Phân kỳ khối lượng và giá là hiện tượng giá và khối lượng giao dịch không nhất quán, thường phản ánh tín hiệu rằng xu hướng thị trường có thể thay đổi. Cụ thể được chia thành hai trường hợp sau:
Giá tăng, khối lượng giảm (phân kỳ giảm):
Giá tiếp tục tăng, đạt mức cao mới, nhưng khối lượng giao dịch lại dần giảm. Điều này cho thấy sức mạnh của bên mua đang giảm, giá tăng có thể thiếu động lực duy trì, thị trường có thể đối mặt với rủi ro điều chỉnh hoặc đảo chiều.
Giá giảm, khối lượng tăng (phân kỳ tăng):
Giá tiếp tục giảm, đạt mức thấp mới, nhưng khối lượng giao dịch lại dần tăng lên. Điều này cho thấy sức mạnh của bên bán có thể đang suy yếu, thị trường có thể xuất hiện sự can thiệp của bên mua, giá có tiềm năng đảo chiều tăng lên.
Điểm phân tích:
Sự phân kỳ về khối lượng và giá thường được đánh giá tổng hợp với hình thái nến (như điểm cao, điểm thấp, đường xu hướng trên biểu đồ nến) và các chỉ số kỹ thuật khác (như RSI, MACD).
Tín hiệu phân kỳ không phải là tuyệt đối, cần xác nhận với môi trường thị trường, các mức hỗ trợ và kháng cự.
Thường xuất hiện ở cuối xu hướng, có thể báo hiệu đảo ngược hoặc điều chỉnh.
Chỉ số động lực (Momentum Indicator) là một công cụ phân tích kỹ thuật, dùng để đo lường tốc độ và cường độ thay đổi giá của tài sản tài chính, nhằm xác định sức mạnh xu hướng giá hoặc điểm đảo ngược tiềm năng. Nó thường được tính toán bằng cách so sánh giá hiện tại với giá cách đây một khoảng thời gian, phản ánh sự thay đổi của lực mua bán trên thị trường.
Các hình thức phổ biến của chỉ số động lực
Chỉ số động lực cơ bản:
Công thức tính: Động lực = Giá hiện tại - Giá cách đây N chu kỳ (N là chu kỳ do người dùng thiết lập, thường là 10, 14 hoặc 20).
Giá trị dương cho thấy xu hướng giá tăng, giá trị âm cho thấy xu hướng giảm, gần bằng không cho thấy xu hướng yếu.
Chỉ số sức mạnh tương đối (RSI):
RSI là một chỉ số động lực phổ biến, nằm trong khoảng từ 0 đến 100.
Công thức tính: RSI = 100 - [100 / (1 + RS)], trong đó RS là tỷ lệ giữa mức tăng trung bình và mức giảm trung bình.
RSI trên 70 thường cho thấy tình trạng mua quá mức, có thể giảm; dưới 30 cho thấy tình trạng bán quá mức, có thể phục hồi.
Chỉ số dao động ngẫu nhiên (Stochastic Oscillator):
Đo lường vị trí tương đối của giá hiện tại so với khoảng giá trong một khoảng thời gian.
Công thức: %K = [(Giá hiện tại - Giá thấp nhất) / (Giá cao nhất - Giá thấp nhất)] × 100.
Thường được sử dụng để nhận diện trạng thái mua quá mức hoặc bán quá mức.
Chỉ số hội tụ - phân kỳ đường trung bình động (MACD):
Đo lường động lực thông qua chênh lệch giữa đường trung bình động ngắn hạn và dài hạn.
Bao gồm đường MACD, đường tín hiệu và biểu đồ cột, dùng để xác định hướng xu hướng và tín hiệu đảo ngược.
Chức năng của chỉ số động lực
Xác nhận xu hướng: Giúp xác nhận tính liên tục của xu hướng giá.
Mua quá mức/Bán quá mức: Nhận diện các khu vực thị trường có thể quá nóng hoặc quá lạnh.
Tín hiệu đảo ngược: Khi động lực yếu đi hoặc có sự phân kỳ (như giá lập đỉnh mới nhưng chỉ số động lực giảm), có thể báo hiệu đảo ngược xu hướng.
Tín hiệu giao dịch: Kết hợp với các chỉ số hoặc hình thái biểu đồ khác, tạo ra tín hiệu mua vào hoặc bán ra.
Lưu ý khi sử dụng
Tính trễ: Chỉ số động lực dựa trên dữ liệu lịch sử, có thể chậm hơn so với thay đổi giá thực tế.
Tín hiệu giả: Trong thị trường dao động có thể tạo ra tín hiệu gây nhầm lẫn, cần kết hợp với các công cụ phân tích khác.
Cài đặt tham số: Các cài đặt chu kỳ khác nhau sẽ ảnh hưởng đến độ nhạy của chỉ số, cần dựa vào đặc điểm của thị trường và tài sản.