Mất một khoản tiền lớn rồi tôi mới hiểu rằng kẻ thù lớn nhất của giới crypto luôn là chính mình
Khi mới bước vào thị trường crypto, tôi cũng giống như nhiều người khác—nghĩ rằng mình đã nắm được cơ hội để đổi đời. Lúc đó mỗi ngày đều lướt xem diễn biến giá, xem người khác khoe lợi nhuận; ai mua đồng nào thì tăng gấp đôi, ai kiếm được bao nhiêu nhờ một đợt sóng. Nhìn nhiều rồi, trong lòng đặc biệt dễ nóng ruột, cứ cảm giác cơ hội sắp đến ngay. Nếu mình không lên tàu thì sẽ bỏ lỡ thời cơ tự do tài chính.
Ban đầu, tôi thật sự đã kiếm được tiền. Khi thị trường thuận lợi, mua vào rồi giữ vài ngày, con số trên tài khoản cứ tăng mãi—cảm giác đó rất dễ tạo ra ảo tưởng rằng mình đã nắm được quy luật của thị trường. Trước đây khi giao dịch, tôi biết kiểm soát vị thế, cân nhắc rủi ro. Sau khi kiếm được một ít, sự liều lĩnh ngày càng lớn: thấy giá tăng là muốn đuổi theo, thấy cơ hội là muốn dồn vị thế.
Có một lần, thị trường bất ngờ bứt phát: một đồng liên tục tăng vọt. Tôi sợ lỡ cơ hội nên lao vào ngay, còn tăng thêm quy mô vị thế. Lúc đầu giá tăng, tôi vẫn nghĩ rằng mình phán đoán đúng. Nhưng chẳng bao lâu, thị trường đảo chiều. Khi bắt đầu giảm, tôi tự trấn an rằng chỉ là điều chỉnh bình thường; rồi giảm thêm một thời gian, tôi lại nói với mình rằng rồi sẽ bật lại ngay. Cuối cùng, khoản lỗ ngày càng lớn, đến lúc đó tôi mới nhận ra thứ thực sự trói chân mình không phải là diễn biến giá, mà là bản thân không chịu thừa nhận sai.
Sau lần đó, tôi mất rất nhiều thời gian để rà soát lại toàn bộ giao dịch, đồng thời rút ra “luật sắt” mà nhiều năm qua mình buộc phải tuân thủ.
Thứ nhất, vị thế tuyệt đối không được để mất kiểm soát. Giao dịch không phải cờ bạc, dù có cơ hội tốt đến đâu cũng không thể dồn toàn bộ vốn vào một lần. Vị thế thoải mái thì tâm lý mới không bị giá kéo đi.
Thứ hai, phải thực hiện cắt lỗ. Đánh sai là chuyện bình thường; mỗi ngày trên thị trường đều có người nhìn nhầm. Nhưng không chấp nhận sai mới là nguyên nhân khiến thua lỗ lan rộng.
Thứ ba, chỉ làm theo cơ hội trong xu hướng. Đừng ngày nào cũng nghĩ cách bắt đáy thấp nhất, cũng đừng mơ bán ở đỉnh cao nhất. Đi theo thị trường sẽ luôn đơn giản hơn việc cố thách thức thị trường.
Thứ tư, “mua khi giá giảm sâu/điểm hấp thụ” không phải là thấy giảm là mua ngay. Mua thấp thật sự là chờ thị trường giải phóng rủi ro xong, rồi khi giá ổn định mới cân nhắc.
Thứ năm, tuyệt đối không đuổi giá cao. Thời điểm thị trường điên cuồng nhất thường cũng là lúc rủi ro cao nhất.
Thứ sáu, kiểm soát cảm xúc khi giao dịch: kiếm được tiền thì đừng tự phồng lên.