Blokcheyn haqida ilk bor bilib, uning imkoniyatlari va yaqin kelajakda albatta katta ahamiyat kasb etishi haqida o‘qiy boshlaganimda, bu haqda hammaga aytishni istadim. Ammo o‘zimni uning nima ekanini va nima maqsadda qo‘llanilishini tushuntirib bera olmaydigan vaziyatda topdim.
“Blokcheyn — bu yangi internet”, deb aytardim.
Mayli, lekin bu haqda ko‘proq aytib ber, qiziqarli eshitilyapti
“Ushbu yangi texnologiya tufayli internet markazlashmagan bo‘ladi”, deb keyin aytib o‘tgandim
Xullas, tushuntirib bera olganlarim shu edi. Rostini aytsam, bu nima haqida ekanini hatto taxmin ham qila olmasdim, chunki kriptoga hech qachon, hatto bir lahza ham aralashmagan va Bitcoin hamda uning asl mohiyati haqida hech narsa o‘qimagandim.
Bitcoin nima ekanini o‘rganish blokcheynning asosiy maqsadi nima ekanini yaxshiroq tushunishga yordam beradi.
Xo‘sh, keyingi qadamim nima bo‘ldi? Blokcheyn olamiga kirishda davom etish uchun nima qildim?
Men kriptovalyuta savdosiga qiziqmasdim yoki birdaniga kriptoga sarmoya kiritish haqida hamma narsani o‘rganishni xohlamasdim. Meni qiziqtirgani — yangi dasturlash tili paydo bo‘lgani va endi blokcheyn dasturchisi degan kasb borligi edi. Men ham shunday bo‘lishni xohlardim.
Men Solidity’da kod yozishni o‘rganishni xohlardim!
Xo‘sh, bu yangi olamga kirish uchun ilk qadamlarim qanday bo‘ldi? Blokcheyn dasturchisi bo‘lish maqsadim sari qanday yo‘l tuta boshladim?
Bitcoin nima ekanini, blokcheyn nima ekanini va ularning nechta turi borligini, shuningdek, “DeFi” deb ataladigan narsa nima ekanini va bularning barchasi nimani anglatishini o‘rganish uchun onlayn kursga yozildim.
Solidity’ni o‘rganishga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirishsam bo‘lmasmidi?
Yo‘q, chunki bularning barchasi nima haqida ekanini chuqurroq tushunishim, nega bu markazlashmagan deb atalishini va bu gaplarda qanchalik haqiqat borligini bilishim kerak edi.
Kursni o‘zim sotib olgan “Blokcheyn inqilobi: Bitcoin ortidagi texnologiya pul, biznes va dunyoni qanday o‘zgartirmoqda” nomli kitob bilan birga o‘qiy boshladim.
Kurs orqali birja nima ekanini, qarz berish va qarz olishni, UniSwap nima ekanini, blokcheyndagi protokollarning turli turlarini hamda bugungi kunda odamlar blokcheyndan qanday foydalanayotgani haqida yana ko‘p narsalarni o‘rgandim.
Kitobdan blokcheynning dunyodagi salohiyati haqida bilib oldim. U hamma narsani qanday o‘zgartira olishi haqida. Markazlashmagan ovoz berish tizimi, shifoxonalardagi markazlashmagan tizim va boshqa ko‘plab qo‘llanish imkoniyatlari mavjud bo‘lgan dunyo qanday ko‘rinishi haqida. Bularning barchasi menga juda yoqdi.
Ammo men Solidity’ni o‘rganishni boshladimmi yoki yo‘qmi?
Ha, Solidity’ni onlayn kursdagi boshlang‘ich darslardan ham, mustaqil izlanishlarim orqali ham o‘rgandim.
Keyin esa asta-sekin qiziqishlarim va vaqtimni Solidity hamda aqlli kontraktlarni dasturlashga ko‘proq yo‘naltira boshladim.
Bir necha oy o‘tib, hayotimda audit ham paydo bo‘ldi… ammo bu haqda boshqa kuni gaplashamiz.
________________
Demak, aqlli kontraktlar bilan jiddiy shug‘ullanishni istagan dasturlash ishqibozlari uchun.
Avval pul tarixini, blokcheyn va bitcoin tarixini, shuningdek, markazlashmagan moliya qanday ishlashini o‘rganing.