Hubble teleskopu vasitəsilə çəkilmiş linza qalaktikası NGC 7722: Əndromeda deyil, Pegasus bürcü istiqamətində, təxminən 1,87 milyard işıq ili uzaqlıqda—xarici diski halqa-halqа dolaşan tünd qırmızı toz zolaqları bürüyür.
ESA/Hubble və NASA-nın eyni gün yayımladığı (2026-01-30) məlumatına görə: NGC 7722 linza qalaktikasıdır—morfologiyası spiral ilə elliptik arasında yerləşir: aydın spiral qollar görünmür, amma parlaq nüvə şarı (nukleus) və uzanmış haloya var; eyni zamanda disk də görünür və mərkəzin ətrafında konsentrik halqalar kimi düzülür. Ən diqqətçəkən detal xarici diskdə və haloda dolaşan uzun tünd qırmızı toz zolaqlarındadır; bu, hazırda həmin qalaktikanın ən aydın Hubble təsviridir və toz strukturları çox aydın şəkildə sıxılıb seçilir. Mətnə görə, bu toz zolaqları çox güman ki, keçmişdə digər bir qalaktika ilə birləşmənin (konsolidasiyanın) nəticəsidir. Linza qalaktikaları necə formalaşır hələ də tam aydın deyil, lakin birləşmə və cazibə təsirləri adətən həm görünüşü yenidən formalaşdırır, həm də qazı tükəndirir; eyni zamanda yeni toz gətirir.
Müsbət vurğulanan məqam: 2020-ci ildə burada Ia tipli supernova SN 2020SSF partlayıb—ağ cırtdan yoldaş ulduzdan kütlə toplayıb kritik həddi keçdikdən sonra partlayış baş verir; parlaqlığı nisbətən eyni olduğuna görə bu, qalaktikalararası məsafəni (xüsusən də qalaktika xaricindəki məsafələri) ölçmək üçün önəmli standart ölçü vahididir. Bu şəkil Hubble-un Geniş Görünüş Kamerası 3 (WFC3) ilə çəkilib və müşahidə layihəsi #16691-ə aiddir (PI: R. J. Foley). Məhz buna görə də supernova sönəndən təxminən iki il sonra seçilib—radiasiyalı qalıqları axtarmaq, yaxın yoldaş ulduzun yaş göstəricisi üçün ipucları toplamaq və mümkün yoldaşın izi qalmış-qalmadığını yoxlamaq üçün. Supernovanın özü şəkildə yoxdur.
Müstəqil yoxlama: Universe Magazine, 2026-02-03 tarixli həmin mövzulu yazıda məlumat yenidən şərh olunaraq təkrarlanır və təxminən 1,87 milyard işıq ili məsafə, linza forması, tünd qırmızı toz zolaqları və birləşmə izi, həmçinin SN 2020SSF-in sönməsindən iki il sonra geri baxış kimi məqamlar ESA/NASA ilə eyni şəkildə təsdiqlənir.
Şəkil mənbəyi: ESA/Hubble & NASA, R. J. Foley (UC Santa Cruz), Dark Energy Survey / DOE / FNAL / DECam / CTIO / NOIRLab / NSF / AURA; təşəkkür Mehmet Yüksek
Məlumat tarixi: ESA/Hubble / NASA press-reliz 2026-01-30
#Hubble #astronomiya