Go2Mars Research

Ushbu maqolada farmer deganda protokolda likvidlik farming bilan shug‘ullanadigan, protokolni likvidlik bilan ta’minlab, undan mukofot oladigan guruh tushuniladi; LP esa protokol tokenlarini likvidlik bilan ta’minlaydigan va daromadni savdo komissiyalaridan oladigan guruhni anglatadi.

Kirish

An’anaviy likvidlik farming bir nechta asosiy muammo va qiyinchiliklarga duch keladi. Birinchidan, likvidlik farming mukofoti sifatida berilgan tokenlar farmerlar tomonidan qo‘lga kiritilishi bilanoq sotib yuboriladi. Bu token narxining pasayishiga olib kelib, token egalari manfaatlariga zarar yetkazadi. Ikkinchidan, mukofot mexanizmi protokol foiz stavkalari va narxlarini buzib ko‘rsatadi, natijada haqiqiy foydalanuvchilar siqib chiqariladi va protokolning amaliy qiymati pasayadi. Bundan tashqari, likvidlik farming mukofotlarini boshqarish mexanizmi ko‘pincha shaffof emas, tokenlarning taqsimlanishi va ishlatilishi noaniq, egalik esa haddan tashqari markazlashgan bo‘ladi. Nihoyat, mukofot mexanizmi protokolning xavfsizlik xatarlarini oshirib, mablag‘larning o‘g‘irlanishi yoki yo‘qotilishiga va protokol obro‘siga putur yetishiga olib kelishi mumkin.

FOO (Fungible Ownership Optimization — o‘zaro almashtiriladigan egalikni optimallashtirish) modeli bu muammolarni turli yo‘llar bilan hal qilishga urinadigan yangi token modelidir. Birinchidan, u farmer va LP rollarini birlashtiradi: mukofot olish uchun tokenlarga egalik qilish talab etiladi, shu tariqa mukofot tokenlarini sotish bosimi kamayadi. Ikkinchidan, mukofot tokeni sifatida opsion tokenidan foydalaniladi, bu protokolga pul daromadi olish va token narxini qo‘llab-quvvatlash imkonini beradi. Bundan tashqari, FOO modeli LP tokenlarini ovoz berish huquqining isboti sifatida ishlatadi, shuning uchun token egalari boshqaruvda qatnashib, protokol daromadidan ulush olishlari mumkin. Nihoyat, FOO modeli savdo hovuzlaridagi tokenlarning yuqori likvidligini ta’minlaydi.

Curve’dan boshlaymiz

Curve likvidlikni rag‘batlantirish uchun Gauge tizimidan foydalanadi

▪️Har bir davrda mukofot sifatida CRV tokenlari chiqariladi

▪️Mukofot tokenlari turli savdo hovuzlari o‘rtasida taqsimlanadi

▪️Saylovchilar mukofot tokenlari turli savdo hovuzlariga qanday nisbatda taqsimlanishini ovoz berib belgilaydi

Ovoz berish huquqi qulflangan CRV tokenlari evaziga olinadigan veCRV’dan keladi. Ovoz berish huquqi qulflash muddati va miqdoriga mutanosib bo‘ladi. Farmer qo‘lidagi veCRV miqdori oshgani sari, u oladigan CRV mukofoti ko‘paytirgichi ham ortib boradi va eng ko‘pi bilan 2,5 baravarga yetadi.

Asosiy mexanizm

Ushbu maqolaning keyingi qismlarida protokol tokeni sifatida LIT ishlatiladi

Farmer va LP rollarini birlashtirish

Farmerlarning mayning qilib, darhol sotish xatti-harakatini butunlay to‘xtatish uchun FOO mexanizmida ovoz berish huquqiga ega bo‘lmagan farmer qancha likvidlik taqdim etishidan qat’i nazar, hech qanday mukofot tokeni olmaydi.

Curve’da farmer oladigan token emissiyasi ulushi quyidagi formula bilan belgilanadi:

Bu yerda

b* — mukofot taqsimotidagi vazn

b — u taqdim etgan likvidlik hajmi

B — savdo hovuzining jami likvidligi

ω — farmerga tegishli veToken’lar miqdori

W — veToken’larning jami taklifi

Demak, farmerda veToken bo‘lmasa, mukofot taqsimotidagi haqiqiy ulushini belgilashda uning likvidlik ulushi 0,4 ga ko‘paytiriladi. Yetarli veToken’ga ega bo‘lganda esa uning vazni 0,4x dan 1x gacha oshadi; bu haqiqiy oladigan mukofot ulushida 2,5 baravar o‘sishni anglatadi.

FOO modelida formula quyidagi ko‘rinishga ega bo‘ladi

Demak, farmerda veToken bo‘lmasa, u oladigan mukofot tokenlari miqdori 0 ga teng. Bu farmerni LIT egasiga aylanishga majbur qiladi va LIT’ning har bir emissiya davridagi sotuv bosimini kamaytiradi.

Opsion tokeni mukofot tokeni sifatida

FOO modelida mukofot sifatida LIT’ning o‘zi bevosita berilmaydi, balki LIT’ni sotib olish call-opsioni ishlatiladi. Buning afzalligi shundaki, bozor sharoitidan qat’i nazar, protokol katta daromad to‘play oladi va sodiq token egalariga protokol tokenlarini chegirmali narxda sotib olish imkonini beradi.

Masalan, LIT narxi 100$ deb faraz qilaylik. Shuningdek, egasiga LIT’ni bozor narxining 90% iga sotib olish uchun muddatsiz huquq beradigan oLIT call-opsion tokeni bor. Protokol farmer Alice’ga 1 ta oLIT chiqaradi. U 90$ evaziga 1 ta LIT sotib olish opsionidan darhol foydalanadi va uni DEX’da 100$ ga sotadi. Foyda va zarar hisobi quyidagicha:

▪️Protokol: -1 LIT, +90$

▪️Farmer Alice: +10$

▪️Dex LP: +1 LIT, -100$

Buni farmer protokolga hech qanday to‘lov qilmaydigan odatiy likvidlik mayningi bilan taqqoslang:

▪️Protokol: -1 LIT

▪️Farmer Alice: +100$

▪️Dex LP: +1 LIT, -100$

Taqqoslashdan ko‘rinadiki, odatiy likvidlik mayningi modeli bilan solishtirganda FOO modeli quyidagi xususiyatlarga ega:

▪️Pul oqimini qayta taqsimlash: mukofot tokeni sifatida LIT o‘rniga oLIT’dan foydalanish pul daromadini farmerlardan protokolga samarali ravishda o‘tkazadi; token LP’lariga esa ta’sir qilmaydi;

▪️Rag‘batlantirish samaradorligini protokolning pul oqimiga almashtirish: FOO modelida farmer kamroq mukofot oladi, biroq buning evaziga protokol ancha kuchli pul oqimiga ega bo‘ladi

▪️Ikkilamchi bozorda samarali rag‘bat: tokenlarni bir martalik tarqatish bilan solishtirganda, opsion shaklida tarqatish ikkilamchi bozordagi sotuv bosimini kamaytiradi.

FOO’da farmer va LP rollari bir kishida mujassam, foyda va zarar hisobi esa quyidagicha bo‘ladi:

▪️Protokol: -1 LIT, +90$

▪️Farmer-LP: +1 LIT, -90$

Demak, farmer oLIT mukofotini olganda, u protokoldan tokenlarni chegirmali narxda sotib olish va o‘z ulushini oshirish huquqiga ega bo‘ladi. Vaqt o‘tishi bilan protokoldagi egalik ulushi likvidlik taqdim etmaydigan token egalaridan likvidlik taqdim etuvchi farmerlarga o‘tadi va shu tariqa protokoldagi egalik optimallashtiriladi.

Xulosa

Bu modelning afzalligi shundaki, u farmerlarning arbitraj xatti-harakatlarini samarali ravishda cheklaydi, farmerlar va token egalarining manfaatlarini uyg‘unlashtiradi, protokolni barqaror likvidlik va pul oqimi bilan ta’minlaydi hamda uning uzoq muddatli rivojlanishiga ko‘maklashadi. Kamchiligi esa farmerlarni rag‘batlantirish samaradorligini pasaytirishi, ular uchun murakkablik va xavfni oshirishi, shuningdek, erkinligi va moslashuvchanligini cheklashi mumkin.