Vì sao Mỹ và Iran đàm phán nhiều lần rơi vào bế tắc? Vấn đề mấu chốt có thể là: không biết nên đàm phán thực sự với ai
Ngày 16/8, theo AXIOS dẫn lời một số nguồn tin am hiểu, trước đó Mỹ đã tìm cách thúc đẩy thỏa thuận ngừng bắn với Iran nhưng gặp một vấn đề rất thực tế: liệu đại diện của Iran trên bàn đàm phán có thực sự đủ quyền quyết định hay không.
Theo thông tin, vào giữa tháng 5, nhóm đàm phán của Mỹ hy vọng có thể chấm dứt xung đột thông qua các kênh ngoại giao, nhưng họ phát hiện ra một trở ngại: không thể xác nhận liệu vị đại diện Iran phía bên kia có thực sự thay mặt cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo hay không—lực lượng đang nắm quyền ảnh hưởng quân sự quan trọng ở phía sau.
Nói cách khác, đàm phán nhiều đến đâu, nếu người thực sự có thể quyết định cục diện chiến tranh không tham gia thì kết quả nhiều khả năng chỉ là sự đồng thuận trên giấy.
Để giải quyết vấn đề này, chính quyền Trump đã áp dụng một cách làm bất thường: lách một phần các kênh đàm phán công khai, đồng thời cố gắng thiết lập liên lạc bí mật trực tiếp với cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.
Người chịu trách nhiệm xây dựng “cầu nối” liên lạc này là Chủ tịch khu tự trị người Kurd thuộc Iraq—Nechirvan Barzani.
Ưu thế đặc biệt của ông là ông đồng thời nhận được sự tin tưởng từ các lực lượng liên quan của cả Mỹ và Iran, trở thành một trong số ít trung gian có thể chuyển tải thông tin giữa hai bên.
Câu chuyện này cũng phản ánh khó khăn cốt lõi trong cuộc đối đầu nhiều năm giữa Mỹ và Iran: không chỉ bất đồng về các vấn đề hạt nhân, ảnh hưởng khu vực và lợi ích an ninh, mà còn khó khăn hơn là bên ngoài khó có thể xác định rốt cuộc trong nội bộ Iran, ai mới là người nắm quyền chốt quyết định cuối cùng.
Mặc dù hai bên sau đó thực sự đã đạt được một bản ghi nhớ thỏa thuận, nhưng sự đồng thuận đó không kéo dài được lâu và nhanh chóng sụp đổ.
Chính trị quốc tế và thị trường tài chính thực ra có một quy luật chung: thứ thực sự tác động đến kết quả thường không phải là những thông tin bề nổi, mà là người thực sự nắm quyền kiểm soát nguồn lực và ra quyết định ở phía sau.
Hiểu thị trường không chỉ cần nhìn xem người trên bục nói gì, mà quan trọng hơn là phải xem ai mới là người thực sự đang cầm tay lái ở bên dưới.