Hôm qua tôi mất ngủ tiện tay lướt qua tài liệu về kiến trúc rủi ro của TermMax. Có một thiết kế khiến tôi ấn tượng khá sâu: đó là hoàn toàn cách ly thị trường. Các giao thức cho vay truyền thống như Aave, Morpho dùng mô hình pool chia sẻ, tức là toàn bộ tài sản thế chấp được trộn chung với nhau. Điểm tốt là hiệu quả sử dụng vốn cao, nhưng cái xấu là chỉ cần một “con chuột chui” làm hỏng cả nồi canh—nếu một loại tài sản thế chấp nào đó vỡ nợ, cả pool sẽ bị kéo theo.

TermMax đi theo một hướng khác. Mỗi thị trường hoạt động độc lập trong các hợp đồng riêng, tài sản thế chấp, token nợ, ngày đáo hạn, và các tham số rủi ro đều được tách bạch. Người cho vay trước khi gửi tiền đã có thể xác định 100% chính xác mình đang cho vay bằng tài sản thế chấp duy nhất nào. Nếu một thị trường gặp sự cố, sẽ không lây sang các thị trường khác. Ý tưởng thiết kế này làm tôi liên tưởng đến SPV trong tài chính truyền thống—tức là mỗi gói tài sản được cách ly riêng, rủi ro không giao thoa. TermMax đã “mang” logic đó lên blockchain và dùng hợp đồng thông minh để cưỡng chế thực thi.

Nhưng cách ly cũng phải trả giá. Hiệu quả vốn của pool chia sẻ cao hơn, và thanh khoản cũng tập trung hơn. Việc tách thị trường đồng nghĩa là mỗi thị trường phải tự mình xây dựng độ sâu thanh khoản, nên ở giai đoạn đầu thanh khoản có thể sẽ khá phân tán. @TermMax

Tôi không biết liệu hy sinh hiệu quả để lấy an toàn, hay hy sinh an toàn để lấy hiệu quả—cái nào đúng hơn? TermMax đã chọn phương án thứ nhất. Lựa chọn này đúng hay không, tôi nghĩ còn tùy thị trường coi trọng điều gì. Sau khi trải qua nhiều sự kiện vỡ nợ ở các pool chia sẻ, phương án cách ly có lẽ sẽ bị định giá lại. #termmax