ORC-20 — BRC-20 standartining ayrim cheklovlarini, masalan, xavfsizlik bilan bog‘liq muammolarni bartaraf etish, moslashuvchanlikni oshirish va Bitcoin’ning UTXO modelidan foydalanish maqsadida ishlab chiqilgan takomillashtirilgan standart. Ushbu yangilangan versiyaning eski standartga nisbatan qanday muhim xususiyatlari bor?
ORC-20 nima?
ORC-20 — Bitcoin blokcheynida ishlaydigan tokenlar uchun standart bo‘lib, JSON (JavaScript Object Notation) fayllari ko‘rinishida ifodalanadi va BRC-20 ga o‘xshab, Satoshida seriya raqamlari yordamida qayd etiladi.
ORC-20 ishlab chiquvchilari xavfsizlikni yaxshilash va moslashuvchanlikni oshirish orqali BRC-20’ning ayrim cheklovlarini bartaraf etish yechimi sifatida ushbu token standartini taqdim etdilar. Bundan tashqari, ORC-20 ko‘proq ma’lumot formatlarini qo‘llab-quvvatlaydi va ikki marta sarflash muammosini bartaraf etish uchun Bitcoin’ning sarflanmagan tranzaksiya chiqishi (UTXO) modelidan foydalanib, BRC-20 imkoniyatlarini kengaytiradi.
Sodda qilib aytganda, ORC-20’ni BRC-20’ning qattiq forki deb hisoblash mumkin.
Shuni ta’kidlash muhimki, ORC-20 hali sinov bosqichida va ushbu standart asosida yaratilgan tokenlar muayyan qiymat yoki foydaga ega bo‘lishiga kafolat yo‘q. Shu bois foydalanuvchilar ORC-20’dan foydalanishdan oldin ehtiyotkor bo‘lishlari va puxta tadqiqot o‘tkazishlari kerak.
Masalan, migratsiya jarayonida orc’ni (yozuv raqami #2504160) BRC-20’dan ORC-20’ga ko‘chirish:
{ "p": "orc-20", "tick": "harambe", "id": "2504160", "op": "deploy", "wp": "true" }
Jarayon yakunlangach, barcha tokenlar ORC-20 tokenlariga aylanadi.
ORC-20’ning BRC-20’dan ustun jihatlari quyidagilar:

Ordinalslardan foydalanish: ORC-20 Ordinals va BRC-20 token standarti asosida yaratilgan. Shu sababli ORC-20 Ordinals’ning ommalashishiga ko‘maklashishni maqsad qiladi va ushbu token standartida ishlaydigan obyektlarga Bitcoin tarmog‘idan turli xil ma’lumotlarni olib yurish imkonini beradi. U foydalanuvchilarga yangi ORC-20 tokenlarini chiqarish va mavjud BRC-20 tokenlarini ko‘chirish imkonini beradi.
UTXO modelini joriy etish: ORC-20 blokcheyn tarmog‘idagi tangalar/tokenlarning kelib chiqishi va egalik huquqini zanjirda ko‘chirilgan UTXO’larning hajmi va sonini tekshirish orqali aniqlash uchun UTXO modelini ham joriy etadi. UTXO jarayoni naqd pul bilan hisob-kitob qilishga o‘xshaydi. Agar 3 BTC o‘tkazmoqchi bo‘lsangiz, lekin hamyoningizda faqat 10 BTC’lik UTXO bo‘lsa, butun UTXO’ni o‘tkazishingiz va yangi UTXO sifatida (qiymati kamroq bo‘lgan) taxminan 7 BTC’ni (komissiyalar chegirilgandan so‘ng) qaytarib olishingiz kerak.
Yangi UTXO qoldig‘i = Dastlabki UTXO’larning jami − Boshqa manzilga yuborilgan summa
Blokcheyn tranzaksiyasi uchun komissiya
UTXO modelining bir qancha afzalliklari bor, jumladan:
Kengayuvchanlik va yuqori xavfsizlik.
Blokcheyndagi tranzaksiyalarning haqiqiyligini tekshirish.
Har bir tranzaksiya chiqishi faqat bir marta ishlatiladi, shundan so‘ng UTXO keyingi qabul qiluvchi manzil uchun chiqishga aylanadi.
UTXO zanjirida hisoblar mavjud emas. Buning o‘rniga, tangalar mavjud UTXO’lardan foydalanib va ayni joyda yangi UTXO’lar yaratib hosil qilingan UTXO’lar ro‘yxati sifatida saqlanadi.
UTXO modeliga ko‘ra, har bir o‘tkazmada jo‘natuvchi oluvchi oladigan summani belgilaydi, qolgan mablag‘ esa jo‘natuvchiga qaytariladi. Bitta o‘tkazma tranzaksiyasi mablag‘larni bir nechta oluvchiga yuborishi mumkin, avvalgi qoldiq esa faqat yangi tranzaksiya yakunlangandan keyingina yaroqsiz bo‘ladi.
ORC-20 tokenlarini zarb qilish bo‘yicha qo‘llanma
1-bosqich: Kiring va ulaning
Quyidagi havola orqali Unisat’ga kiring: https://unisat.io/inscribe va Unisat hamyoningizni interfeysga ulash uchun "Ulanish" tugmasini bosing. Zarb qilmoqchi bo‘lgan token turini tanlash uchun "Inscribe" va "Text" bandlarini tanlang.

2-bosqich: Kod parchasini kiriting

"Single" tugmasini tanlang.
Loyihangiz kod parchasini (rasmda ko‘rsatilganidek) bo‘sh maydonga joylashtiring.
{ "p": "orc-20", "tick": "harambe", "id": "541992", "op": "mint", "amt": "100000" }
So‘ng davom etish uchun "Keyingi" tugmasini bosing.
3-bosqich: To‘lov va tranzaksiyani yakunlash
2-bosqichni tugatgandan so‘ng, turli darajalardan (Tejamkor, Oddiy va Maxsus) birini tanlab, gaz komissiyasini belgilashingiz kerak. Tanlovingizni amalga oshirgach, tranzaksiya to‘lovini davom ettirish uchun "Yuborish va to‘lash" tugmasini bosing.
Gaz komissiyalarini to‘lash uchun hamyoningizda oz miqdorda Bitcoin bo‘lishi kerak. Tranzaksiya xarajatlarini qoplash uchun taxminan 3–5 dollar yetarli bo‘ladi.
Nihoyat, hamyoningizni tasdiqlang va jarayonni yakunlang.


