Xizmat ko‘rsatish shartlari yangilanishiga qarshi norozilik
Adobe fevral oyida xizmat ko‘rsatish shartlarini sezdirmay yangilaganidan so‘ng ijodkorlar hamjamiyatining keskin noroziligiga duch keldi. Yangi shartlar Adobe’ga foydalanuvchilar kontentidan “avtomatlashtirilgan va qo‘lda bajariladigan usullar orqali” foydalanish hamda “[Adobe’ning] xizmatlari va dasturiy ta’minotini takomillashtirish uchun mashinaviy o‘rganish kabi usullardan” foydalanish huquqini berdi.
Ko‘plab san’atkorlar buni Adobe o‘zining generativ sun’iy intellekti Firefly’ni o‘qitish uchun ularning ijodiy ishlaridan cheksiz foydalanish huquqini o‘ziga berayotgani sifatida talqin qildi. Noroziliklar ortidan Adobe seshanba kuni izoh berib, foydalanuvchilarning qurilmada yoki bulutda saqlangan kontentidan sun’iy intellektni o‘qitish uchun foydalanmaslikka va’da berdi hamda kontent tahlilidan voz kechish imkoniyatini taqdim etdi. Shunga qaramay, san’atkorlar orasida shubha-gumonlar yuqoriligicha qolmoqda: ular ijodiy ishlari baribir suiiste’mol qilinishidan qo‘rqmoqda.
San’atkorlar orasidagi shubha
Riot Games’da katta rassom-hikoyachi lavozimida ishlaydigan Jon Lam kabi san’atkorlar Adobe’ning va’dalariga hanuz ishonmayapti. Mukofotga sazovor bo‘lgan rassom Brayan Kesinger o‘z roziligisiz uning uslubiga taqlid qiluvchi, AI yaratgan tasvirlar Adobe’ning stok tasvirlar saytida sotilayotganini aniqlagan. Bu kabi holatlar ishonchsizlikni kuchaytirdi.
Bundan tashqari, taniqli fotograf Ansel Adamsning merosxo‘rlari Adobe’ni uning asarlariga taqlid qiluvchi generativ AI mahsulotlarini sotishda aybladi. Bu voqealar generativ AI modellari mualliflik huquqi bilan himoyalangan asarlardan roziliksiz foydalanishi va ularni tijoriy maqsadda qo‘llashi bilan bog‘liq kengroq xavotirlarni ko‘rsatadi.
Adobe’ning strategiya bo‘yicha bosh direktori Skott Belski xavotirlarni yumshatish maqsadida Adobe’ning mashinaviy o‘rganish texnologiyasi Photoshop’dagi “Content Aware Fill” kabi generativ bo‘lmagan AI vositalariga taalluqli ekanini tushuntirishga urindi. Biroq bu tushunmovchilik Adobe’ning bozordagi ustunligi va uning san’atkorlarning tirikchiligiga ehtimoliy ta’siri haqida kengroq bahsni yuzaga keltirdi.
San’atkorlar huquqlarini himoya qilish yo‘lidagi sa’y-harakatlar
Adobe atrofidagi mojaro san’atkorlarning intellektual mulkiga AIning tajovuziga qarshi kurashayotgani haqidagi kengroq manzaraning bir qismidir. O‘tgan yil boshida rassom Karla Ortiz shu kabi muammolar yuzasidan Midjourney, DeviantArt va Stability AI’ga qarshi jamoaviy da’vo qo‘zg‘atdi. Polshalik fantastik rassom Greg Rutkovskiyning ismi ham Stable Diffusion’da prompt sifatida tez-tez ishlatilayotganini aniqladi. Bu san’at hamjamiyatida xavotir uyg‘otdi.
Bu muammolarga javoban Adobe ijodkorlarni qo‘llab-quvvatlash choralarini ko‘rdi. 2023-yil sentabrida kompaniya san’atkorlarni ularning asarlaridan tijorat maqsadlarida ruxsatsiz foydalanishdan himoya qilishga qaratilgan Federal Shaxsga taqlid qilishga qarshi huquq (FAIR) qonunini e’lon qildi. Biroq bu tashabbus ko‘lami cheklangani va maxfiylik bilan bog‘liq ehtimoliy muammolar tufayli tanqidga uchradi.
Adobe’dan tashqarida, Chikago universiteti tadqiqotchilari Nightshade kabi vositalarni ishlab chiqishdi. Bu vosita AI modellariga zarar yetkazish uchun o‘quv ma’lumotlarini “zaharlaydi”. Glaze esa san’atkorlarga o‘ziga xos uslubini yashirishga yordam beradi. Jon Lam kabi a’zolari bo‘lgan Concept Art Association ham jamoaviy moliyalashtiriladigan lobbi tashabbuslari orqali san’atkorlar huquqlarini himoya qilmoqda.
Bu sa’y-harakatlarga qaramay, AIning ijodiy sohaga ta’siri haqidagi bahs davom etmoqda. Ko‘plab san’atkorlar Adobe kabi kompaniyalardan aniqroq qoidalar va oshkoralikni talab qilmoqda.