Trước đây tôi cứ nghĩ rằng khi năng lượng mới phát triển, thì việc kinh doanh trạm xăng sớm muộn gì cũng sẽ ngày càng tệ đi.

Nhưng sau khi nghiên cứu Casey’s General Stores (chuỗi cửa hàng tổng hợp Casey), tôi phát hiện logic này không thể hiểu đơn giản như vậy.

$CASY.US Về bản chất, đây không phải là một công ty trạm xăng thuần túy, mà là một chuỗi cửa hàng tiện lợi “kiếm lợi nhuận từ nhiên liệu kèm lưu lượng khách”.

Mô hình kinh doanh của nó thực ra khá thú vị.

Trước hết là nhiên liệu.

Vai trò lớn nhất của nghiệp vụ “nạp dầu” là đưa người lái xe vào trong cửa hàng.

Ban đầu bạn chỉ đến để đổ xăng, nhưng khi vào trong thì có thể tiện tay mua một ly cà phê, một chai đồ uống, khoai tây chiên, thậm chí trực tiếp mua luôn một phần pizza.

Thứ khiến tôi đặc biệt chú ý là mảng kinh doanh thực phẩm của họ.

Trong dữ liệu quý gần nhất của CASY, biên lợi nhuận gộp của mảng thực phẩm đạt khoảng 59%.

Ngược lại, biên lợi nhuận gộp từ nhiên liệu chỉ khoảng 12%.

Nói cách khác là:

Doanh thu từ bán nhiên liệu rất lớn, nhưng không phải là phần sinh lời nhất; các khoản chi tiêu trong cửa hàng như thực phẩm, đồ uống mới thực sự là một trong những nguồn lợi nhuận chính.

Điều đó khiến tôi phải xem lại cách hiểu về cửa hàng tiện lợi.

Thực ra họ bán không phải “đồ ăn vặt”, mà là sự tiện lợi.

Nhiều khu vực ở Mỹ có mật độ dân cư thấp và thời gian lái xe lâu, nên người tiêu dùng sẽ không lái xe đi riêng đến siêu thị chỉ vì vài đô/ vài đồng lẻ rẻ hơn.

Lúc đi đổ xăng tiện mua đồ, đó chính là công việc làm ăn của CASY.

Nhưng vấn đề cũng đến.

EV (xe điện) ngày càng phổ biến thì phải làm sao?

Nếu tương lai mọi người đều không lái xe chạy xăng nữa:

Đổ xăng → vào cửa hàng → mua đồ

Chuỗi tiêu dùng này có thể bị gián đoạn.

Vì vậy tôi lại phát hiện ra một điều rất thú vị:

CASY đã bắt đầu triển khai mảng sạc.

Logic thực sự rất rõ ràng:

Trước đây là:

Bổ sung nhiên liệu bằng xăng → người tiêu dùng vào cửa hàng → mua thực phẩm

Có thể biến thành:

Sạc xe EV → người tiêu dùng chờ đợi → vào cửa hàng mua sắm

Nói cách khác, thứ mà họ thực sự muốn giữ có thể không phải là “bán xăng” bản thân, mà là:

Dòng khách hàng offline do việc bổ sung năng lượng cho ô tô mang lại.

Tất nhiên, hiện tại quy mô mảng sạc của CASY vẫn còn rất nhỏ, hoàn toàn chưa thể thay thế hoạt động nhiên liệu/ xăng dầu.

Vì vậy bây giờ tôi nghiên cứu CASY, thay vì chỉ nhìn giá xăng.

Tôi quan tâm hơn đến bốn điều:

Thứ nhất, bán hàng trong cùng một cửa hàng còn có thể tiếp tục tăng trưởng không.

Thứ hai, liệu biên lợi nhuận gộp của mảng thực phẩm có thể tiếp tục duy trì hay không.

Thứ ba, khi nhu cầu nhiên liệu giảm đi thì thực phẩm có thể bù lại lợi nhuận không.

Thứ tư, liệu trong tương lai việc sạc xe EV (xe điện) có thể trở thành điểm thu hút khách hàng mới hay không.

Thế nên công ty này đã giúp tôi nhận ra một vấn đề:

Thứ thực sự bị thay thế bởi năng lượng mới có thể là nhu cầu “đổ xăng”, nhưng không chắc là thay thế “kinh doanh cửa hàng tiện lợi” này.

Nếu CASY có thể hoàn thành từ:

“Trạm xăng + cửa hàng tiện lợi”

Hướng tới là:

“Sạc + tiêu dùng tiện lợi”

Nếu là như vậy thì giá trị dài hạn của nó có thể không tệ như người ta tưởng.

Ngược lại, nếu mảng kinh doanh nhiên liệu tiếp tục suy thoái, mà thực phẩm và sạc lại không theo kịp, thì định giá hiện tại đáng để xem xét lại.

Vì thế bây giờ tôi không có thái độ mua dồn ngay vào CASY, mà bắt đầu ở vị thế nhỏ và nghiên cứu theo từng đợt.

Tôi lại muốn dùng cách đầu tư định kỳ (DCA), chờ thị trường cho tôi mức giá tốt hơn.

Điều thực sự thú vị trong đầu tư là: bạn tưởng mình đã hiểu được một công ty, nghiên cứu sâu hơn thì mới phát hiện ra rằng sự hiểu biết ban đầu của mình có thể hoàn toàn chưa đầy đủ.