Người ta nói lên sàn sẽ tiết kiệm tiền, tôi liệt kê từng lớp chi phí khi doanh nghiệp vừa và nhỏ phát hành trái phiếu theo cách truyền thống, và phát hiện phần “tiết kiệm” phần lớn không nằm ở phí dịch vụ, mà ở các khâu trung gian bị tính chồng lên nhau từng lớp. Sự khác biệt này có ý nghĩa sống còn đối với doanh nghiệp nhỏ.
Quy trình truyền thống có năm lớp: phí bảo lãnh phát hành, phí lưu ký, phí thanh toán bù trừ, phí lưu trữ quản lý (custody), cộng thêm phí trung gian tư vấn luật sư kiểm toán. Mỗi lớp đều tính tỷ lệ theo giá trị phát hành hoặc giá trị giao dịch. Tôi ước tính rằng, với một lần doanh nghiệp nhỏ phát hành trái phiếu, riêng các khâu trung gian đã có thể “ăn” 3% đến 5% giá trị phát hành. Doanh nghiệp lớn dựa vào đàm phán để ép giá; doanh nghiệp nhỏ không có quyền mặc cả, chỉ có thể trả theo đúng bảng. Trong 3% đến 5% đó, phần thực sự phục vụ doanh nghiệp dưới 1%, còn lại đều là chiết khấu theo khâu trung gian, và mỗi lớp đều cho rằng mình thu mức hợp lý. Xem tiếp lộ trình trên chuỗi của NPEX: sàn giao dịch được cấp phép tại Hà Lan, chịu sự giám sát của AFM, đầy đủ giấy phép. Hơn 100 doanh nghiệp vừa và nhỏ đã huy động hơn 200 triệu euro. Việc phát hành được thực hiện ngay trên chuỗi; giao dịch và thanh toán được gộp thành một hệ thống, nên lớp của trung tâm thanh toán bù trừ bị loại bỏ trực tiếp, còn việc lưu ký/lưu trữ được nhập vào luôn với sổ cái trên chuỗi. Năm lớp thành hai lớp; cả ba lớp biến mất đều là khâu trung gian. Dịch vụ vẫn có, chỉ là không còn bị “cắt chồng” theo từng lớp nữa. Đây chính là khác biệt cốt lõi giữa lộ trình trên chuỗi và lộ trình truyền thống.
$DUSK
Khi tính xong khoản này, tôi lại càng nhìn rõ một điều: tiền tiết kiệm từ huy động vốn trên chuỗi của @Dusk không nằm ở bảng lãi suất/phí, mà nằm trong danh mục các khâu. Phí không bao giờ là phần “to nhất”; chính các khâu mới là thứ quyết định.
Chỉ cần bớt một lớp trung gian là bớt một lớp bị trích chiết khấu, và phần tiết kiệm không hề là “tiền lẻ”. Với một doanh nghiệp vừa và nhỏ có lợi nhuận hằng năm vài triệu, chi phí phát hành có thể giảm từ 5% xuống 2%—mỗi lớp chiết khấu tiết kiệm được lại trực tiếp trở thành tiền để… sống sót. Nói ngược lại, điều này cũng giải thích vì sao doanh nghiệp nhỏ lại cần huy động vốn trên chuỗi hơn doanh nghiệp lớn: doanh nghiệp lớn dựa vào quy mô để ép giá, còn doanh nghiệp nhỏ chỉ có thể dựa vào cấu trúc—đó là “con đường thứ hai” ngoài quy mô.
Có người cho rằng bài toán chi phí của huy động vốn trên chuỗi không thể tính cho rõ ràng; tôi không nghĩ vậy. Chỉ cần liệt kê các lớp chi phí, đối chiếu từng lớp một, chỗ nào tiết kiệm và tiết kiệm được bao nhiêu sẽ rất rõ ràng. Bớt một lớp trung gian là bớt một lớp bị trích chiết khấu—đó chính là chênh lệch chi phí của huy động vốn trên chuỗi, và cũng là kết luận tôi rút ra sau khi tính xong toàn bộ phần này.#dusk
Quy trình truyền thống có năm lớp: phí bảo lãnh phát hành, phí lưu ký, phí thanh toán bù trừ, phí lưu trữ quản lý (custody), cộng thêm phí trung gian tư vấn luật sư kiểm toán. Mỗi lớp đều tính tỷ lệ theo giá trị phát hành hoặc giá trị giao dịch. Tôi ước tính rằng, với một lần doanh nghiệp nhỏ phát hành trái phiếu, riêng các khâu trung gian đã có thể “ăn” 3% đến 5% giá trị phát hành. Doanh nghiệp lớn dựa vào đàm phán để ép giá; doanh nghiệp nhỏ không có quyền mặc cả, chỉ có thể trả theo đúng bảng. Trong 3% đến 5% đó, phần thực sự phục vụ doanh nghiệp dưới 1%, còn lại đều là chiết khấu theo khâu trung gian, và mỗi lớp đều cho rằng mình thu mức hợp lý. Xem tiếp lộ trình trên chuỗi của NPEX: sàn giao dịch được cấp phép tại Hà Lan, chịu sự giám sát của AFM, đầy đủ giấy phép. Hơn 100 doanh nghiệp vừa và nhỏ đã huy động hơn 200 triệu euro. Việc phát hành được thực hiện ngay trên chuỗi; giao dịch và thanh toán được gộp thành một hệ thống, nên lớp của trung tâm thanh toán bù trừ bị loại bỏ trực tiếp, còn việc lưu ký/lưu trữ được nhập vào luôn với sổ cái trên chuỗi. Năm lớp thành hai lớp; cả ba lớp biến mất đều là khâu trung gian. Dịch vụ vẫn có, chỉ là không còn bị “cắt chồng” theo từng lớp nữa. Đây chính là khác biệt cốt lõi giữa lộ trình trên chuỗi và lộ trình truyền thống.
$DUSK
Khi tính xong khoản này, tôi lại càng nhìn rõ một điều: tiền tiết kiệm từ huy động vốn trên chuỗi của @Dusk không nằm ở bảng lãi suất/phí, mà nằm trong danh mục các khâu. Phí không bao giờ là phần “to nhất”; chính các khâu mới là thứ quyết định.
Chỉ cần bớt một lớp trung gian là bớt một lớp bị trích chiết khấu, và phần tiết kiệm không hề là “tiền lẻ”. Với một doanh nghiệp vừa và nhỏ có lợi nhuận hằng năm vài triệu, chi phí phát hành có thể giảm từ 5% xuống 2%—mỗi lớp chiết khấu tiết kiệm được lại trực tiếp trở thành tiền để… sống sót. Nói ngược lại, điều này cũng giải thích vì sao doanh nghiệp nhỏ lại cần huy động vốn trên chuỗi hơn doanh nghiệp lớn: doanh nghiệp lớn dựa vào quy mô để ép giá, còn doanh nghiệp nhỏ chỉ có thể dựa vào cấu trúc—đó là “con đường thứ hai” ngoài quy mô.
Có người cho rằng bài toán chi phí của huy động vốn trên chuỗi không thể tính cho rõ ràng; tôi không nghĩ vậy. Chỉ cần liệt kê các lớp chi phí, đối chiếu từng lớp một, chỗ nào tiết kiệm và tiết kiệm được bao nhiêu sẽ rất rõ ràng. Bớt một lớp trung gian là bớt một lớp bị trích chiết khấu—đó chính là chênh lệch chi phí của huy động vốn trên chuỗi, và cũng là kết luận tôi rút ra sau khi tính xong toàn bộ phần này.#dusk