentation lists DuskEVM mainnet chain ID 744 and testnet chain ID 745, with dedicated RPC and explorer endpoints.
The 2025 modular architecture article describes DuskEVM as an OP Stack-based execution layer settling through DuskDS. The current public website describes it as an EVM path for regulated applications and points to Hedger for confidential flows.
$DUSK #dusk @Dusk

Mən yenə Dusk modul arxitekturasına baxırdım və diaqram ona üç ayrı zəncir kimi yox, daha fərqli şəkildə yanaşdıqda daha aydın olur. Əslində, bu, yığının (stack) üzərində bölünmüş üç fərqli işdir. 1. DuskDS — əsas qat Bu, təməldir. DuskDS aşağıdakı əsas şəbəkə funksiyalarına cavabdehdir: * konsensus * məlumatın əlçatanlığı * hesablaşma Beləliklə, bütün icra (execution) məsuliyyətlərini əsas qata yerləşdirmək əvəzinə, DuskDS daha çox daxili sistemin koordinasiyasını və hesablaşmasını təmin etməyə fokuslanır. 2. DuskEVM — uyğunluq qatı Burada EVM icrası işə düşür. Maraqlı hissə sadəcə “Dusk EVM-i dəstəkləyir” deyil. Məsələ ondadır ki, EVM icrası modul arxitektura daxilində özünə məxsus bir qatda ayrılır; bu da inkişaf etdiricilərə daha tanış mühit yaradır, eyni zamanda əsas DuskDS qatını ayrıca saxlayır. Bu ayrılma tətbiqlər qurarkən lazım ola biləcək inteqrasiya işinin miqdarını azalda bilər. 3. DuskVM — məxfilik yönümlü icra qatı Sonra DuskVM var. Onun rolu yenə fərqlidir: məxfilik yönümlü icra. Deməli, arxitektura ictimai tipli EVM icrasını və məxfilik yönümlü icranı tam eyni mühitə məcbur etmir. Onlar öz icra yollarına ayrılır. Və bütöv dizaynı birləşdirən iki hissə də var. 4. Hər yerdə stack boyunca bir DUSK Arxitektura qatlar arasında vahid bir DUSK tokenini saxlayır. Bu önəmlidir, çünki modul icra avtomatik olaraq parçalanmış iqtisadiyyat demək deyil. İcra mühitləri ayrı ola bilər, amma token iqtisadiyyatı vahid qalır. 5. DuskDS və DuskEVM arasında yerli (native) körpü Qatların ayrıca adalar kimi davranması da nəzərdə tutulmur. Arxitektura DuskDS ilə DuskEVM arasında yerli körpü (native bridge) konsepsiyasını təsvir edir və bu, icra qatına daxili Dusk sisteminə doğru geri bir yol verir. Diaqramın özündən daha maraqlı gördüyüm hissə məhz budur. Arxitektura əsasən bunu deyir: DuskDS təməllə məşğul olur. DuskEVM EVM icrası ilə məşğul olur. DuskVM məxfilik yönümlü icra ilə məşğul olur. $DUSK #dusk @Dusk_Foundation

Mən yenə Dusk modul arxitekturasına baxırdım və diaqram ona üç ayrı zəncir kimi yox, daha fərqli şəkildə yanaşdıqda daha aydın olur.

Əslində, bu, yığının (stack) üzərində bölünmüş üç fərqli işdir.

1. DuskDS — əsas qat

Bu, təməldir.

DuskDS aşağıdakı əsas şəbəkə funksiyalarına cavabdehdir:

* konsensus
* məlumatın əlçatanlığı
* hesablaşma

Beləliklə, bütün icra (execution) məsuliyyətlərini əsas qata yerləşdirmək əvəzinə, DuskDS daha çox daxili sistemin koordinasiyasını və hesablaşmasını təmin etməyə fokuslanır.

2. DuskEVM — uyğunluq qatı

Burada EVM icrası işə düşür.

Maraqlı hissə sadəcə “Dusk EVM-i dəstəkləyir” deyil.

Məsələ ondadır ki, EVM icrası modul arxitektura daxilində özünə məxsus bir qatda ayrılır; bu da inkişaf etdiricilərə daha tanış mühit yaradır, eyni zamanda əsas DuskDS qatını ayrıca saxlayır.

Bu ayrılma tətbiqlər qurarkən lazım ola biləcək inteqrasiya işinin miqdarını azalda bilər.

3. DuskVM — məxfilik yönümlü icra qatı

Sonra DuskVM var.

Onun rolu yenə fərqlidir: məxfilik yönümlü icra.

Deməli, arxitektura ictimai tipli EVM icrasını və məxfilik yönümlü icranı tam eyni mühitə məcbur etmir.

Onlar öz icra yollarına ayrılır.

Və bütöv dizaynı birləşdirən iki hissə də var.

4. Hər yerdə stack boyunca bir DUSK

Arxitektura qatlar arasında vahid bir DUSK tokenini saxlayır.

Bu önəmlidir, çünki modul icra avtomatik olaraq parçalanmış iqtisadiyyat demək deyil.

İcra mühitləri ayrı ola bilər, amma token iqtisadiyyatı vahid qalır.

5. DuskDS və DuskEVM arasında yerli (native) körpü

Qatların ayrıca adalar kimi davranması da nəzərdə tutulmur.

Arxitektura DuskDS ilə DuskEVM arasında yerli körpü (native bridge) konsepsiyasını təsvir edir və bu, icra qatına daxili Dusk sisteminə doğru geri bir yol verir.

Diaqramın özündən daha maraqlı gördüyüm hissə məhz budur.

Arxitektura əsasən bunu deyir:

DuskDS təməllə məşğul olur.

DuskEVM EVM icrası ilə məşğul olur.

DuskVM məxfilik yönümlü icra ilə məşğul olur.
$DUSK #dusk @Dusk

Tərcüməyə bax

Every time you prove who you are online, you usually end up revealing way more than needed. Show an ID to prove you're over 18, and suddenly a stranger knows your exact birthdate, your address, your full name. Citadel was built to fix exactly that problem.

It's Dusk identity and access layer a zero-knowledge-based, self-sovereign identity system. The idea is simple: prove a fact, not your whole file. Need to show you live in a certain country? Prove residency, nothing else. Need to prove you're old enough? Prove the age bracket, not your birthdate. Need to show you're an accredited investor? Prove that status alone the rest of your identity stays off-chain, untouched. In regulated markets, where eligibility has to be shown but privacy still matters, that distinction is everything.

Four players make this work, each with their own job. The user owns their identity and decides what actually gets disclosed. The issuer, or credential authority, is the one vouching for those credentials in the first place think of them as the source of truth behind the claim. The verifier, or the application, is the one asking prove it, without ever needing the full story behind the proof. And underneath all of it sits the Dusk protocol itself, running the settlement and verification layer that lets all of this happen without leaning on some central authority to make it trustworthy.

The whole point of Citadel comes down to one line: prove exactly enough, and not one bit more.
$DUSK #dusk @Dusk

#dusk $DUSK @Dusk_Foundation While going through Dusk approach to real-world assets, I spent some time understanding Zedger, and it's clearly built with a very different audience in mind compared to a typical DeFi token standard this is aimed at securities and regulated real-world assets (RWA). What struck me first was how much emphasis is put on regulatory compliance, privacy, and auditability all at the same time. Normally you'd think privacy and auditability are in tension either regulators can see everything, or users get privacy, rarely both. But Zedger is designed so both can coexist: transactions can stay confidential from the general public while still being auditable by the parties who legitimately need to verify them (like regulators or issuers). The functional side is what really shows the "securities" angle. Zedger supports: Minting and burning creating and retiring units of the asset, similar to how a company might issue or retire shares. Corporate actions things like dividend distributions, handled natively at the protocol/asset level instead of being bolted on. Issuer-initiated force transfers this one stood out to me the most, because it's not something you'd typically see in a permissionless crypto asset. It reflects real securities law, where an issuer sometimes needs the legal authority to move or reclaim tokens (court orders, compliance actions, lost-key recovery, etc.). I also came across the term XSC (Confidential Security Contract), and I want to be precise about what that actually means. My initial assumption was that XSC might just be another name for the whole Dusk chain but that's wrong. Zedger is what provides the underlying foundation for XSC functionality, and XSC itself is really an asset/business-standard layer basically a template or standard for how a specific type of confidential security token should behave on top of the base protocol. So: Dusk = the chain, Zedger = the securities protocol, XSC = the standard/contract pattern built using Zedger for a specific security-token use case.

Tərcüməyə bax

#dusk $DUSK @Dusk While going through Dusk approach to real-world assets, I spent some time understanding Zedger, and it's clearly built with a very different audience in mind compared to a typical DeFi token standard this is aimed at securities and regulated real-world assets (RWA).

What struck me first was how much emphasis is put on regulatory compliance, privacy, and auditability all at the same time. Normally you'd think privacy and auditability are in tension either regulators can see everything, or users get privacy, rarely both. But Zedger is designed so both can coexist: transactions can stay confidential from the general public while still being auditable by the parties who legitimately need to verify them (like regulators or issuers).

The functional side is what really shows the "securities" angle. Zedger supports:

Minting and burning creating and retiring units of the asset, similar to how a company might issue or retire shares.
Corporate actions things like dividend distributions, handled natively at the protocol/asset level instead of being bolted on.
Issuer-initiated force transfers this one stood out to me the most, because it's not something you'd typically see in a permissionless crypto asset. It reflects real securities law, where an issuer sometimes needs the legal authority to move or reclaim tokens (court orders, compliance actions, lost-key recovery, etc.).

I also came across the term XSC (Confidential Security Contract), and I want to be precise about what that actually means. My initial assumption was that XSC might just be another name for the whole Dusk chain but that's wrong. Zedger is what provides the underlying foundation for XSC functionality, and XSC itself is really an asset/business-standard layer basically a template or standard for how a specific type of confidential security token should behave on top of the base protocol. So: Dusk = the chain, Zedger = the securities protocol, XSC = the standard/contract pattern built using Zedger for a specific security-token use case.

So let me walk you through this Dusk entire privacy architecture is really built on top of a specific stack of cryptographic primitives, and here is the thing, each one is doing a job none of the others can actually do. Start with BLS12-381 that's what @Dusk_Foundation uses to power signatures and most of its ZK-related cryptography. Now, specifically for the Phoenix privacy layer, Dusk relies on something called JubJub, which is a SNARK-friendly curve. And honestly, without it, shielded proofs on Dusk would be way too slow to actually run in practice. For authentication across the network, $DUSK sticks with Schnorr signatures a clean, well-tested choice, nothing experimental about it. Now, inside Dusk's ZK circuits, hashing is handled by Poseidon, and this one was built specifically to stay cheap in a context where older hash functions just get expensive fast once you drop them into a circuit. When it comes to state and membership proofs, #dusk uses a sparse Merkle tree, and the entire proving and verification layer runs on PLONK. On top of all that, Dusk also applies something called BLS aggregation basically it compresses an entire committee's signatures into a single package, instead of the network having to verify every single one individually. Let me just lay out the full lineup so it's clear: BLS12-381 — signatures and ZK-related cryptography JubJub — SNARK-friendly curve powering Phoenix-style privacy Schnorr — signature and authentication Poseidon — ZK-friendly hashing Sparse Merkle tree — membership and state proofs PLONK — ZK proving and verification BLS aggregation — compresses committee signatures into one Now here is something worth keeping in mind none of these primitives really mean much just sitting there on paper. Dusk cryptography can be completely sound mathematically and still get undermined in practice think bad serialization, a missed subgroup check, weak transcript binding, or skipped domain separation. So if you are really trying to judge Dusk cryptographic foundation fairly.

Tərcüməyə bax

So let me walk you through this Dusk entire privacy architecture is really built on top of a specific stack of cryptographic primitives, and here is the thing, each one is doing a job none of the others can actually do.

Start with BLS12-381 that's what @Dusk uses to power signatures and most of its ZK-related cryptography. Now, specifically for the Phoenix privacy layer, Dusk relies on something called JubJub, which is a SNARK-friendly curve. And honestly, without it, shielded proofs on Dusk would be way too slow to actually run in practice.

For authentication across the network, $DUSK sticks with Schnorr signatures a clean, well-tested choice, nothing experimental about it. Now, inside Dusk's ZK circuits, hashing is handled by Poseidon, and this one was built specifically to stay cheap in a context where older hash functions just get expensive fast once you drop them into a circuit.

When it comes to state and membership proofs, #dusk uses a sparse Merkle tree, and the entire proving and verification layer runs on PLONK. On top of all that, Dusk also applies something called BLS aggregation basically it compresses an entire committee's signatures into a single package, instead of the network having to verify every single one individually.

Let me just lay out the full lineup so it's clear:

BLS12-381 — signatures and ZK-related cryptography
JubJub — SNARK-friendly curve powering Phoenix-style privacy
Schnorr — signature and authentication
Poseidon — ZK-friendly hashing
Sparse Merkle tree — membership and state proofs
PLONK — ZK proving and verification
BLS aggregation — compresses committee signatures into one

Now here is something worth keeping in mind none of these primitives really mean much just sitting there on paper. Dusk cryptography can be completely sound mathematically and still get undermined in practice think bad serialization, a missed subgroup check, weak transcript binding, or skipped domain separation. So if you are really trying to judge Dusk cryptographic foundation fairly.

Okay so here is the thing about @Dusk_Foundation sortition process — its non-interactive, which just means every single node figures out the same result on its own, no back-and-forth needed with anyone else. Why does that work? Simple — everyone's plugging in the exact same inputs, so no matter who runs the numbers, they land on the same answer every time. The basic idea is this: provisioners who qualify get handed credits based on how much they've staked. Stake more, get more credits. That's what they call "deterministic extraction." And because it works this way, two things fall into place naturally anyone can go check the selection was legit, and people with bigger stakes naturally get better odds. There is one thing doing a lot of work behind the scenes here though the seed. It travels along with the chain, and whoever generates the current block updates it before passing it on. When a score needs to be worked out, Dusk runs SHA3 hashing on three things at once: the seed, the round/step details, and the credit number. Put those together and you get a one-of-a-kind score. Why go through all this trouble? Mainly so nobody can guess ahead of time who's getting picked next as generator or committee member that unpredictability is what keeps bad actors from gaming the system. But here is the flip side: once the data's actually on-chain, anyone can look back and confirm everything was done properly. A few terms worth knowing here: Eligibility — your stake has to hit a minimum amount and also sit long enough to count as "mature" before you're in the running. Epoch — right now on Dusk, an epoch lasts 2160 blocks, then it resets and a new one kicks off. Credit — basically your stake translated into a unit that gets used in the selection math. Seed — the randomness that comes straight from the chain itself, getting refreshed with every block signature. Committee — a random bunch of provisioners picked to either validate blocks or ratify them. $DUSK #dusk

Tərcüməyə bax

Okay so here is the thing about @Dusk sortition process — its non-interactive, which just means every single node figures out the same result on its own, no back-and-forth needed with anyone else. Why does that work? Simple — everyone's plugging in the exact same inputs, so no matter who runs the numbers, they land on the same answer every time.

The basic idea is this: provisioners who qualify get handed credits based on how much they've staked. Stake more, get more credits. That's what they call "deterministic extraction." And because it works this way, two things fall into place naturally anyone can go check the selection was legit, and people with bigger stakes naturally get better odds.

There is one thing doing a lot of work behind the scenes here though the seed. It travels along with the chain, and whoever generates the current block updates it before passing it on. When a score needs to be worked out, Dusk runs SHA3 hashing on three things at once: the seed, the round/step details, and the credit number. Put those together and you get a one-of-a-kind score.

Why go through all this trouble? Mainly so nobody can guess ahead of time who's getting picked next as generator or committee member that unpredictability is what keeps bad actors from gaming the system. But here is the flip side: once the data's actually on-chain, anyone can look back and confirm everything was done properly.

A few terms worth knowing here:

Eligibility — your stake has to hit a minimum amount and also sit long enough to count as "mature" before you're in the running.

Epoch — right now on Dusk, an epoch lasts 2160 blocks, then it resets and a new one kicks off.

Credit — basically your stake translated into a unit that gets used in the selection math.

Seed — the randomness that comes straight from the chain itself, getting refreshed with every block signature.

Committee — a random bunch of provisioners picked to either validate blocks or ratify them.
$DUSK #dusk

Beləliklə, mən tamamilə başa düşürəm $DUSK əsas protokol kimi Kadcast-dan istifadə edir: blokları, transaksiyaları və konsensus səsvermələrini şəbəkə boyunca yaymaq üçün. Bu, sıfırdan hazırlanmış bir şey deyil — o, Kademlia paylanmış hash cədvəli quruluşundan xeyli ilham alır, xüsusən də XOR məsafəsi konsepti. Əsasən, köhnə klassik qossip protokolları kimi mesajları sadəcə hər bir qonşuya tökməkdənsə, daha ağıllıdır — seçilmiş peer-lər vasitəsilə strukturlaşdırılmış, konkret marşrutlar üzrə məlumatı ötürür. Bir az parçalayaq: Hər bir node-un öz identifikatoru var və node-lar arasındakı XOR məsafəsi peer-lərin bir-birinin ətrafında necə təşkil olunduğunu müəyyənləşdirir. Peer-lər sadəcə təsadüfi şəkildə qoşulmur — onlar node-dan nə qədər uzaq olduqlarına görə “routing bucket” adlanan qruplara bölünür. Mesajın yayılması lazım olanda o, hamıya birdən-birə getmir; bütün şəbəkəni selləmə (flooding) üsulu ilə yükləməkdənsə, seçilmiş peer-lərdən ibarət bir sıra vasitəsilə ötürülür. Hər bucket bir neçə peer saxladığı üçün, bir peer çıxsa və ya uğursuzluğa düçar olsa belə, mesajı irəli daşımaq üçün hazır başqa yollar olur. Bununla yanaşı, mesajlara daxil edilmiş təhlükəsizlik qatı da var: mesajlar imzalanır və daha irəli ötürülməzdən əvvəl həmin imza yoxlanılır. Bu, şər qüvvələrin məlumatın yayılma qaydasını pozmasının qarşısını almağa kömək edir. Performans tərəfinə gəldikdə isə, @Dusk_Foundation bu quruluşun bant genişliyindən təxminən 25–50% qənaət etdiyini, adi qossip tipli protokollarla müqayisədə bildirmişdir. Yenə də nəzərə almaq lazımdır ki, bu rəqəm Dusk-ın öz testləri və dizayn iddialarından gəlir; hər bir quraşdırmada və hər bir şəraitdə dəyişməz, sabit bir zəmanət kimi qəbul edilməməlidir. #dusk

Doğrulanıb

Beləliklə, mən tamamilə başa düşürəm $DUSK əsas protokol kimi Kadcast-dan istifadə edir: blokları, transaksiyaları və konsensus səsvermələrini şəbəkə boyunca yaymaq üçün. Bu, sıfırdan hazırlanmış bir şey deyil — o, Kademlia paylanmış hash cədvəli quruluşundan xeyli ilham alır, xüsusən də XOR məsafəsi konsepti. Əsasən, köhnə klassik qossip protokolları kimi mesajları sadəcə hər bir qonşuya tökməkdənsə, daha ağıllıdır — seçilmiş peer-lər vasitəsilə strukturlaşdırılmış, konkret marşrutlar üzrə məlumatı ötürür.

Bir az parçalayaq:

Hər bir node-un öz identifikatoru var və node-lar arasındakı XOR məsafəsi peer-lərin bir-birinin ətrafında necə təşkil olunduğunu müəyyənləşdirir.
Peer-lər sadəcə təsadüfi şəkildə qoşulmur — onlar node-dan nə qədər uzaq olduqlarına görə “routing bucket” adlanan qruplara bölünür.
Mesajın yayılması lazım olanda o, hamıya birdən-birə getmir; bütün şəbəkəni selləmə (flooding) üsulu ilə yükləməkdənsə, seçilmiş peer-lərdən ibarət bir sıra vasitəsilə ötürülür.
Hər bucket bir neçə peer saxladığı üçün, bir peer çıxsa və ya uğursuzluğa düçar olsa belə, mesajı irəli daşımaq üçün hazır başqa yollar olur.
Bununla yanaşı, mesajlara daxil edilmiş təhlükəsizlik qatı da var: mesajlar imzalanır və daha irəli ötürülməzdən əvvəl həmin imza yoxlanılır. Bu, şər qüvvələrin məlumatın yayılma qaydasını pozmasının qarşısını almağa kömək edir.

Performans tərəfinə gəldikdə isə, @Dusk bu quruluşun bant genişliyindən təxminən 25–50% qənaət etdiyini, adi qossip tipli protokollarla müqayisədə bildirmişdir. Yenə də nəzərə almaq lazımdır ki, bu rəqəm Dusk-ın öz testləri və dizayn iddialarından gəlir; hər bir quraşdırmada və hər bir şəraitdə dəyişməz, sabit bir zəmanət kimi qəbul edilməməlidir. #dusk

Tərcüməyə bax

‎I wanted to actually try Babylon testnet myself, not just read about it. First thing I needed was tBABY tokens. I figured there'd be one faucet somewhere, buried in a Discord. Turns out there are three, all live, all working right now.
‎
‎I started with the Xangle faucet. Nothing complicated paste your wallet address, hit Request tBABY, and you're done. It gives 0.1 tBABY per wallet, once every 24 hours.
‎
‎Then I found HoodScan faucet, and this one surprised me a bit. It's not just for Babylon it's a multi-chain faucet covering Cosmos, EVM, and Bitcoin chains from one screen. I picked Babylon Testnet from the chain dropdown, connected my wallet provider, and requested tokens the same way.
‎
‎Last one was IT Rocket faucet, sitting right inside their full Babylon testnet explorer. Validators, governance, staking, IBC, supply all of it's there. I just dropped my address in the Get Tokens box and it went through.
‎
‎Across all three, the pattern was the same: small amounts, roughly 0.02 to 0.1 tBABY per request, capped at 1 tBABY every 24 hours per wallet or IP.
‎
‎None of this looked flashy on screen. But that's kind of the point. A faucet is the boring front door to any testnet, and when I see three independent teams all running one for the same network at the same time, that tells me something there's real builder activity happening around Babylon Trustless Bitcoin Vaults right now, not just talk.
‎
‎Sometimes the smallest, most unglamorous part of a project is the clearest sign that people are actually building on it.
$BABY #baby @BabylonLabs_io

Tərcüməyə bax

‎I used to think Bitcoin confirmations were enough. Then I learned what Babylon does when the impossible happens.
‎
‎I was reading how Babylon handles one of Bitcoin rarest events: a deep blockchain reorganization (reorg).
‎
‎Imagine Bitcoin reaches block 150, then an unexpected 10-block reorg rolls the chain back to block 140.
‎
‎Instead of pretending nothing happened, Babylon Genesis immediately pauses the network to protect Bitcoin staking.
‎
‎Every BTC delegation, inclusion proof, or undelegation confirmed from block 140 onward is rechecked and removed if it's no longer valid. Delegations confirmed before block 139 remain untouched because their proof still exists on Bitcoin canonical chain.
‎
‎The protocol then recalculates voting power, finality, and rewards across its three core modules before resuming normal operation.
‎
‎This is why BABY, Babylon Genesis, and Trustless Bitcoin Vaults work together so well. TBV can only secure native Bitcoin if Babylon always follows the real Bitcoin chain, even during extremely rare network events.
‎
‎Most people focus on yields and staking rewards.
‎
‎I pay attention to the recovery system that's built for the 0.001% scenario because that's where real infrastructure proves itself.
$BABY #baby @BabylonLabs_io

BTC-1,80%

Tərcüməyə bax

‎I assumed Bitcoin staking was just about locking BTC and earning rewards. The deeper I looked, the more I realized it's powered by an entire security architecture working behind the scenes.
‎
‎The Babylon network is built on multiple layers, including Bitcoin scripts, Babylon nodes powered by the Cosmos SDK, Finality Providers, and supporting software that work together to securely connect with the Bitcoin network.
‎
‎At the top layer, Checkpointing keeps Bitcoin and Babylon Genesis synchronized. A BTC staking monitor and indexer track staking activity, while the Vigilante Network continuously watches both chains for malicious behavior. Anyone can run these nodes and help strengthen the network.
‎
‎The middle layer is the Babylon Node, built on the Cosmos SDK. It handles core functions such as Epoching, Checkpointing, BTC Staking, Finality, Rewards, BTC Light Client, Zone Concierge, and BTC Checkpointing, while Babylon Genesis reaches consensus through CometBFT.
‎
‎At the foundation, the EOTS Manager, Finality Provider nodes, and the Covenant Emulator validate external network data and enforce staking, unbonding, and slashing rules. IBC Relayers and Babylon Contracts enable secure communication and standardized data exchange between networks secured by Bitcoin.
‎
‎And the good thing is $BICO and $KOMA made my day with some solid profits today, but learning how Babylon is expanding Bitcoin utility feels like an even bigger win.
$BABY #baby @BabylonLabs_io

Doğrulanıb

‎Bu gün BABY chart-a baxmağı dayandırdım və bunun əvəzinə vault explorer-i açdım. Tapdıqlarım hər hansı bir şamdandan daha maraqlı oldu.
‎
‎Babylon Trustless Bitcoin Vault-ları artıq sadəcə bir konsepsiya deyil. Onlar artıq testnet-də canlıdır, Aave v4 ilə inteqrasiya olunub və hər bir hərəkət on-chain-dədir və izlənə biləndir.
‎
‎Rəqəmlər:
‎
‎TVL 7.49 sBTC-də oturur (~$517K) — cəmi 30 gün ərzində 3.02 sBTC artım
‎Ümumi 2.12K-dən 320 vault aktivdir
‎28.35% istifadə, hazırda BTC kollateralına qarşı $146.6K borc verilib
‎0.517 sBTC ($35.7K) artıq on-chain şəkildə, likvidləşmələrdən problemsiz keçib
‎Amma məni həqiqətən diqqətimi çəkən hissə activity feed idi. Hər bir vault görünən bir həyat dövrü keçir: Signatures Collected, Pending, Verified, Available, Redeemed. Babylon Labs VP 0 və Kiln kimi provayderlər bu vault-ları real vaxt rejimində aktiv şəkildə işləyirlər; hər addıma tam transaction hash-ları və block nömrələri əlavə olunub.
‎
‎Qara qutu yoxdur. “Bizə güvənin” yoxdur. Sadəcə, açıq şəkildə iddia etdiyi şeyi edən bir sistem.
‎
‎Əksər insanlar hələ də BABY-in niyə pump etmədiyini soruşur. Mən isə daha çox bunun testnet-dən kənara çıxdığı və yüzlərlə vault-ın yüz minlərə çevrildiyi zaman nə baş verdiyi ilə maraqlanıram.
‎
‎Bu hekayədə chart ən az maraqlı hissədir.
$BABY #baby @BabylonLabs_io

OMG, Niyə Babylon TBV Vault İzolasyonu Perspektivimi Dəyişdi ‎ ‎Bitcoin DeFi haqqında ilk öyrənəndə məni daim bir sual narahat edirdi. ‎ ‎Əgər hansısa bir protokol sındırılarsa nə baş verir? ‎ ‎Əksər sarınmış BTC və ya körpü əsaslı sistemlərdə hamının bitkoini bir yerdə hovuzlanır. Bu, yüzlərlə insanın pulunu bir böyük zərbxanaya yığması kimidir. Əgər həmin zərbxana güzəştə gedirsə, minlərlə istifadəçi eyni anda zərər görə bilər. ‎ ‎Babylon TBV tamamilə fərqli yanaşma tətbiq edir. ‎ ‎Hər kəsin BTC-ni birgə paylaşılan hovuzda yerləşdirmək əvəzinə, hər istifadəçiyə öz Bitcoin vault-u verilir. Bunu hamı ilə eyni böyük şkafı paylaşmaq yerinə, öz şəxsi təhlükəsizlik depoziti qutun olması kimi düşün. ‎ ‎Hər vault: ‎ ‎Bitcoin sahibinin özü tərəfindən yaradılır. ‎Tək bir DeFi tətbiqinə bağlı olur. ‎Əvvəlcədən müəyyən edilmiş Bitcoin Script qaydaları ilə qorunur. ‎Birbaşa Bitcoin şəbəkəsi tərəfindən tətbiq edilir. ‎ ‎Bu o deməkdir ki, əgər hansısa bir DeFi tətbiqi səhv və ya idarəetmə uğursuzluğu ilə üzləşərsə, bu avtomatik olaraq hər bir bitkoin sahibini riskə salmır. Təsir yalnız həmin konkret tətbiqə qoşulmuş vault-larla məhdud qalır. ‎ ‎Mənim diqqətimi çəkən başqa bir xüsusiyyət də odur ki, sizin Bitcoin qəfildən başqa yerə yönləndirilə bilməz. Çıxarış ünvanları vault yaradılan zaman müəyyənləşdirilir və Bitcoin özü Taproot skriptləri vasitəsilə bu qaydaları tətbiq edir. ‎ ‎Daha da yaxşısı, hər vault izolə edildiyi üçün BTC-niz gizlicə yenidən istifadə edilə, rehypothecate edilə və ya arxa planda başqa birinin vəsaiti ilə qarışdırıla bilməz. ‎ ‎Babylon TBV-ni daha çox araşdırdıqca anlayıram ki, o, sadəcə Bitcoin-i DeFi-ə gətirməyə çalışmır; Bitcoin-i əvvəlcə dəyərli edən təhlükəsizlik prinsiplərindən güzəştə getmədən DeFi-ə gətirməyə çalışır. $BABY #baby @babylonlabs_io

OMG, Niyə Babylon TBV Vault İzolasyonu Perspektivimi Dəyişdi
‎
‎Bitcoin DeFi haqqında ilk öyrənəndə məni daim bir sual narahat edirdi.
‎
‎Əgər hansısa bir protokol sındırılarsa nə baş verir?
‎
‎Əksər sarınmış BTC və ya körpü əsaslı sistemlərdə hamının bitkoini bir yerdə hovuzlanır. Bu, yüzlərlə insanın pulunu bir böyük zərbxanaya yığması kimidir. Əgər həmin zərbxana güzəştə gedirsə, minlərlə istifadəçi eyni anda zərər görə bilər.
‎
‎Babylon TBV tamamilə fərqli yanaşma tətbiq edir.
‎
‎Hər kəsin BTC-ni birgə paylaşılan hovuzda yerləşdirmək əvəzinə, hər istifadəçiyə öz Bitcoin vault-u verilir. Bunu hamı ilə eyni böyük şkafı paylaşmaq yerinə, öz şəxsi təhlükəsizlik depoziti qutun olması kimi düşün.
‎
‎Hər vault:
‎
‎Bitcoin sahibinin özü tərəfindən yaradılır.
‎Tək bir DeFi tətbiqinə bağlı olur.
‎Əvvəlcədən müəyyən edilmiş Bitcoin Script qaydaları ilə qorunur.
‎Birbaşa Bitcoin şəbəkəsi tərəfindən tətbiq edilir.
‎
‎Bu o deməkdir ki, əgər hansısa bir DeFi tətbiqi səhv və ya idarəetmə uğursuzluğu ilə üzləşərsə, bu avtomatik olaraq hər bir bitkoin sahibini riskə salmır. Təsir yalnız həmin konkret tətbiqə qoşulmuş vault-larla məhdud qalır.
‎
‎Mənim diqqətimi çəkən başqa bir xüsusiyyət də odur ki, sizin Bitcoin qəfildən başqa yerə yönləndirilə bilməz. Çıxarış ünvanları vault yaradılan zaman müəyyənləşdirilir və Bitcoin özü Taproot skriptləri vasitəsilə bu qaydaları tətbiq edir.
‎
‎Daha da yaxşısı, hər vault izolə edildiyi üçün BTC-niz gizlicə yenidən istifadə edilə, rehypothecate edilə və ya arxa planda başqa birinin vəsaiti ilə qarışdırıla bilməz.
‎
‎Babylon TBV-ni daha çox araşdırdıqca anlayıram ki, o, sadəcə Bitcoin-i DeFi-ə gətirməyə çalışmır; Bitcoin-i əvvəlcə dəyərli edən təhlükəsizlik prinsiplərindən güzəştə getmədən DeFi-ə gətirməyə çalışır.
$BABY #baby @BabylonLabs_io

İnsanlar tez-tez "Etibarsız Bitcoin Vault" ifadəsini eşidəndə bunun sadəcə başqa bir kripto şüar sözü olduğunu düşünür. Mən də əvvəl elə düşündüm. Amma TBV tədqiqatını oxumağa vaxt ayırandan sonra başa düşdüm ki, bu tamamilə başqa şeydir. Məni ən çox heyran edən ad yox—bütün sistemin dizayn tərzi idi. Hər şey Deposit (Depozit) ilə başlayır. BTC Etibarsız Bitcoin Vault-a daxil olanda sadəcə kilidlənmir. Protokol, həmin nöqtədən sonra bitkonin keçə biləcəyi hər bir etibarlı yolu əvvəlcədən müəyyən edir. Vault ya normal geri çəkilmə ilə, ya da mübahisə (dispute) ilə başa çatsa da, bu ssenarilər əvvəlcədən təsbit olunur. Sonra Assert (Təsdiq) mərhələsi gəlir. Burada Lamport Signatures (Lamport İmzaları) önəm qazanır. Kiminsə iddiasına inanmağı tələb etmək əvəzinə, protokol kriptoqrafik sübut istəyir. Lamport İmzası, bir iştirakçının məxfi açarını açıqlamadan konkret bir vəziyyətə bağlı qaldığını sübut edir. Bu, nüfuz deyil—sübutdur. Əgər nəsə düz görünmürsə, protokol insan mühakiməsinə söykənmir. Çətinləşdirmə (challenge) prosesi işə düşür. Verifier (yoxlayıcı) öhdəliyi (commitment) çətinləşdirə bilər və buradan Bitcoin Script nəticəni məcburi qaydada tətbiq edir. İştirakçı ya öhdəliyin etibarlı olduğunu sübut edir, ya da davam etmək imkanını itirir. Gizli çıxış yolu və ya əl ilə müdaxilə yoxdur. Timelock-lar (zaman kilidləri) heç nəyin çox tez baş verməməsini təmin edir. Geri çəkilmə dərhal baş verə bilməz. Bitcoin əvvəlcədən müəyyən olunmuş sayda blok gözləyir vəsaitlər hərəkət etməmişdən əvvəl hər hansı etibarsız öhdəlik vaxtında çətinləşdirilə bilsin. Mənim üçün dizaynın ən ağıllı tərəflərindən biri budur. Təhlükəsizlik operatorlara, komitələrə və ya bridge validator-lara güvənə əsaslanmır. Qaydanı tətbiq etmək üçün birlikdə işləyən CheckSig, HashLock, RelTimelock və CheckLampSig kimi əvvəlcədən müəyyən edilmiş Bitcoin Script şərtlərinə əsaslanır. Vault hətta istifadə edilməmişdən əvvəl bütün mümkün nəticələr müəyyən edilir. Buna görə mən Babylon TBV-nin seçildiyini düşünürəm. O, Bitcoin istifadəçilərindən başqa bir sistemə etibar etməyi istəmir. $BABY #baby @babylonlabs_io

İnsanlar tez-tez "Etibarsız Bitcoin Vault" ifadəsini eşidəndə bunun sadəcə başqa bir kripto şüar sözü olduğunu düşünür.
Mən də əvvəl elə düşündüm.
Amma TBV tədqiqatını oxumağa vaxt ayırandan sonra başa düşdüm ki, bu tamamilə başqa şeydir. Məni ən çox heyran edən ad yox—bütün sistemin dizayn tərzi idi.
Hər şey Deposit (Depozit) ilə başlayır.
BTC Etibarsız Bitcoin Vault-a daxil olanda sadəcə kilidlənmir. Protokol, həmin nöqtədən sonra bitkonin keçə biləcəyi hər bir etibarlı yolu əvvəlcədən müəyyən edir. Vault ya normal geri çəkilmə ilə, ya da mübahisə (dispute) ilə başa çatsa da, bu ssenarilər əvvəlcədən təsbit olunur.
Sonra Assert (Təsdiq) mərhələsi gəlir.
Burada Lamport Signatures (Lamport İmzaları) önəm qazanır.
Kiminsə iddiasına inanmağı tələb etmək əvəzinə, protokol kriptoqrafik sübut istəyir. Lamport İmzası, bir iştirakçının məxfi açarını açıqlamadan konkret bir vəziyyətə bağlı qaldığını sübut edir. Bu, nüfuz deyil—sübutdur.
Əgər nəsə düz görünmürsə, protokol insan mühakiməsinə söykənmir.
Çətinləşdirmə (challenge) prosesi işə düşür.
Verifier (yoxlayıcı) öhdəliyi (commitment) çətinləşdirə bilər və buradan Bitcoin Script nəticəni məcburi qaydada tətbiq edir. İştirakçı ya öhdəliyin etibarlı olduğunu sübut edir, ya da davam etmək imkanını itirir. Gizli çıxış yolu və ya əl ilə müdaxilə yoxdur.
Timelock-lar (zaman kilidləri) heç nəyin çox tez baş verməməsini təmin edir.
Geri çəkilmə dərhal baş verə bilməz. Bitcoin əvvəlcədən müəyyən olunmuş sayda blok gözləyir vəsaitlər hərəkət etməmişdən əvvəl hər hansı etibarsız öhdəlik vaxtında çətinləşdirilə bilsin.
Mənim üçün dizaynın ən ağıllı tərəflərindən biri budur.
Təhlükəsizlik operatorlara, komitələrə və ya bridge validator-lara güvənə əsaslanmır. Qaydanı tətbiq etmək üçün birlikdə işləyən CheckSig, HashLock, RelTimelock və CheckLampSig kimi əvvəlcədən müəyyən edilmiş Bitcoin Script şərtlərinə əsaslanır.
Vault hətta istifadə edilməmişdən əvvəl bütün mümkün nəticələr müəyyən edilir.
Buna görə mən Babylon TBV-nin seçildiyini düşünürəm.
O, Bitcoin istifadəçilərindən başqa bir sistemə etibar etməyi istəmir.
$BABY #baby @BabylonLabs_io

BTC-1,80%

‎İnsanların DeFi-də həqiqətən Bitcoin-ə tələbat olub-olmadığını soruşduqlarını hər zaman görürəm. ‎ ‎Rəqəmlərə baxanda cavab olduqca aydın göründü. ‎ ‎Təkcə Aave V3 üzərində belə, milyardlarla dollar dəyərində Bitcoin ilə təmin edilmiş aktivlər artıq girov kimi istifadə olunur: ‎ ‎WBTC: $2.9B təmin edilib ‎cbBTC: $1.8B təmin edilib ‎tBTC: $209.7M təmin edilib ‎LBTC: $167.4M təmin edilib ‎ ‎Deməli, problem tələbat deyil. ‎ ‎Daha böyük sual budur ki, bəs niyə bu qədər natif Bitcoin yenə də kənarda oturub. ‎ ‎Mənim fikrimcə, məsələ etibardır. ‎ ‎Bir çox Bitcoin sahibləri hər şeydən üstün olaraq öz himayəsində (self-custody) qalmağı qiymətləndirir. Onlar DeFi-yə maraqlıdır, amma bunun BTC-ni sarmağı (wrapping), qəyyumlara (custodian) güvənməyi və ya əlavə etibar fərziyyələri gətirməyi tələb etməsi halında yox. ‎ ‎Elə buna görə @babylonlabs_io Trustless Bitcoin Vaults diqqətimi çəkdi. ‎ ‎Məqsəd insanları DeFi-də Bitcoin istifadə etməyə inandırmaq deyil. ‎ ‎Məqsəd ilk növbədə onları Bitcoin-ə gətirən prinsiplərindən imtina etmələrini istəmədən, bunu mümkün etməkdir. ‎ ‎Əgər natif BTC, Bitcoin şəbəkəsi ilə təhlükəsiz qalmaqla girov kimi istifadə oluna bilsə, bu, indiki “wrapped” həllərin açmadığı qədər daha böyük miqdarda passiv (boş) Bitcoin hovuzunu hərəkətə gətirə bilər. ‎ ‎Mənim ən maraqlı tərəf də budur. ‎ ‎Tələbat artıq mövcuddur. ‎ ‎İndi isə Bitcoin-in dəyərli olmasını riskə atmadan DeFi-yə qatılmasına imkan verən infrastrukturun qurulması ilə bağlıdır. ‎ ‎Özüm üçün Babylon-un məqsədi DeFi-də Bitcoin-ə tələbat yaratmaq deyil. Həmin tələbat artıq var. Burada məsələ, nəhayət natif Bitcoin-in bu tələbatı ödəməsinə imkan verə biləcək, etibarsız (trustless) infrastrukturu qurmaqdır. ‎$BABY #baby

‎İnsanların DeFi-də həqiqətən Bitcoin-ə tələbat olub-olmadığını soruşduqlarını hər zaman görürəm.
‎
‎Rəqəmlərə baxanda cavab olduqca aydın göründü.
‎
‎Təkcə Aave V3 üzərində belə, milyardlarla dollar dəyərində Bitcoin ilə təmin edilmiş aktivlər artıq girov kimi istifadə olunur:
‎
‎WBTC: $2.9B təmin edilib
‎cbBTC: $1.8B təmin edilib
‎tBTC: $209.7M təmin edilib
‎LBTC: $167.4M təmin edilib
‎
‎Deməli, problem tələbat deyil.
‎
‎Daha böyük sual budur ki, bəs niyə bu qədər natif Bitcoin yenə də kənarda oturub.
‎
‎Mənim fikrimcə, məsələ etibardır.
‎
‎Bir çox Bitcoin sahibləri hər şeydən üstün olaraq öz himayəsində (self-custody) qalmağı qiymətləndirir. Onlar DeFi-yə maraqlıdır, amma bunun BTC-ni sarmağı (wrapping), qəyyumlara (custodian) güvənməyi və ya əlavə etibar fərziyyələri gətirməyi tələb etməsi halında yox.
‎
‎Elə buna görə @BabylonLabs_io Trustless Bitcoin Vaults diqqətimi çəkdi.
‎
‎Məqsəd insanları DeFi-də Bitcoin istifadə etməyə inandırmaq deyil.
‎
‎Məqsəd ilk növbədə onları Bitcoin-ə gətirən prinsiplərindən imtina etmələrini istəmədən, bunu mümkün etməkdir.
‎
‎Əgər natif BTC, Bitcoin şəbəkəsi ilə təhlükəsiz qalmaqla girov kimi istifadə oluna bilsə, bu, indiki “wrapped” həllərin açmadığı qədər daha böyük miqdarda passiv (boş) Bitcoin hovuzunu hərəkətə gətirə bilər.
‎
‎Mənim ən maraqlı tərəf də budur.
‎
‎Tələbat artıq mövcuddur.
‎
‎İndi isə Bitcoin-in dəyərli olmasını riskə atmadan DeFi-yə qatılmasına imkan verən infrastrukturun qurulması ilə bağlıdır.
‎
‎Özüm üçün Babylon-un məqsədi DeFi-də Bitcoin-ə tələbat yaratmaq deyil. Həmin tələbat artıq var. Burada məsələ, nəhayət natif Bitcoin-in bu tələbatı ödəməsinə imkan verə biləcək, etibarsız (trustless) infrastrukturu qurmaqdır.
‎$BABY #baby

Tərcüməyə bax

Bitcoin Vault Security isn't about adding more features.
It's about removing the need for trust.
When I first compared different Bitcoin lending designs, one thing stood out immediately.
Most solutions can work.
But they usually depend on committees, bridge operators, multisig signers, or other trusted parties behind the scenes.
@BabylonLabs_io Trustless Bitcoin Vaults take a different path.

Bitcoin Vault Security

Borrower Creates Loan
│
┌────────┬────────┬────────┐
▼ ▼ ▼
DLC BitVM TBV
│ │ │
Committee Signers Trustless
& Ops Rules
└────────┼────────┘
▼
Borrower Withdraws
│
DLC → Committee
BitVM → Signers
TBV → Trustless
│
▼
Liquidation
│
DLC → Oracle
BitVM → Operators
TBV → Vault Rules

What I find most interesting is not that TBV removes every external assumption. Collateralized lending still depends on a price oracle.
The real innovation is removing unnecessary trust.
Instead of asking users to rely on committees, bridge operators, or multisig groups, TBV lets predefined cryptographic vault rules determine what can happen to Bitcoin.
To me, that's a much stronger security model.
Because security shouldn't depend on who signs a transaction.
It should depend on whether the protocol's rules have been satisfied.
That's the idea behind Babylon Trustless Bitcoin Vaults.
$BABY #baby

BABE: Bitcoin üzərində sübutların yoxlanılmasını daha ağıllı üsulla aparın Bitcoinə qabaqcıl tətbiqlər gətirməyin ən böyük çətinliklərindən biri heç vaxt təhlükəsizlik olmamışdır—bu, səmərəli yoxlama məsələsi olub. BitVM kimi əvvəlki yanaşmalar etibarsız (trustless) yoxlamanı mümkün etmişdi, amma yenə də böyük qarışıq (garbled) sxemlərə və bahalı mübahisə (dispute) mexanizmlərinə ciddi dərəcədə arxalanırdı. Bəzi hallarda yoxlama kütləvi on-çeyn (on-chain) məlumat tələb edə, daha yüksək kapital öhdəlikləri yarada və bahalı çağırış/sınaq tranzaksiyaları (challenge transactions) ilə nəticələnə bilərdi. BABE (@babylonlabs_io yeni yoxlama protokolu) fərqli bir yanaşma təqdim edir. Qarışıq sxemlərə yalnız təkbaşına arxalanmaq əvəzinə, BABE Witness Encryption (WE) ilə birləşdirilmiş yüngül interaktiv protokoldan istifadə edərək Bitcoin üzərində Groth16 sıfır bilik (zero-knowledge) sübutlarını yoxlayır. Nəticədə sistem, əvvəlki Groth16 verifier tətbiqləri ilə müqayisədə off-çeyn yoxlama xərclərini 1.000×-dən çox azaldır və eyni zamanda müasir BitVM dizaynlarının əldə etdiyi aşağı on-çeyn izini (footprint) qoruyur. BABE-ni fərqləndirən məqamlar bunlardır: Witness Encryption yalnız etibarlı sübutun şifrələnmiş sirri aça bilməsini təmin edir. • Verifier quraşdırma zamanı gizli təsadüfilik (private randomness) açıqlamadan bir sirri şifrləyir. • Prover yalnız etibarlı Groth16 sübutunu təqdim etdikdən sonra sirri uğurla deşifrə edə bilir. • İnteraktiv protokol Proverin Verifierin şəxsi təsadüfiliyini heç vaxt öyrənmədən tələb olunan kriptoqrafik dəyərləri hesablaya bilməsinə imkan verir; bu da həm məxfiliyi, həm də təhlükəsizliyi qoruyur. Bu arxitektura tarixi olaraq Bitcoin-native yoxlamanı məhdudlaşdıran hesablama yükünün böyük hissəsini aradan qaldırır və qabaqcıl kriptoqrafik tətbiqləri xeyli daha praktik edir. BABE sadəcə başqa bir kriptoqrafik yeniləmə deyil. Bu, Babylon Trustless Bitcoin Vaults-ı daha praktik və miqyaslana bilən etmək üçün ola biləcək texnologiyalardan biridir. Daha sürətli və daha ucuz sübut yoxlanılması, native BTC-nin Bitcoin-ı sarmalamağa (wrapping) və ya kassorlara (custodians) etibar etməyə ehtiyac olmadan kreditləşmə, stablecoin-lər və digər BTCFi tətbiqlərində etibarsız (trustless) təminat kimi istifadə edilməsinə imkan verən infrastrukturu gücləndirir. Bitcoin DeFi-nin gözlədiyi istiqamət budur. $BABY #baby

Doğrulanıb

BABE: Bitcoin üzərində sübutların yoxlanılmasını daha ağıllı üsulla aparın

Bitcoinə qabaqcıl tətbiqlər gətirməyin ən böyük çətinliklərindən biri heç vaxt təhlükəsizlik olmamışdır—bu, səmərəli yoxlama məsələsi olub.

BitVM kimi əvvəlki yanaşmalar etibarsız (trustless) yoxlamanı mümkün etmişdi, amma yenə də böyük qarışıq (garbled) sxemlərə və bahalı mübahisə (dispute) mexanizmlərinə ciddi dərəcədə arxalanırdı. Bəzi hallarda yoxlama kütləvi on-çeyn (on-chain) məlumat tələb edə, daha yüksək kapital öhdəlikləri yarada və bahalı çağırış/sınaq tranzaksiyaları (challenge transactions) ilə nəticələnə bilərdi.

BABE (@BabylonLabs_io yeni yoxlama protokolu) fərqli bir yanaşma təqdim edir.

Qarışıq sxemlərə yalnız təkbaşına arxalanmaq əvəzinə, BABE Witness Encryption (WE) ilə birləşdirilmiş yüngül interaktiv protokoldan istifadə edərək Bitcoin üzərində Groth16 sıfır bilik (zero-knowledge) sübutlarını yoxlayır. Nəticədə sistem, əvvəlki Groth16 verifier tətbiqləri ilə müqayisədə off-çeyn yoxlama xərclərini 1.000×-dən çox azaldır və eyni zamanda müasir BitVM dizaynlarının əldə etdiyi aşağı on-çeyn izini (footprint) qoruyur.

BABE-ni fərqləndirən məqamlar bunlardır:

Witness Encryption yalnız etibarlı sübutun şifrələnmiş sirri aça bilməsini təmin edir.

• Verifier quraşdırma zamanı gizli təsadüfilik (private randomness) açıqlamadan bir sirri şifrləyir.

• Prover yalnız etibarlı Groth16 sübutunu təqdim etdikdən sonra sirri uğurla deşifrə edə bilir.

• İnteraktiv protokol Proverin Verifierin şəxsi təsadüfiliyini heç vaxt öyrənmədən tələb olunan kriptoqrafik dəyərləri hesablaya bilməsinə imkan verir; bu da həm məxfiliyi, həm də təhlükəsizliyi qoruyur.

Bu arxitektura tarixi olaraq Bitcoin-native yoxlamanı məhdudlaşdıran hesablama yükünün böyük hissəsini aradan qaldırır və qabaqcıl kriptoqrafik tətbiqləri xeyli daha praktik edir.

BABE sadəcə başqa bir kriptoqrafik yeniləmə deyil. Bu, Babylon Trustless Bitcoin Vaults-ı daha praktik və miqyaslana bilən etmək üçün ola biləcək texnologiyalardan biridir. Daha sürətli və daha ucuz sübut yoxlanılması, native BTC-nin Bitcoin-ı sarmalamağa (wrapping) və ya kassorlara (custodians) etibar etməyə ehtiyac olmadan kreditləşmə, stablecoin-lər və digər BTCFi tətbiqlərində etibarsız (trustless) təminat kimi istifadə edilməsinə imkan verən infrastrukturu gücləndirir. Bitcoin DeFi-nin gözlədiyi istiqamət budur. $BABY #baby

BTC-1,80%