Binance Square

hubble

579 baxış
Müzakirə edir: 13
吃白饭的大肥鱼
·
--
Hubble qeyri-adi yeni nəsnəni “tutsun”: demək olar ki, ulduz olmayan “uğursuz qalaktika” namizədi olan Cloud-9. NASA / ESA-nın 2026-01-05 press-relizinə görə: Cloud-9 ilk dəfə təsdiqlənmiş Reionization-Limited H I Cloud (RELHIC) — təkrar ionlaşma ilə məhdudlaşan neytral hidrogen bulududur. O, spiral qalaktika M94-ün periferiyasında yerləşir, təxminən 14 milyon işıq ili məsafəsində; radio məlumatları (FAST kəşfi, Green Bank və VLA ilə yenidən yoxlama) sıx və sferaya yaxın, əyri formada neytral hidrogen kütləsini göstərir. Hidrogenin kütləsi təxminən Günəşin 1 milyon qatıdır, nüvənin (core) diametri isə təxminən 4900 işıq ili. Hubble ACS radio pikinin olduğu zonanı yetərincə dərinliyə qədər “qazır”: dairə daxilində həmin qalaktikanın ulduzları görünmür, yalnız fon qalaktikaları olur — bununla da “əslində qaranlıq cırtdan qalaktikadır, sadəcə yerüstü teleskoplar kifayət qədər dərin deyil” iddiası qəti şəkildə aradan qalxır. Qaz təzyiqi ilə qaranlıq maddə halosu cazibəsinin təxminən tarazlıqda olduğunu fərz edən komanda qaranlıq maddə kütləsini təxminən 5 milyard Günəş kütləsi səviyyəsində qiymətləndirir. O, adətən Samanyolu yaxınlığındakı hidrogen buludlarından daha kiçik və daha sferikdir; ad isə yalnız M94 ətrafındakı 9-cu buludun nömrəsidir — heç bir “lotereya” metaforası yoxdur. Müstəqil təkrar yoxlama: ESA-nın həmin günki press-relizi NASA-nın eyni formatlı məlumatına uyğundur; nəticələr The Astrophysical Journal Letters jurnalında dərc olunub. Şəkil: NASA, ESA, VLA, Gagandeep Anand (STScI), Alejandro Benitez-Llambay; emal Joseph DePasquale (STScI); ESA/Hubble heic2601 Məlumat tarixi: NASA/ESA press-reliz 2026-01-05 #Hubble #NASA
Hubble qeyri-adi yeni nəsnəni “tutsun”: demək olar ki, ulduz olmayan “uğursuz qalaktika” namizədi olan Cloud-9.

NASA / ESA-nın 2026-01-05 press-relizinə görə: Cloud-9 ilk dəfə təsdiqlənmiş Reionization-Limited H I Cloud (RELHIC) — təkrar ionlaşma ilə məhdudlaşan neytral hidrogen bulududur. O, spiral qalaktika M94-ün periferiyasında yerləşir, təxminən 14 milyon işıq ili məsafəsində; radio məlumatları (FAST kəşfi, Green Bank və VLA ilə yenidən yoxlama) sıx və sferaya yaxın, əyri formada neytral hidrogen kütləsini göstərir. Hidrogenin kütləsi təxminən Günəşin 1 milyon qatıdır, nüvənin (core) diametri isə təxminən 4900 işıq ili.

Hubble ACS radio pikinin olduğu zonanı yetərincə dərinliyə qədər “qazır”: dairə daxilində həmin qalaktikanın ulduzları görünmür, yalnız fon qalaktikaları olur — bununla da “əslində qaranlıq cırtdan qalaktikadır, sadəcə yerüstü teleskoplar kifayət qədər dərin deyil” iddiası qəti şəkildə aradan qalxır.

Qaz təzyiqi ilə qaranlıq maddə halosu cazibəsinin təxminən tarazlıqda olduğunu fərz edən komanda qaranlıq maddə kütləsini təxminən 5 milyard Günəş kütləsi səviyyəsində qiymətləndirir. O, adətən Samanyolu yaxınlığındakı hidrogen buludlarından daha kiçik və daha sferikdir; ad isə yalnız M94 ətrafındakı 9-cu buludun nömrəsidir — heç bir “lotereya” metaforası yoxdur.

Müstəqil təkrar yoxlama: ESA-nın həmin günki press-relizi NASA-nın eyni formatlı məlumatına uyğundur; nəticələr The Astrophysical Journal Letters jurnalında dərc olunub.

Şəkil: NASA, ESA, VLA, Gagandeep Anand (STScI), Alejandro Benitez-Llambay; emal Joseph DePasquale (STScI); ESA/Hubble heic2601
Məlumat tarixi: NASA/ESA press-reliz 2026-01-05
#Hubble #NASA
Böyük Magellan Buludunda bu ulduz-uşaqlanma (育星) zonasında LH 95, ağ-mavi parlaq ulduzlar qanyar rəngli hidrogen buludunun içində sanki tüstünün içində atəşfəşanlıq edirmiş kimi görünür. NASA Science-in 2026-07-03 mətbuat buraxılışına görə: LH 95 Samanyolu ətrafında fırlanan cırtdan qalaktika—Böyük Magellan Buludunun tərkibindədir və ulduz qruplaşması (恒星协) üzvlərindəndir: aşağı kütləli “körpə ulduzlar” ilə daha ağır mavi nəhənglər yan-yana sıxışır. Ən parlaq mavi ulduzlardan bir qismi ən azı Günəş kütləsindən təxminən 3 dəfədir; ultrabənövşəyi şüa və ulduz küləyi bir tərəfdən ətrafdakı hidrogeni qızdırır, digər tərəfdən isə dumanlığın formasını yonub biçir. Daha sıx toz buludları eroziyaya qarşı daha dayanıqlıdır; parıltılı hidrogen qazının önündə tünd saplar (büküşlər) kimi görünən zolaqlar formalaşır. Şəkildə mavi daha qısa dalğa uzunluqlu görünən işığa uyğun gəlir, qırmızı isə daha uzun dalğa uzunluqlu görünən işığı və qismən yaxın infraqırmızını üst-üstə salır; qan qırmızısı hidrogenin Hα (H-alfa) emissiyasındandır və ulduzların formalaşma (aktivlik) prosesinin nişanəsidir. Əsas vurğu: Hubble bu zonada təxminən 2500 dənə — kütləsi artıq əsasən yığılmış, lakin hələ hidrogenin nüvə sintezinə başlamamış — ön-əsas ardıcıllıq ulduzunu (pre-main-sequence) müəyyən edib: onlar ətrafdakı qaz-toz diskindən material akresiya edir. Akresiya tempi yaşla azalır, amma proses bir neçə milyon il davam edə bilər; həmçinin həmin ərazidə eyni paraleldə bir neçə nəsil ulduzun yan-yana görünməsi göstərir ki, ulduzəmələgəlmə bir dəfəlik partlayışla bitmir, uzun müddət “uzadılır”. Müstəqil yenidən yoxlama: ScienceDaily (2026-07-05) və SciTechDaily (2026-07-04) eyni mövzunu NASA ilə uyğun şəkildə təkrar söyləyir və təxminən 2500 ön-əsas ardıcıllıq ulduzunun olması, ≥3 dəfə Günəş kütləsi olan mavi ulduzların formaya təsiri, Hα ilə ulduzəmələgəlmə göstəricisi və bir neçə nəsil ulduzun yanaşı mövcudluğu kimi məqamları təsdiqləyir. Şəkil mənbəyi: NASA, ESA və N. Da Rio (Virginiya Universiteti); G. De Marchi (ESA/ESTEC); D. Gouliermis (Haydelberq Universiteti); emal: Gladys Kober (NASA/ Katolik Universiteti) Məlumat tarixi: NASA Science mətbuat buraxılışı 2026-07-03; təsvirin açıqlandığı gün 2026-07-03 #Hubble #astronomiya
Böyük Magellan Buludunda bu ulduz-uşaqlanma (育星) zonasında LH 95, ağ-mavi parlaq ulduzlar qanyar rəngli hidrogen buludunun içində sanki tüstünün içində atəşfəşanlıq edirmiş kimi görünür.

NASA Science-in 2026-07-03 mətbuat buraxılışına görə: LH 95 Samanyolu ətrafında fırlanan cırtdan qalaktika—Böyük Magellan Buludunun tərkibindədir və ulduz qruplaşması (恒星协) üzvlərindəndir: aşağı kütləli “körpə ulduzlar” ilə daha ağır mavi nəhənglər yan-yana sıxışır. Ən parlaq mavi ulduzlardan bir qismi ən azı Günəş kütləsindən təxminən 3 dəfədir; ultrabənövşəyi şüa və ulduz küləyi bir tərəfdən ətrafdakı hidrogeni qızdırır, digər tərəfdən isə dumanlığın formasını yonub biçir. Daha sıx toz buludları eroziyaya qarşı daha dayanıqlıdır; parıltılı hidrogen qazının önündə tünd saplar (büküşlər) kimi görünən zolaqlar formalaşır. Şəkildə mavi daha qısa dalğa uzunluqlu görünən işığa uyğun gəlir, qırmızı isə daha uzun dalğa uzunluqlu görünən işığı və qismən yaxın infraqırmızını üst-üstə salır; qan qırmızısı hidrogenin Hα (H-alfa) emissiyasındandır və ulduzların formalaşma (aktivlik) prosesinin nişanəsidir.

Əsas vurğu: Hubble bu zonada təxminən 2500 dənə — kütləsi artıq əsasən yığılmış, lakin hələ hidrogenin nüvə sintezinə başlamamış — ön-əsas ardıcıllıq ulduzunu (pre-main-sequence) müəyyən edib: onlar ətrafdakı qaz-toz diskindən material akresiya edir. Akresiya tempi yaşla azalır, amma proses bir neçə milyon il davam edə bilər; həmçinin həmin ərazidə eyni paraleldə bir neçə nəsil ulduzun yan-yana görünməsi göstərir ki, ulduzəmələgəlmə bir dəfəlik partlayışla bitmir, uzun müddət “uzadılır”.

Müstəqil yenidən yoxlama: ScienceDaily (2026-07-05) və SciTechDaily (2026-07-04) eyni mövzunu NASA ilə uyğun şəkildə təkrar söyləyir və təxminən 2500 ön-əsas ardıcıllıq ulduzunun olması, ≥3 dəfə Günəş kütləsi olan mavi ulduzların formaya təsiri, Hα ilə ulduzəmələgəlmə göstəricisi və bir neçə nəsil ulduzun yanaşı mövcudluğu kimi məqamları təsdiqləyir.

Şəkil mənbəyi: NASA, ESA və N. Da Rio (Virginiya Universiteti); G. De Marchi (ESA/ESTEC); D. Gouliermis (Haydelberq Universiteti); emal: Gladys Kober (NASA/ Katolik Universiteti)
Məlumat tarixi: NASA Science mətbuat buraxılışı 2026-07-03; təsvirin açıqlandığı gün 2026-07-03
#Hubble #astronomiya
Hubble və Webb ilk dəfə Neptunun xaricindəki kiçik buz parçalarını birlikdə izləyib: ən kiçik partiya, rəngi sanki böyük qardaşına bənzəyir — sanki doğulduğu anı “xatırlayıb”. NASA-nın 2026-09-08 press-relizinə görə: tədqiqat qrupu eyni vaxtda Hubble ilə görünən işığı, Webb ilə isə infraqırmızı şüalanmanı müşahidə edib və Neptundan kənarda (TNO) zəif 27 yeni kəşf edilmiş obyektin analizini aparıb. İki uyğun məqalə eyni gün “The Astronomical Journal” jurnalında dərc olunub. Bu buz parçalarının çoxu, çılpaq gözlə görünən obyektlərdən təxminən 100 milyon dəfə (və daha çox) zəifdir; Webb-in gördüyü ən kiçik cismin diametri təxminən 5 kilometrdir (təxminən 3 mil) və hətta ən həssas yerüstü teleskopun aşkar etmə limitinin təxminən beşdə biri qədər işıq verir. Diaqnostika: əvvəlki düşüncəyə görə kiçik TNO-lar toqquşmalar nəticəsində daha sərt şəkildə “yeyilməli” və səth rəngləri böyük bədənlərlə müqayisədə fərqlənməli idi; amma soyuq qrup (demək olar ki, dairəvi orbitli və ekliptikaya yaxın) ilə isti qrup (ekssentrisiteti yüksək, erkən dövrdə xarici planetlərin təsiri ilə kənara atılmış) daxil olan kiçik cisimlərin rəng əlaqəsi yenə də daha böyük eyni sinif obyektlərinə yaxın çıxıb. Webb həmçinin aşkar edib ki, kiçik cisimlərin sayı bəzi planet əmələgəlmə modellərinin gözlədiyindən daha azdır. Müstəqil təsdiq: Şimali Arizona Universitetinin qəzet redaksiyası, Newswise (STScI press-relizi) və eyni gün “ilk dəfə Hubble+Webb birlikdə”, 27 yeni zəif TNO, kiçik cisim rənglərinin daha böyük qohumlara yaxın olması, sayın isə az çıxması kimi məqamları NASA ilə eyni şəkildə təsdiqləyib. Şəkil: konseptual təsvir (Artwork: NASA, ESA, Leah Hustak / STScI), real teleskopdan çəkiliş deyil. Məlumatlar: NASA / STScI tərəfindən 2026-09-08 tarixində açıqlanıb #Hubble #Webb
Hubble və Webb ilk dəfə Neptunun xaricindəki kiçik buz parçalarını birlikdə izləyib: ən kiçik partiya, rəngi sanki böyük qardaşına bənzəyir — sanki doğulduğu anı “xatırlayıb”.

NASA-nın 2026-09-08 press-relizinə görə: tədqiqat qrupu eyni vaxtda Hubble ilə görünən işığı, Webb ilə isə infraqırmızı şüalanmanı müşahidə edib və Neptundan kənarda (TNO) zəif 27 yeni kəşf edilmiş obyektin analizini aparıb. İki uyğun məqalə eyni gün “The Astronomical Journal” jurnalında dərc olunub. Bu buz parçalarının çoxu, çılpaq gözlə görünən obyektlərdən təxminən 100 milyon dəfə (və daha çox) zəifdir; Webb-in gördüyü ən kiçik cismin diametri təxminən 5 kilometrdir (təxminən 3 mil) və hətta ən həssas yerüstü teleskopun aşkar etmə limitinin təxminən beşdə biri qədər işıq verir.

Diaqnostika: əvvəlki düşüncəyə görə kiçik TNO-lar toqquşmalar nəticəsində daha sərt şəkildə “yeyilməli” və səth rəngləri böyük bədənlərlə müqayisədə fərqlənməli idi; amma soyuq qrup (demək olar ki, dairəvi orbitli və ekliptikaya yaxın) ilə isti qrup (ekssentrisiteti yüksək, erkən dövrdə xarici planetlərin təsiri ilə kənara atılmış) daxil olan kiçik cisimlərin rəng əlaqəsi yenə də daha böyük eyni sinif obyektlərinə yaxın çıxıb. Webb həmçinin aşkar edib ki, kiçik cisimlərin sayı bəzi planet əmələgəlmə modellərinin gözlədiyindən daha azdır.

Müstəqil təsdiq: Şimali Arizona Universitetinin qəzet redaksiyası, Newswise (STScI press-relizi) və eyni gün “ilk dəfə Hubble+Webb birlikdə”, 27 yeni zəif TNO, kiçik cisim rənglərinin daha böyük qohumlara yaxın olması, sayın isə az çıxması kimi məqamları NASA ilə eyni şəkildə təsdiqləyib.

Şəkil: konseptual təsvir (Artwork: NASA, ESA, Leah Hustak / STScI), real teleskopdan çəkiliş deyil.

Məlumatlar: NASA / STScI tərəfindən 2026-09-08 tarixində açıqlanıb
#Hubble #Webb
Hubble teleskopu vasitəsilə çəkilmiş linza qalaktikası NGC 7722: Əndromeda deyil, Pegasus bürcü istiqamətində, təxminən 1,87 milyard işıq ili uzaqlıqda—xarici diski halqa-halqа dolaşan tünd qırmızı toz zolaqları bürüyür. ESA/Hubble və NASA-nın eyni gün yayımladığı (2026-01-30) məlumatına görə: NGC 7722 linza qalaktikasıdır—morfologiyası spiral ilə elliptik arasında yerləşir: aydın spiral qollar görünmür, amma parlaq nüvə şarı (nukleus) və uzanmış haloya var; eyni zamanda disk də görünür və mərkəzin ətrafında konsentrik halqalar kimi düzülür. Ən diqqətçəkən detal xarici diskdə və haloda dolaşan uzun tünd qırmızı toz zolaqlarındadır; bu, hazırda həmin qalaktikanın ən aydın Hubble təsviridir və toz strukturları çox aydın şəkildə sıxılıb seçilir. Mətnə görə, bu toz zolaqları çox güman ki, keçmişdə digər bir qalaktika ilə birləşmənin (konsolidasiyanın) nəticəsidir. Linza qalaktikaları necə formalaşır hələ də tam aydın deyil, lakin birləşmə və cazibə təsirləri adətən həm görünüşü yenidən formalaşdırır, həm də qazı tükəndirir; eyni zamanda yeni toz gətirir. Müsbət vurğulanan məqam: 2020-ci ildə burada Ia tipli supernova SN 2020SSF partlayıb—ağ cırtdan yoldaş ulduzdan kütlə toplayıb kritik həddi keçdikdən sonra partlayış baş verir; parlaqlığı nisbətən eyni olduğuna görə bu, qalaktikalararası məsafəni (xüsusən də qalaktika xaricindəki məsafələri) ölçmək üçün önəmli standart ölçü vahididir. Bu şəkil Hubble-un Geniş Görünüş Kamerası 3 (WFC3) ilə çəkilib və müşahidə layihəsi #16691-ə aiddir (PI: R. J. Foley). Məhz buna görə də supernova sönəndən təxminən iki il sonra seçilib—radiasiyalı qalıqları axtarmaq, yaxın yoldaş ulduzun yaş göstəricisi üçün ipucları toplamaq və mümkün yoldaşın izi qalmış-qalmadığını yoxlamaq üçün. Supernovanın özü şəkildə yoxdur. Müstəqil yoxlama: Universe Magazine, 2026-02-03 tarixli həmin mövzulu yazıda məlumat yenidən şərh olunaraq təkrarlanır və təxminən 1,87 milyard işıq ili məsafə, linza forması, tünd qırmızı toz zolaqları və birləşmə izi, həmçinin SN 2020SSF-in sönməsindən iki il sonra geri baxış kimi məqamlar ESA/NASA ilə eyni şəkildə təsdiqlənir. Şəkil mənbəyi: ESA/Hubble & NASA, R. J. Foley (UC Santa Cruz), Dark Energy Survey / DOE / FNAL / DECam / CTIO / NOIRLab / NSF / AURA; təşəkkür Mehmet Yüksek Məlumat tarixi: ESA/Hubble / NASA press-reliz 2026-01-30 #Hubble #astronomiya
Hubble teleskopu vasitəsilə çəkilmiş linza qalaktikası NGC 7722: Əndromeda deyil, Pegasus bürcü istiqamətində, təxminən 1,87 milyard işıq ili uzaqlıqda—xarici diski halqa-halqа dolaşan tünd qırmızı toz zolaqları bürüyür.

ESA/Hubble və NASA-nın eyni gün yayımladığı (2026-01-30) məlumatına görə: NGC 7722 linza qalaktikasıdır—morfologiyası spiral ilə elliptik arasında yerləşir: aydın spiral qollar görünmür, amma parlaq nüvə şarı (nukleus) və uzanmış haloya var; eyni zamanda disk də görünür və mərkəzin ətrafında konsentrik halqalar kimi düzülür. Ən diqqətçəkən detal xarici diskdə və haloda dolaşan uzun tünd qırmızı toz zolaqlarındadır; bu, hazırda həmin qalaktikanın ən aydın Hubble təsviridir və toz strukturları çox aydın şəkildə sıxılıb seçilir. Mətnə görə, bu toz zolaqları çox güman ki, keçmişdə digər bir qalaktika ilə birləşmənin (konsolidasiyanın) nəticəsidir. Linza qalaktikaları necə formalaşır hələ də tam aydın deyil, lakin birləşmə və cazibə təsirləri adətən həm görünüşü yenidən formalaşdırır, həm də qazı tükəndirir; eyni zamanda yeni toz gətirir.

Müsbət vurğulanan məqam: 2020-ci ildə burada Ia tipli supernova SN 2020SSF partlayıb—ağ cırtdan yoldaş ulduzdan kütlə toplayıb kritik həddi keçdikdən sonra partlayış baş verir; parlaqlığı nisbətən eyni olduğuna görə bu, qalaktikalararası məsafəni (xüsusən də qalaktika xaricindəki məsafələri) ölçmək üçün önəmli standart ölçü vahididir. Bu şəkil Hubble-un Geniş Görünüş Kamerası 3 (WFC3) ilə çəkilib və müşahidə layihəsi #16691-ə aiddir (PI: R. J. Foley). Məhz buna görə də supernova sönəndən təxminən iki il sonra seçilib—radiasiyalı qalıqları axtarmaq, yaxın yoldaş ulduzun yaş göstəricisi üçün ipucları toplamaq və mümkün yoldaşın izi qalmış-qalmadığını yoxlamaq üçün. Supernovanın özü şəkildə yoxdur.

Müstəqil yoxlama: Universe Magazine, 2026-02-03 tarixli həmin mövzulu yazıda məlumat yenidən şərh olunaraq təkrarlanır və təxminən 1,87 milyard işıq ili məsafə, linza forması, tünd qırmızı toz zolaqları və birləşmə izi, həmçinin SN 2020SSF-in sönməsindən iki il sonra geri baxış kimi məqamlar ESA/NASA ilə eyni şəkildə təsdiqlənir.

Şəkil mənbəyi: ESA/Hubble & NASA, R. J. Foley (UC Santa Cruz), Dark Energy Survey / DOE / FNAL / DECam / CTIO / NOIRLab / NSF / AURA; təşəkkür Mehmet Yüksek
Məlumat tarixi: ESA/Hubble / NASA press-reliz 2026-01-30
#Hubble #astronomiya
Hubble yenidən ionlaşma dövrünün sonlarına yaxın “görünməməli” bir ionlaşma işığı nümunəsi ələ keçirib: qalaktika MXDFz4.4. ESA/Hubble və NASA-nın 2026-06-23 tarixli məlumatına görə: bu qalaktika Böyük Partlayışdan təxminən 1,4 milyard il sonra mövcud olub; həcmcə Süd Yolumuzdan təxminən 1/100, ulduz doğum sürəti isə təxminən 10 dəfə yüksəkdir. Gənc, kütləli ulduzlar bir-birinə sıxışıb; hesablamalara görə yüksək enerjili ionlaşdırıcı işığın 50%–100%-i ətrafdakı qazdan qaçaraq əvvəlcə qeyri-şəffaf olan neytral hidrogen “dumanını” lokal olaraq yarır. Bu tip oxşar birbaşa müşahidələr daha əvvəl kainatda təxminən 1,6 milyard il və ya daha gec dövrlərdə qeydə alınmışdı; həmin gün çıxan məqalə The Astrophysical Journal-da dərc olunub. JWST-nin yaxın infraqırmızı müşahidələri və ESO VLT/MUSE dərin sahə məlumatları birlikdə tarixləndirmə və ulduz tərkibini müəyyənləşdirib. Şəkil: NASA/ESA/CSA/STScI (Goovaerts, Rafelski, Koekemoer; Pagan emalı) Məlumatlar: mətbuat bülleteni 2026-06-23 tarixinə qədər #Hubble #Astronomiya
Hubble yenidən ionlaşma dövrünün sonlarına yaxın “görünməməli” bir ionlaşma işığı nümunəsi ələ keçirib: qalaktika MXDFz4.4.

ESA/Hubble və NASA-nın 2026-06-23 tarixli məlumatına görə: bu qalaktika Böyük Partlayışdan təxminən 1,4 milyard il sonra mövcud olub; həcmcə Süd Yolumuzdan təxminən 1/100, ulduz doğum sürəti isə təxminən 10 dəfə yüksəkdir. Gənc, kütləli ulduzlar bir-birinə sıxışıb; hesablamalara görə yüksək enerjili ionlaşdırıcı işığın 50%–100%-i ətrafdakı qazdan qaçaraq əvvəlcə qeyri-şəffaf olan neytral hidrogen “dumanını” lokal olaraq yarır. Bu tip oxşar birbaşa müşahidələr daha əvvəl kainatda təxminən 1,6 milyard il və ya daha gec dövrlərdə qeydə alınmışdı; həmin gün çıxan məqalə The Astrophysical Journal-da dərc olunub. JWST-nin yaxın infraqırmızı müşahidələri və ESO VLT/MUSE dərin sahə məlumatları birlikdə tarixləndirmə və ulduz tərkibini müəyyənləşdirib.

Şəkil: NASA/ESA/CSA/STScI (Goovaerts, Rafelski, Koekemoer; Pagan emalı)
Məlumatlar: mətbuat bülleteni 2026-06-23 tarixinə qədər
#Hubble #Astronomiya
Hubble-nin çəkdiyi spiral qalaktika NGC 3137: təxminən 53 milyon işıq ili uzaqda, yerli qalaktika qrupumuzun “qonşu versiyası” kimidir. ESA/Hubble və NASA-nın eyni gün (2026-04-30 / NASA sənədi 05-04) yaydığı press-relizə görə: NGC 3137 Antlia (Qalxanaltı) bürcündə yerləşir və məsafəsi təxminən 53 milyon işıq ilidir. O, NGC 3175-lə birlikdə eyni qalaktika qrupuna daxildir; quruluş baxımından tez-tez tərkibində Süd Yoluna (qalaktikamız) və Andromedaya (M31) oxşar yerli qalaktika qrupları ilə müqayisə edilir — hər iki tərəfdə iki böyük spiral disk, üstəlik bir də cır qalaktikalar qrupu var; bu qrupda artıq 500-dən çox cır qalaktika namizədi aşkar olunub. Şəkil altı spektr zolağının sintezi ilə hazırlanıb; maili baxış bucağı boş və lələklənmiş kimi görünən spiral qolları aydın seçməyə imkan verir. Mərkəzdə təxminən 60 milyon günəş kütləsi kütləsində qara dəliyin olduğu hesablanır. Diskdə çoxlu parlaq mavi ulduz qrupları və çəhrayı rəngdə ulduz yaradan qazlar sıx şəkildə görünür — müşahidə proqramı #17502 (PHANGS-HST, PI: D. Thilker) burada əsas diqqəti cəmləyib: təxminən 55 yaxın qalaktikada ulduz qrupları və dumanlıqların yaşlarını inventarlaşdırmaq. Müstəqil yenidən yoxlama: Daily Space Stories (2026-04-30) eyni mövzunu təkrarən təsdiqləyir — təxminən 53 milyon işıq ili, mərkəzdə təxminən 60 milyon günəş kütləsi qara dəlik, proqram 17502 / PHANGS-HST, həmçinin mavi ulduz qrupları və qırmızı qazlar kimi məqamlar üzrə yanaşmalar ESA/NASA ilə eynidir. Şəkil mənbəyi: ESA/Hubble & NASA, D. Thilker və PHANGS-HST Team Məlumat tarixi: ESA/Hubble 2026-04-30-da yayımladığı; NASA şəkil mətni 2026-05-04 #Hubble #astronomiya
Hubble-nin çəkdiyi spiral qalaktika NGC 3137: təxminən 53 milyon işıq ili uzaqda, yerli qalaktika qrupumuzun “qonşu versiyası” kimidir.

ESA/Hubble və NASA-nın eyni gün (2026-04-30 / NASA sənədi 05-04) yaydığı press-relizə görə: NGC 3137 Antlia (Qalxanaltı) bürcündə yerləşir və məsafəsi təxminən 53 milyon işıq ilidir. O, NGC 3175-lə birlikdə eyni qalaktika qrupuna daxildir; quruluş baxımından tez-tez tərkibində Süd Yoluna (qalaktikamız) və Andromedaya (M31) oxşar yerli qalaktika qrupları ilə müqayisə edilir — hər iki tərəfdə iki böyük spiral disk, üstəlik bir də cır qalaktikalar qrupu var; bu qrupda artıq 500-dən çox cır qalaktika namizədi aşkar olunub. Şəkil altı spektr zolağının sintezi ilə hazırlanıb; maili baxış bucağı boş və lələklənmiş kimi görünən spiral qolları aydın seçməyə imkan verir. Mərkəzdə təxminən 60 milyon günəş kütləsi kütləsində qara dəliyin olduğu hesablanır. Diskdə çoxlu parlaq mavi ulduz qrupları və çəhrayı rəngdə ulduz yaradan qazlar sıx şəkildə görünür — müşahidə proqramı #17502 (PHANGS-HST, PI: D. Thilker) burada əsas diqqəti cəmləyib: təxminən 55 yaxın qalaktikada ulduz qrupları və dumanlıqların yaşlarını inventarlaşdırmaq.

Müstəqil yenidən yoxlama: Daily Space Stories (2026-04-30) eyni mövzunu təkrarən təsdiqləyir — təxminən 53 milyon işıq ili, mərkəzdə təxminən 60 milyon günəş kütləsi qara dəlik, proqram 17502 / PHANGS-HST, həmçinin mavi ulduz qrupları və qırmızı qazlar kimi məqamlar üzrə yanaşmalar ESA/NASA ilə eynidir.

Şəkil mənbəyi: ESA/Hubble & NASA, D. Thilker və PHANGS-HST Team
Məlumat tarixi: ESA/Hubble 2026-04-30-da yayımladığı; NASA şəkil mətni 2026-05-04
#Hubble #astronomiya
Hubble-nin çəkdiyi “çilçıraq” ulduzlar qrupu: Kəmağzı (Oxatan) istiqaməti, təxminən 27 min işıq ili uzaqlıqda yerləşən kürəvari ulduz qrupu NGC 6723—bir dəfəlik ulduz əmələgəlmə ilə bitməyib. ESA/Hubble və NASA-nın eyni gündə yayımladığı (2026-06-26) bülletinə görə: NGC 6723 bəzən Chandelier Cluster (çilçıraq ulduz qrupu) adlanır və cazibə qüvvəsi ilə bir-birinə bağlı olan on minlərlə–bir milyondan çox ulduzdan ibarətdir. Məsafə təxminən 27 min işıq ilidir, Oğlaq bürcünün (Oxatan) istiqamətində yerləşir. Süd Yolunda bilinən kürəvari ulduz qruplarının sayı 150-dən çoxdur; bu cür obyektlər çox vaxt 10 milyard ildən artıqdır və Süd Yolunun ən erkən formalaşan struktur nümunələrindən biridir. Diqqət çəkən məqam: Əvvəllər düşünülürdü ki, kürəvari ulduz qruplarında bütün ulduzlar eyni vaxtda və eyni kimyəvi tərkibli ulduzəmələgəlmə prosesindən keçib. Hubble-nin iki mərhələli müşahidələri bu sadə hekayəni dəyişib—əvvəlcə müşahidə proqramı #10775 (PI: Sarajedini) görünən işıq və yaxın infraqırmızı diapazonda Süd Yolu üzrə 65 kürəvari ulduz qrupunu skan etdi; sonra #13297 (PI: Piotto) isə ultrabənövşəyi həssaslıqdan istifadə etməklə kimyəvi tərkibdəki xırda fərqləri üzə çıxardı və yaş aralığını qiymətləndirdi. NGC 6723 üçün dəlillər göstərir ki, bir-birinə çox yaxın iki mərhələdə ulduz əmələ gəlib: ikinci mərhələ birincidən təxminən 634 milyon il ərzində baş verib. 10 milyard ildən çox yaşlı bir ulduz qrupu üçün bu aralıq “göz qırpımı” kimidir. Müstəqil yoxlama: Live Science (2026-08-30) eyni mövzuda dərc etdiyi xəbərdə təxminən 27 min işıq ili, Oxatan (Kəmağzı) istiqaməti, həmçinin ikinci ulduzəmələgəlmə mərhələsi arasındakı ~634 milyon illik fasilə və ulduz qrupunun tək, sadə ulduz nəsli olmadığını—ESA/NASA bülletenində deyilənlərlə uyğun şəkildə təsdiqləyir. Şəkil mənbəyi: ESA/Hubble & NASA, A. Sarajedini, G. Piotto Məlumat tarixi: ESA/Hubble / NASA bülleten 2026-06-26 #Hubble # astronom
Hubble-nin çəkdiyi “çilçıraq” ulduzlar qrupu: Kəmağzı (Oxatan) istiqaməti, təxminən 27 min işıq ili uzaqlıqda yerləşən kürəvari ulduz qrupu NGC 6723—bir dəfəlik ulduz əmələgəlmə ilə bitməyib.

ESA/Hubble və NASA-nın eyni gündə yayımladığı (2026-06-26) bülletinə görə: NGC 6723 bəzən Chandelier Cluster (çilçıraq ulduz qrupu) adlanır və cazibə qüvvəsi ilə bir-birinə bağlı olan on minlərlə–bir milyondan çox ulduzdan ibarətdir. Məsafə təxminən 27 min işıq ilidir, Oğlaq bürcünün (Oxatan) istiqamətində yerləşir. Süd Yolunda bilinən kürəvari ulduz qruplarının sayı 150-dən çoxdur; bu cür obyektlər çox vaxt 10 milyard ildən artıqdır və Süd Yolunun ən erkən formalaşan struktur nümunələrindən biridir.

Diqqət çəkən məqam: Əvvəllər düşünülürdü ki, kürəvari ulduz qruplarında bütün ulduzlar eyni vaxtda və eyni kimyəvi tərkibli ulduzəmələgəlmə prosesindən keçib. Hubble-nin iki mərhələli müşahidələri bu sadə hekayəni dəyişib—əvvəlcə müşahidə proqramı #10775 (PI: Sarajedini) görünən işıq və yaxın infraqırmızı diapazonda Süd Yolu üzrə 65 kürəvari ulduz qrupunu skan etdi; sonra #13297 (PI: Piotto) isə ultrabənövşəyi həssaslıqdan istifadə etməklə kimyəvi tərkibdəki xırda fərqləri üzə çıxardı və yaş aralığını qiymətləndirdi. NGC 6723 üçün dəlillər göstərir ki, bir-birinə çox yaxın iki mərhələdə ulduz əmələ gəlib: ikinci mərhələ birincidən təxminən 634 milyon il ərzində baş verib. 10 milyard ildən çox yaşlı bir ulduz qrupu üçün bu aralıq “göz qırpımı” kimidir.

Müstəqil yoxlama: Live Science (2026-08-30) eyni mövzuda dərc etdiyi xəbərdə təxminən 27 min işıq ili, Oxatan (Kəmağzı) istiqaməti, həmçinin ikinci ulduzəmələgəlmə mərhələsi arasındakı ~634 milyon illik fasilə və ulduz qrupunun tək, sadə ulduz nəsli olmadığını—ESA/NASA bülletenində deyilənlərlə uyğun şəkildə təsdiqləyir.

Şəkil mənbəyi: ESA/Hubble & NASA, A. Sarajedini, G. Piotto
Məlumat tarixi: ESA/Hubble / NASA bülleten 2026-06-26
#Hubble # astronom
Hubble və Evklidinin birgə “Pişik gözü” dumanlığını çəkməsi: Eyni qrup ölümlə üz-üzə olan ulduzun atdığı qazlar; yaxında dəqiq nüvə zonası, uzaqda isə dağılmış xarici halqa görünür. ESA/Hubble və NASA-nın eyni gün yayımladığı məlumat bülleteninə (2026-03-03) əsasən: “Pişik gözü” dumanlığı (NGC 6543) Əjdaha bürcündədir, Gaia ilə məsafə təxminən 4400 işıq ili kimi ölçülüb. Planetar dumanlıq əslində ulduzun ömrünün son mərhələsində atdığı genişlənən qazlardır; 1864-cü ildə məhz bu dumanlıq üzərində ilk dəfə onun ulduz yox, qaz olduğunu spektr vasitəsilə təsdiqləyiblər. Bu görüntü iki teleskopu üst-üstə düşürür — Evklid (Euclid) daha geniş görünən işıq + yaxın infraqırmızı görmə sahəsi ilə mərkəzdəki parlaq hissəni daha əvvəllər atılmış rəngli qaz parçalarının xarici halqasının içərisinə yerləşdirir, fonunda isə çoxlu uzaq qalaktikalar görünür. Hubble isə Qabaqcıl Tədqiqat Kamerası (ACS) ilə yüksək ayırdetmə rejimində nüvə zonasına fokuslanır; mərkəzə bərabər (konsentrik) qabıq qatlarını, sürətli qaz axınlarını və şok dalğalarının yonduğu sıx düyünləri əlavə edir — sanki ulduzun son mərhələdə kütlə itkisinin “fosil” qeydi. ACS-in bəzi məlumatları 2004-cü il “Pişik gözü” təsvirində istifadə olunmuşdu; bu dəfə isə işlədilməmiş əlavə məlumatlar və yeni emal qatılıb — bu, indiyədək ən kəskin nüvə versiyalarından biridir. Müstəqil yoxlama: Phys.org (ESA mənbəli material), həmçinin Daily Galaxy-nın eyni mövzuda etdiyi şərh təxminən 4400 işıq ili məsafəni, Hubble nüvə zonası + Evklid geniş sahə, konsentrik qabıq qatları və axınlar və s. kimi detalların ESA/NASA ilə uyğun olduğunu təsdiqləyir. Şəkil mənbəyi: ESA/Hubble & NASA, ESA Euclid/Euclid Consortium/NASA/Q1-2025, J.-C. Cuillandre & E. Bertin (CEA Paris-Saclay), Z. Tsvetanov Məlumat tarixi: ESA/Hubble / NASA, 2026-03-03 #Hubble # astronomiya
Hubble və Evklidinin birgə “Pişik gözü” dumanlığını çəkməsi: Eyni qrup ölümlə üz-üzə olan ulduzun atdığı qazlar; yaxında dəqiq nüvə zonası, uzaqda isə dağılmış xarici halqa görünür.

ESA/Hubble və NASA-nın eyni gün yayımladığı məlumat bülleteninə (2026-03-03) əsasən: “Pişik gözü” dumanlığı (NGC 6543) Əjdaha bürcündədir, Gaia ilə məsafə təxminən 4400 işıq ili kimi ölçülüb. Planetar dumanlıq əslində ulduzun ömrünün son mərhələsində atdığı genişlənən qazlardır; 1864-cü ildə məhz bu dumanlıq üzərində ilk dəfə onun ulduz yox, qaz olduğunu spektr vasitəsilə təsdiqləyiblər. Bu görüntü iki teleskopu üst-üstə düşürür — Evklid (Euclid) daha geniş görünən işıq + yaxın infraqırmızı görmə sahəsi ilə mərkəzdəki parlaq hissəni daha əvvəllər atılmış rəngli qaz parçalarının xarici halqasının içərisinə yerləşdirir, fonunda isə çoxlu uzaq qalaktikalar görünür. Hubble isə Qabaqcıl Tədqiqat Kamerası (ACS) ilə yüksək ayırdetmə rejimində nüvə zonasına fokuslanır; mərkəzə bərabər (konsentrik) qabıq qatlarını, sürətli qaz axınlarını və şok dalğalarının yonduğu sıx düyünləri əlavə edir — sanki ulduzun son mərhələdə kütlə itkisinin “fosil” qeydi. ACS-in bəzi məlumatları 2004-cü il “Pişik gözü” təsvirində istifadə olunmuşdu; bu dəfə isə işlədilməmiş əlavə məlumatlar və yeni emal qatılıb — bu, indiyədək ən kəskin nüvə versiyalarından biridir.

Müstəqil yoxlama: Phys.org (ESA mənbəli material), həmçinin Daily Galaxy-nın eyni mövzuda etdiyi şərh təxminən 4400 işıq ili məsafəni, Hubble nüvə zonası + Evklid geniş sahə, konsentrik qabıq qatları və axınlar və s. kimi detalların ESA/NASA ilə uyğun olduğunu təsdiqləyir.

Şəkil mənbəyi: ESA/Hubble & NASA, ESA Euclid/Euclid Consortium/NASA/Q1-2025, J.-C. Cuillandre & E. Bertin (CEA Paris-Saclay), Z. Tsvetanov
Məlumat tarixi: ESA/Hubble / NASA, 2026-03-03
#Hubble # astronomiya
Habbılın çəkdiyi çubuqlu spiral qalaktika IC 486: Əkizlər bürcünün kənarı, təxminən 380 milyon işıq ili uzaqlıqda. Mərkəzdəki ağ parıltı adi ulduz yığını deyil, aktiv qalaktika nüvəsidir. ESA/Hubble və ESA media press-relizinə (2026-03-27) görə: IC 486 Əkizlər bürcünün kənarında yerləşir, məsafəsi təxminən 380 milyon işıq ilidir və çubuqlu spiral qalaktikadır—mərkəzdə parlaq bir çubuq var, spiral qollar çubuğun ucundan açılıb demək olar ki, halqavari quruluşa bənzər şəkildə dolanır. Diskdə daha solğun mavi görünən sahələr yaxın zamanda ulduzların əmələ gəlməsi “oazisləri” kimi işarələnib; toz zolaqları isə daha sıx molekulyar qaz olan yerləri seçdirir. Mərkəzdə nəzərə çarpan dərəcədə daha parlaq ağ işıq aktiv qalaktika nüvəsindən (AGN) gəlir: mərkəzdəki fövqəngəl kütləli qara dəliyin kütləsi təxminən 100 milyon (1 yüz milyon) dəfə Günəş kütləsindən çoxdur; akresiya diskinin yaratdığı radiasiya isə bütöv diskin ulduz parıltısından daha parlaq ola bilər. Məlumatlar müşahidə layihəsi #17310 (PI: M. J. Koss) və #15444 (PI: A. J. Barth) tərəfindən toplanıb; yaxınlıqdakı aktiv qalaktikaların nüvə sahəsi ilə disk strukturlarını sistemli şəkildə müqayisə etmək üçün istifadə olunur. Komanda həmçinin ekspert klassifikasiyasını, Galaxy Zoo vətəndaş elmi yanaşmasını, eləcə də böyük dil modelləri ilə morfologiya klassifikasiyası sınaqlarını eyni nümunələr dəstinə daxil edib. Müstəqil təkrar yoxlama: Daily Galaxy 2026-03-28-də eyni mövzuda verilən şərh təxminən 380 milyon işıq ili məsafə, çubuqlu spiral forma və mərkəzdəki fövqəngəl kütləli qara dəliyin Günəşin kütləsindən təxminən 100 milyon dəfə çox olması kimi parametrlərin eyni olduğunu—ESA/Hubble ilə üst-üstə düşdüyünü təsdiqləyir. Şəkil mənbəyi: ESA/Hubble & NASA, M. J. Koss, A. J. Barth Məlumat tarixi: ESA/Hubble tərəfindən 2026-03-27-də yayımlanıb #Hubble #astronomiya
Habbılın çəkdiyi çubuqlu spiral qalaktika IC 486: Əkizlər bürcünün kənarı, təxminən 380 milyon işıq ili uzaqlıqda. Mərkəzdəki ağ parıltı adi ulduz yığını deyil, aktiv qalaktika nüvəsidir.

ESA/Hubble və ESA media press-relizinə (2026-03-27) görə: IC 486 Əkizlər bürcünün kənarında yerləşir, məsafəsi təxminən 380 milyon işıq ilidir və çubuqlu spiral qalaktikadır—mərkəzdə parlaq bir çubuq var, spiral qollar çubuğun ucundan açılıb demək olar ki, halqavari quruluşa bənzər şəkildə dolanır. Diskdə daha solğun mavi görünən sahələr yaxın zamanda ulduzların əmələ gəlməsi “oazisləri” kimi işarələnib; toz zolaqları isə daha sıx molekulyar qaz olan yerləri seçdirir. Mərkəzdə nəzərə çarpan dərəcədə daha parlaq ağ işıq aktiv qalaktika nüvəsindən (AGN) gəlir: mərkəzdəki fövqəngəl kütləli qara dəliyin kütləsi təxminən 100 milyon (1 yüz milyon) dəfə Günəş kütləsindən çoxdur; akresiya diskinin yaratdığı radiasiya isə bütöv diskin ulduz parıltısından daha parlaq ola bilər. Məlumatlar müşahidə layihəsi #17310 (PI: M. J. Koss) və #15444 (PI: A. J. Barth) tərəfindən toplanıb; yaxınlıqdakı aktiv qalaktikaların nüvə sahəsi ilə disk strukturlarını sistemli şəkildə müqayisə etmək üçün istifadə olunur. Komanda həmçinin ekspert klassifikasiyasını, Galaxy Zoo vətəndaş elmi yanaşmasını, eləcə də böyük dil modelləri ilə morfologiya klassifikasiyası sınaqlarını eyni nümunələr dəstinə daxil edib.

Müstəqil təkrar yoxlama: Daily Galaxy 2026-03-28-də eyni mövzuda verilən şərh təxminən 380 milyon işıq ili məsafə, çubuqlu spiral forma və mərkəzdəki fövqəngəl kütləli qara dəliyin Günəşin kütləsindən təxminən 100 milyon dəfə çox olması kimi parametrlərin eyni olduğunu—ESA/Hubble ilə üst-üstə düşdüyünü təsdiqləyir.

Şəkil mənbəyi: ESA/Hubble & NASA, M. J. Koss, A. J. Barth
Məlumat tarixi: ESA/Hubble tərəfindən 2026-03-27-də yayımlanıb
#Hubble #astronomiya
Hubble-nin çəkdiyi Qız bürcü qrupunun spiral qalaktikası M88: qrupun mərkəzinə doğru tələsir, qaz isə artıq “şumlanır”. ESA/Hubble və NASA-nın eyni gündə (2026-05-29) verdiyi məlumat bülleteninə (press-reliz) görə: Messier 88 (M88, həmçinin NGC 4501) təxminən 63 milyon işıq ili uzaqlıqda yerləşir və Coma Berenices (Saçaklı Qız) bürcündədir. Bu, aktiv qalaktikadır—mərkəzində təxminən 100 milyon (1 yüz milyon) dəfə Günəş kütləsinə malik fövqəladə kütləli qara dəlik var; o, yığılma qazını və tozu sorur və eflux (xaric axın) yaradır. Xaricdə isə sıx dolaşan və sol–sağ nisbətən simmetrik olan spiral qollar görünür; müşahidə etdiyimiz baxış bucağı onu uzunsov göstərir. O, Qız qalaktika qrupunun üzvüdür. Bülletendə yazılır: M88 qrupun mərkəzinə doğru hərəkət edir, mərkəzə təxminən 2 milyon işıq ili məsafədədir; təxminən 200–300 milyon il sonra qrupun bütövlüyünü “lövbər kimi” saxlayan eliptik qalaktika M87 ilə ən yaxın təmasda olacaq. Yaxınlaşma zamanı daha güclü toqquşma təzyiqi ilə qazsızlaşdırma (ram pressure stripping) yaşanacaq—qrup daxilindəki qazdan keçərkən diskin içindəki qaz “silinib aparılır”. Tədqiqatçılar diskin qazının kəsilib dayandığını, ön tərəfinin isə qarın şumlanması kimi (şumlayıb yığan kimi) yığılıb yığçanlandığını müşahidə ediblər; kənar zonalarda soyuq qazın da nəzərəçarpacaq dərəcədə az olması ulduz yaranma üçün yanacağın tədricən azalmasına işarə edir. Müşahidə proqramı #18103 (PI: D. Thilker), Hubble WFC3. Müstəqil yoxlama: ScienceDaily 2026-06-01-də eyni mövzu üzrə edilən müstəqil şərh təxminən 63 milyon işıq ili məsafəni, təxminən 100 milyon Günəş kütləsi kütləsində qara dəliyi, təxminən 200–300 milyon ildə M87 ilə ən yaxın yaxınlaşmanı, həmçinin toqquşma təzyiqi və soyuq qazın az olmasını təsdiqləyir—ESA/NASA ilə eyni çərçivədə. Şəkil mənbəyi: ESA/Hubble & NASA, D. Thilker və MAUVE-HST Team Məlumat tarixi: ESA/Hubble / NASA press-relizi 2026-05-29 #Hubble # astronom
Hubble-nin çəkdiyi Qız bürcü qrupunun spiral qalaktikası M88: qrupun mərkəzinə doğru tələsir, qaz isə artıq “şumlanır”.

ESA/Hubble və NASA-nın eyni gündə (2026-05-29) verdiyi məlumat bülleteninə (press-reliz) görə: Messier 88 (M88, həmçinin NGC 4501) təxminən 63 milyon işıq ili uzaqlıqda yerləşir və Coma Berenices (Saçaklı Qız) bürcündədir. Bu, aktiv qalaktikadır—mərkəzində təxminən 100 milyon (1 yüz milyon) dəfə Günəş kütləsinə malik fövqəladə kütləli qara dəlik var; o, yığılma qazını və tozu sorur və eflux (xaric axın) yaradır. Xaricdə isə sıx dolaşan və sol–sağ nisbətən simmetrik olan spiral qollar görünür; müşahidə etdiyimiz baxış bucağı onu uzunsov göstərir.

O, Qız qalaktika qrupunun üzvüdür. Bülletendə yazılır: M88 qrupun mərkəzinə doğru hərəkət edir, mərkəzə təxminən 2 milyon işıq ili məsafədədir; təxminən 200–300 milyon il sonra qrupun bütövlüyünü “lövbər kimi” saxlayan eliptik qalaktika M87 ilə ən yaxın təmasda olacaq. Yaxınlaşma zamanı daha güclü toqquşma təzyiqi ilə qazsızlaşdırma (ram pressure stripping) yaşanacaq—qrup daxilindəki qazdan keçərkən diskin içindəki qaz “silinib aparılır”. Tədqiqatçılar diskin qazının kəsilib dayandığını, ön tərəfinin isə qarın şumlanması kimi (şumlayıb yığan kimi) yığılıb yığçanlandığını müşahidə ediblər; kənar zonalarda soyuq qazın da nəzərəçarpacaq dərəcədə az olması ulduz yaranma üçün yanacağın tədricən azalmasına işarə edir. Müşahidə proqramı #18103 (PI: D. Thilker), Hubble WFC3.

Müstəqil yoxlama: ScienceDaily 2026-06-01-də eyni mövzu üzrə edilən müstəqil şərh təxminən 63 milyon işıq ili məsafəni, təxminən 100 milyon Günəş kütləsi kütləsində qara dəliyi, təxminən 200–300 milyon ildə M87 ilə ən yaxın yaxınlaşmanı, həmçinin toqquşma təzyiqi və soyuq qazın az olmasını təsdiqləyir—ESA/NASA ilə eyni çərçivədə.

Şəkil mənbəyi: ESA/Hubble & NASA, D. Thilker və MAUVE-HST Team
Məlumat tarixi: ESA/Hubble / NASA press-relizi 2026-05-29
#Hubble # astronom
Daha çox kontent araşdırmaq üçün daxil olun
Binance Square-də qlobal kriptovalyuta istifadəçilərinə qoşulun
⚡️ Kriptovalyuta haqqında ən son və faydalı məlumatları əldə edin.
💬 Dünyanın ən böyük kriptovalyuta birjası tərəfindən etibar edilir.
👍 Doğrulanmış yaradıcılardan gələn real məlumatları kəşf edin.
E-poçt/Telefon nömrəsi