Quan điểm của tôi:

Khủng hoảng trái phiếu Mỹ lần này tháng 8 là màn diễn thử, đến tháng 9 mới là lúc chính thức diễn ra. Tháng 9 đáo hạn các trái phiếu chính phủ dài hạn; số lượng từ khoảng 100 tỷ USD như mấy tháng trước đã tăng vọt lên mức cao nhất cả năm 4300 tỷ USD. Sau đó, trong vài tháng tiếp theo, các khoản trái phiếu dài hạn lãi suất thấp trước đây đến hạn cần gia hạn/được tiếp tục thì đều ở mức 2000~3000 tỷ USD, tức là cao hơn nhiều lần so với 1000 tỷ USD trong giai đoạn từ 1 đến 7 tháng. Khủng hoảng trái phiếu Mỹ tháng 8 đã được diễn thử rồi; cái gọi là lãi suất trái phiếu dài hạn tăng mạnh thực chất là vì bán không ra được, phải giảm giá/chiết khấu trên mệnh giá để khuyến mãi, nên giá giao dịch thực tế giảm. Ngược lại, lợi tức (lãi suất) theo mệnh giá của trái phiếu Mỹ không đổi nhưng so với việc giá giảm, điều đó được gọi là lãi suất trái phiếu dài hạn tăng. Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố sẽ tự mua lại trái phiếu của chính mình để đỡ thị trường — chính là vì lý do này, nên việc bán trái phiếu Mỹ gặp khó khăn.

Nếu là một quốc gia “quốc hữu hóa tài chính”, lúc này việc mua trái phiếu chính phủ sẽ do các ngân hàng quốc hữu đứng ra thực hiện. Nhưng Fed là cơ quan thực thi của ngân hàng tư nhân; chỉ khi khủng hoảng nợ công nghiêm trọng hơn nữa, việc giá trái phiếu Mỹ sụp đổ thì không còn cách nào ngăn nổi theo xu hướng. Liên minh các ngân hàng tư nhân của Mỹ, cùng các nhà tư bản tài chính ở Fed, sẽ buộc phải hy sinh chính mình để chấm dứt chuyện “ăn lãi” được Nhà nước cấp miễn phí: họ sẽ giảm lãi suất và tung tiền ra để mua trái phiếu chính phủ nhằm đỡ giá những trái phiếu mà họ đang nắm giữ. Vì thế, thứ thật sự khiến Fed không thể không có biện pháp, là việc giá trị danh nghĩa của lượng lớn trái phiếu Mỹ mà Fed đang nắm giữ phải sụp thêm một lần nữa. Từ tháng 9 trở đi mới là phần “cao trào” của khủng hoảng trái phiếu Mỹ.

Chủ tịch Fed trước hết là “người đại diện” rùm ben/đầy tớ (bù nhìn) của Phố Wall. Mọi phát biểu của ông ta trước hết phải phù hợp với ý chí của các đại gia vốn trên Phố Wall. Ông ấy phải nói sao để các đại gia vốn trên Phố Wall hài lòng. Vì vậy, kịch bản phát biểu của ông ta thực chất là do các đại gia vốn trên Phố Wall “đã xem trước” rồi. Khi các đại gia vốn trên Phố Wall cần một đồng USD vẫn “cứng rắn” dù nợ cao đến mức thối nát, không thể chi trả được như thật, thì họ sẽ yêu cầu ông ấy “đổi giọng thành gấu/đại bàng” để đồng USD trông có vẻ vững chãi, tạo ra đủ kiểu dao động lên xuống theo chỉ số USD, tạo ra không gian cho các nhà đầu cơ trên Phố Wall kiếm lợi nhuận từ chính việc đầu cơ đó. Chủ tịch Fed chỉ là làm đúng theo kịch bản như vậy thôi. Vậy “tính độc lập” ở đâu ra?

Lần thao tác này (suốt nửa năm vẫn thế) là dùng việc tăng lãi suất để đẩy lên trước, giết xuống dưới giá các sản phẩm tài chính đầu cơ, rồi đến ngày 15/9 ra quyết định lãi suất không tăng, các “đại gia” vốn đã gom được “phần hàng” (tài sản) từ trước, sau đó lại đẩy mạnh lên, thu hoạch “cừu non” trên thị trường tài chính. Chủ tịch Fed giả vờ làm “đại bàng” đã kéo dài nửa năm, hô hào kiểm soát lạm phát, bày ra tư thế rất cứng rắn có thể tăng lãi suất, nhằm duy trì đồng USD rác rưởi vẫn vững mạnh; nhưng đừng nói đến việc tăng 0,25 điểm lãi suất, thậm chí đến mức…

…cũng không tăng đến tận 0,0000001 điểm lãi suất; còn kế hoạch thu hẹp bảng cân đối (缩表) thì cũng tuyệt đối không thể. Khủng hoảng trái phiếu chính phủ tháng 9: có khi còn tiếp tay với việc Bộ Tài chính tự mua trái phiếu, khiến Fed buộc phải “đỡ đần” bằng cách tiếp tục mua trái phiếu, để giá trái phiếu Mỹ mà “các ông chủ” ở ngân hàng hậu trường họ nắm giữ không bị sụp đổ, và để giá trái phiếu Mỹ đem thế chấp tại các ngân hàng không bị sụp đổ.

Tổng nợ của Mỹ là 115 nghìn tỷ USD, tỷ lệ nợ/GDP là 360%, đã thuộc mức độ có thể bùng phát khủng hoảng tài chính bất cứ lúc nào; 300% là ngưỡng khủng hoảng. Nhật Bản là 575%, nên tỷ giá đồng yên đã sụp tới mức thấp nhất kể từ năm 1986. Mỹ sợ Nhật bán tháo trái phiếu Mỹ, khiến trái phiếu Mỹ sụp đổ, nên để Nhật đem trái phiếu Mỹ đi thế chấp vay tiền từ ngân hàng dự trữ liên bang. Thật tội cho các chủ nợ Nhật: tương đương việc họ không thể “đòi nợ” để tự cứu mình bằng những tờ kỳ phiếu vay mượn nữa. Thực ra trái phiếu chính phủ của Mỹ và Nhật đã là “anh em cùng cảnh ngộ” rồi.

Vì vậy, với tổng nợ 115 nghìn tỷ của Mỹ, dù tỷ lệ lạm phát chưa đạt từ 10% trở lên thì cũng tuyệt đối không cho phép tăng lãi suất. Mỹ không chỉ là của các ông trùm vốn ngân hàng Mỹ; các nhóm áp lực ở Quốc hội khác và những “đại gia” vốn tài chính, vốn cho vay khác cũng sẽ không bao giờ cho phép tăng lãi suất. Cục Dự trữ Liên bang chỉ là “vịt chết miệng vẫn cứng” mà thôi.