Dạo gần đây, tôi tự thuê máy chủ cloud để bày trò chạy thử và xác minh các node. Nửa đêm thì mạng bị rung lắc, tự nhiên ngắt kết nối. Lúc đó tôi sốt ruột đến mức mồ hôi đầy trán, vội đi sửa. Sau khi đóng xong khoản học phí này, tôi mới thực sự hiểu ra một điều: hiện giờ trong cộng đồng có người bàn PoS liên tục, lúc nào cũng đem ra thổi rằng đã “staking” vài trăm triệu, năm này năm nọ có lợi suất bao nhiêu, nhưng rốt cuộc một blockchain có gánh được việc hay không thì thật sự không chỉ nhìn xem đã khóa bao nhiêu tiền là xong. Hiệu suất truyền thông tầng nền của node, khả năng tự phục hồi khi đứt mạng—mới là cái nền quyết định sống còn.
Đó cũng là lý do gần đây tôi cứ đào sâu mãi trong whitepaper của @Dusk . Bộ đồng thuận “Chứng thực nén (Succinct Attestation)” bên họ đúng là khá “ngầu” theo kiểu rất hardcore. Họ đi theo hướng tuyến bầu chọn ủy ban mang tính xác định. Nói đơn giản, mỗi vòng sẽ chọn ra một nhóm nhỏ người được quyền đề xuất khối và ủy ban xác thực; nhờ chi phí broadcast truyền thông cực thấp, họ chốt giao dịch ngay tại chỗ.
Nhiều dự án dạng “đánh nhanh thắng nhanh” (土狗链) có thể không quan tâm lắm đến “tính cuối cùng (finality)”, nhưng với một chain như Dusk, vốn một lòng muốn ăn bánh RWA (tài sản trong thế giới thực) và mảng thanh toán chứng khoán, thì ba chữ đó chính là “huyệt mạch”. Hãy nghĩ xem: một giao dịch chuyển giao trái phiếu trị giá vài chục triệu euro của tổ chức truyền thống mà gặp phân nhánh trên chain hoặc rollback khối thì đúng là thảm họa.
Tuy vậy, với tư cách là một lão làng đã nhiều lần “vào rồi mới biết”, tôi vẫn nghĩ dự án nào cũng phải để ý kỹ:
Mức độ tập trung quyền lực của ủy ban: Chỉ nhìn toàn mạng có mấy nghìn node thì không có ý nghĩa gì. Mấu chốt là xem địa chỉ được chọn vào ủy ban cốt lõi có đủ phân tán hay không. Nếu quyền lực bị vài “cá mập” nắm hết, phi tập trung sẽ chỉ là lời nói suông; lúc đó ngưỡng staking và cơ chế phạt/thu hồi (Slashing) phía sau bắt buộc phải đủ “nặng tay”.
Kiểm chứng thực chiến của Kadcast: Họ đã đưa Kadcast vào để làm truyền tải có định hướng (directed propagation), tuyên bố có thể vừa tối ưu tốc độ truyền vừa bảo vệ quyền riêng tư của node. Nhưng dữ liệu “hoàn hảo” trong phòng lab liệu có chịu nổi được làn sóng lưu lượng tấn công thật ngoài mainnet lúc cao điểm không? Cũng phải để dấu hỏi.
Tôi vẫn luôn tin rằng, hạ tầng tài chính đúng nghĩa thì không phải ở việc bắt buộc mỗi máy không bao giờ rớt mạng, mà nằm ở việc “chịu được tình huống mất điện cục bộ, nhưng sổ cái vẫn vững như bàn thạch”.
Mọi người khi chọn blockchain công khai, các bạn quan tâm nhiều hơn đến tốc độ chạy benchmark, hay giống như tôi, lại coi trọng tính cuối cùng có khả năng chống rủi ro? Comment để chúng ta cùng trao đổi nhé!
#dusk $DUSK @Dusk
Đó cũng là lý do gần đây tôi cứ đào sâu mãi trong whitepaper của @Dusk . Bộ đồng thuận “Chứng thực nén (Succinct Attestation)” bên họ đúng là khá “ngầu” theo kiểu rất hardcore. Họ đi theo hướng tuyến bầu chọn ủy ban mang tính xác định. Nói đơn giản, mỗi vòng sẽ chọn ra một nhóm nhỏ người được quyền đề xuất khối và ủy ban xác thực; nhờ chi phí broadcast truyền thông cực thấp, họ chốt giao dịch ngay tại chỗ.
Nhiều dự án dạng “đánh nhanh thắng nhanh” (土狗链) có thể không quan tâm lắm đến “tính cuối cùng (finality)”, nhưng với một chain như Dusk, vốn một lòng muốn ăn bánh RWA (tài sản trong thế giới thực) và mảng thanh toán chứng khoán, thì ba chữ đó chính là “huyệt mạch”. Hãy nghĩ xem: một giao dịch chuyển giao trái phiếu trị giá vài chục triệu euro của tổ chức truyền thống mà gặp phân nhánh trên chain hoặc rollback khối thì đúng là thảm họa.
Tuy vậy, với tư cách là một lão làng đã nhiều lần “vào rồi mới biết”, tôi vẫn nghĩ dự án nào cũng phải để ý kỹ:
Mức độ tập trung quyền lực của ủy ban: Chỉ nhìn toàn mạng có mấy nghìn node thì không có ý nghĩa gì. Mấu chốt là xem địa chỉ được chọn vào ủy ban cốt lõi có đủ phân tán hay không. Nếu quyền lực bị vài “cá mập” nắm hết, phi tập trung sẽ chỉ là lời nói suông; lúc đó ngưỡng staking và cơ chế phạt/thu hồi (Slashing) phía sau bắt buộc phải đủ “nặng tay”.
Kiểm chứng thực chiến của Kadcast: Họ đã đưa Kadcast vào để làm truyền tải có định hướng (directed propagation), tuyên bố có thể vừa tối ưu tốc độ truyền vừa bảo vệ quyền riêng tư của node. Nhưng dữ liệu “hoàn hảo” trong phòng lab liệu có chịu nổi được làn sóng lưu lượng tấn công thật ngoài mainnet lúc cao điểm không? Cũng phải để dấu hỏi.
Tôi vẫn luôn tin rằng, hạ tầng tài chính đúng nghĩa thì không phải ở việc bắt buộc mỗi máy không bao giờ rớt mạng, mà nằm ở việc “chịu được tình huống mất điện cục bộ, nhưng sổ cái vẫn vững như bàn thạch”.
Mọi người khi chọn blockchain công khai, các bạn quan tâm nhiều hơn đến tốc độ chạy benchmark, hay giống như tôi, lại coi trọng tính cuối cùng có khả năng chống rủi ro? Comment để chúng ta cùng trao đổi nhé!
#dusk $DUSK @Dusk