Nội dung
Sóng Elliott là gì?
Mô hình sóng Elliott cơ bản
Sóng xung
Sóng điều chỉnh
Sóng Elliott có hữu ích không?
Suy nghĩ kết luận
Sóng Elliott là gì?
Sóng Elliott đề cập đến một lý thuyết (hoặc nguyên tắc) mà các nhà đầu tư và nhà giao dịch có thể tuân theo trong phân tích kỹ thuật. Nguyên tắc này dựa trên ý tưởng rằng thị trường tài chính thường tuân theo các mô hình nhất định, bất kể khung thời gian.
Về cơ bản, Lý thuyết sóng Elliott cho rằng các chuyển động của thị trường tuân theo một chuỗi chu kỳ tâm lý đám đông tự nhiên. Các mô hình phát sinh theo xu hướng thị trường hiện tại, xen kẽ giữa hướng giảm và hướng tăng.
Nguyên lý sóng Elliott được phát minh vào những năm 1930 bởi Ralph Nelson Elliott – một kế toán viên và nhà văn người Mỹ. Nhưng lý thuyết này không được phổ biến rộng rãi cho đến những năm 1970 nhờ nỗ lực của Robert R. Prector và A. J. Frost.
Ban đầu, Lý thuyết sóng Elliott được gọi là Nguyên lý sóng, mô tả hành vi của con người. Sự đổi mới của Elliott dựa trên nghiên cứu sâu rộng về dữ liệu thị trường, tập trung vào thị trường chứng khoán. Nghiên cứu có hệ thống của ông bao gồm thông tin được thu thập trong ít nhất 75 năm.
Là một công cụ phân tích kỹ thuật, Lý thuyết Sóng Elliott hiện được dùng để xác định các chu kỳ và xu hướng thị trường, đồng thời có thể áp dụng cho nhiều thị trường tài chính. Nhưng sóng Elliott không phải là một chỉ báo hay cơ chế giao dịch. Đúng hơn, nó là một lý thuyết giúp dự đoán hành vi thị trường. Prector nói trong cuốn sách của mình:
[…] Nguyên lý sóng chủ yếu không phải là một công cụ dự báo mà là một mô tả chi tiết về hành vi của thị trường.
-Brecter, R.R. Nguyên lý sóng Elliott (tr.19).
Mô hình sóng Elliott cơ bản
Mẫu sóng Elliott cơ bản thường có thể được xác định bằng mẫu tám sóng bao gồm năm sóng đẩy (di chuyển theo xu hướng chính) và ba sóng điều chỉnh (di chuyển theo hướng ngược lại).
Vì vậy, một chu kỳ sóng Elliott hoàn chỉnh trong thị trường giá xuống sẽ như thế này:
Lưu ý rằng, trong ví dụ đầu tiên, có năm sóng xung: ba sóng ở phía trên (1, 3 và 5) và hai ở phía dưới (A và C). Nói một cách đơn giản, bất kỳ chuyển động nào phù hợp với xu hướng chính đều có thể được coi là sóng xung. Điều này có nghĩa là sóng 2, 4 và B là ba sóng điều chỉnh.
Nhưng theo Elliott, thị trường tài chính tạo ra các mô hình có tính chất rời rạc. Vì vậy, nếu chúng ta thu nhỏ sang các khung thời gian dài hơn, thì việc di chuyển từ 1 đến 5 cũng có thể được coi là một sóng xung đơn (i), trong khi chuyển động A-B-C có thể biểu thị một sóng điều chỉnh duy nhất (ii).
Nếu chúng ta phóng to các khung thời gian nhỏ hơn, một sóng xung (chẳng hạn như 3) có thể được chia thành năm sóng nhỏ hơn, như được trình bày trong phần tiếp theo.
Ngược lại, chu kỳ sóng Elliott trong thị trường giá lên sẽ như sau:
Sóng xung
Theo định nghĩa của Prector, sóng xung luôn di chuyển cùng hướng với xu hướng chung của thị trường.
Như chúng ta đã thấy ở trên, Elliott đã mô tả hai loại phát triển sóng: sóng xung và sóng điều chỉnh. Ví dụ trước bao gồm năm sóng đẩy và ba sóng điều chỉnh. Nhưng nếu chúng ta phóng đại một sóng xung, chúng ta thấy rằng nó bao gồm năm sóng nhỏ hơn. Elliott gọi nó là mô hình năm sóng và thiết lập ba quy tắc để mô tả sự hình thành của nó:
Sóng 2 không thể phục hồi hơn 100% chuyển động của sóng 1 trước nó.
Sóng 4 không thể phục hồi hơn 100% chuyển động của sóng 3 trước nó.
Trong số các sóng 1, 3 và 5, sóng 3 không thể ngắn nhất và thường dài nhất. Sóng 3 cũng luôn di chuyển qua điểm cuối của sóng 1.
Sóng điều chỉnh
Không giống như sóng xung, sóng điều chỉnh thường bao gồm ba sóng. Chúng thường được hình thành bởi một sóng điều chỉnh nhỏ hơn hình thành giữa hai sóng xung nhỏ hơn. Ba sóng thường được gọi là A, B và C.
Khi so sánh với sóng xung, sóng điều chỉnh thường nhỏ hơn vì chúng di chuyển ngược với xu hướng thị trường lớn hơn. Trong một số trường hợp, xung đột ngược xu hướng này cũng có thể tạo ra các sóng điều chỉnh khó nhận biết hơn vì chúng có thể khác nhau rất nhiều về độ dài và độ phức tạp.
Theo Prector, nguyên tắc quan trọng nhất cần luôn nhớ về sóng điều chỉnh là chúng không bao giờ bao gồm năm sóng.
Sóng Elliott có hữu ích không?
Có một cuộc tranh luận đang diễn ra liên quan đến hiệu quả của sóng Elliott. Một số người cho rằng tỷ lệ thành công của nguyên lý Sóng Elliott phụ thuộc rất nhiều vào khả năng của nhà giao dịch trong việc phân chia chính xác diễn biến thị trường thành xu hướng và sự điều chỉnh.
Trong thực tế, sóng có thể được vẽ theo nhiều cách mà không nhất thiết phải vi phạm các quy tắc của Elliott. Điều này có nghĩa là việc vẽ sóng một cách chính xác không hề dễ dàng. Điều này không chỉ vì nó đòi hỏi phải thực hành mà còn vì nó liên quan đến tính chủ quan ở mức độ cao.
Do đó, các nhà phê bình cho rằng Lý thuyết Sóng Elliott không phải là một lý thuyết đáng tin cậy do tính chất chủ quan cao của nó cũng như sự phụ thuộc vào một bộ quy tắc không rõ ràng. Mặc dù vậy, có hàng nghìn nhà đầu tư và nhà giao dịch thành công đã có thể áp dụng các nguyên tắc của Elliott để kiếm lời.
Điều thú vị là ngày càng có nhiều nhà giao dịch kết hợp lý thuyết Sóng Elliott với các chỉ báo kỹ thuật để tăng tỷ lệ thành công và giảm thiểu rủi ro. Các ví dụ phổ biến nhất là các chỉ báo Fibonacci Retracement và Fibonacci Extension.
Suy nghĩ kết luận
Theo Prector, Elliott chưa bao giờ thực sự dự đoán được lý do tại sao thị trường có xu hướng hình thành cấu trúc 5 đến 3 sóng. Ông chỉ phân tích dữ liệu thị trường và đưa ra kết luận này. Nguyên lý Elliott đơn giản là kết quả của chu kỳ thị trường không thể tránh khỏi do bản chất con người và tâm lý đám đông tạo ra.
Tuy nhiên, như đã đề cập, Sóng Elliott không phải là chỉ báo để phân tích kỹ thuật mà là một lý thuyết. Do đó, không có cách nào đúng để sử dụng nó và nó vốn mang tính chủ quan. Dự báo chính xác diễn biến thị trường bằng Lý thuyết Sóng Elliott đòi hỏi phải thực hành và kỹ năng vì các nhà giao dịch cần biết cách vẽ số sóng. Điều này có nghĩa là việc sử dụng chúng có thể gặp rủi ro – đặc biệt đối với người mới bắt đầu.