Saudiya Arabistoni futboldan golfgacha va boshqa ko‘plab sport turlarida tez sur’atlar bilan global kuchga aylanmoqda, ammo kibersportda u allaqachon dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Shahzoda Faysal bin Bandar bin Sulton 2017-yilda Saudiya Arabistoni Elektron va intellektual sport federatsiyasi (SAFEIS) hamda Arab kibersport federatsiyasini boshqarishni qo‘lga olganida, bu ulkan o‘sish imkoniyatlaridan darak berdi. Bir necha yil ichida mamlakat kibersportda yetakchiga aylandi.
Shahzoda Faysal Saudiya Arabistonini kibersport sohasida ulkan yutuqlarga erishgan qudratli davlatga aylantirishni maqsad qilgan. Ko‘p o‘tmay, muhim e’lonlar ketma-ket yangradi. Shahzoda Faysal va Saudiya qirollik oilasining boshqa yuqori martabali a’zolari rahbarligida Ar-Riyod o‘zgarishlar jarayonini boshdan kechirmoqda va 500 million dollarlik sarmoya bilan «kibersport shahri»ga aylanmoqda.
Neftga boy davlat neftdan keyingi iqtisodiyotga tayyorgarlik ko‘rmoqda va sportni, ayniqsa kibersportni, bu kelajakning muhim jihatlaridan biri deb biladi.
Saudiya Arabistoni 2030-yilgacha sohada 13 milliard dollarlik o‘sishga erishishni maqsad qilgan. Buning uchun mamlakatga 250 ga yaqin kompaniyani jalb qilish va 40 000 ta ish o‘rni yaratish kerak bo‘ladi. Bu ulkan vazifa, ammo Fors ko‘rfazi davlati bunga to‘liq tayyor.
Eng boy bir foiz
5-sentabr kuni CNN telekanaliga bergan intervyusida shahzoda Faysal imkoniyatlar naqadar ulkan ekanini tushuntirdi.
“2030-yilga borib Saudiya iqtisodiyotiga qo‘shadigan hissamiz yalpi ichki mahsulotning taxminan bir foizini tashkil etadi, deb mo‘ljallayapmiz”, dedi u va hazillashib qo‘shib qo‘ydi: “Aytmoqchimanki, men raqamlarni yaxshi biladigan odam emasman, lekin ular ilk bor yalpi ichki mahsulotning bir foiziga erishishni maqsad qilganimizni aytishganda, ‘Bir foiz deb aytmoqchimizmi? Bu juda kichik raqamga o‘xshaydi-ku’, deb takrorlayverdim. Keyin ular buni 50 milliard riyolga aylantirib hisoblashdi, men esa: ‘Buni sal kamaytirsak bo‘ladimi, balki 0,8 foiz qilsak-chi?’ dedim.”
40 000 ta ish o‘rni haqidagi raqam uni xavotirga soladimi, deb so‘ralganida, shahzoda Faysal: “Bu amalga oshadi, chunki men bu hamjamiyatni va bizdagi iste’dodlarni bilaman”, dedi.
Kibersport bo‘yicha Jahon kubogi Saudiya Arabistonida o‘tkaziladi
O‘tgan yilning oxirlarida Saudiya Arabistoni valiahd shahzodasi va bosh vaziri Muhammad bin Salmon har yili mamlakat poytaxti Ar-Riyodda kibersport bo‘yicha Jahon kubogi o‘tkazilishini e’lon qildi.
Yangi tashkil etilgan Esports World Cup Foundation tomonidan o‘tkaziladigan ushbu tadbir Gamers8 turnirining o‘rnini egallaydi. O‘tgan yili Gamers8 dunyodagi eng yirik turnirlardan biri bo‘lib, jami 45 million dollarlik mukofot jamg‘armasiga ega edi.
O‘tgan yili har bir turnir g‘oliblari katta pul mukofotlarini qo‘lga kiritdi. Masalan, Soniqs esports PUBG Global Series 2 musobaqasidagi g‘alabasi uchun 600 000 dollar oldi. Bunday ulkan mukofotlar dunyodagi eng yaxshi kibersportchilarning ishtirokini ta’minlaydi.
Jahon kubogi turnirida bu yil aynan qaysi o‘yinlar bo‘lishi hozircha e’lon qilinmadi. Biroq tadbir miqyosi va qamrovi avvalgi yillarga qaraganda kengayishi kutilmoqda.
Xususiy investitsiyalar oqimi
Saudiya Arabistonining o‘yinlar sohasi o‘sish sur’ati mamlakatga katta miqdordagi xususiy investitsiyalarni ham jalb etishga yordam bermoqda.
True Gamers Qirollik hududida faoliyatini kengaytirayotgan yetakchi kompaniyalardan biri. Birlashgan Arab Amirliklarida joylashgan kompaniya Fors ko‘rfazidagi qo‘shni mamlakat Saudiya Arabistonida 150 dan ortiq markaz ochishni rejalashtirmoqda.
2019-yilda tashkil etilgan True Gamers kompaniyasining maqsadi True Gamers o‘yin zallari orqali videoo‘yinlarni ko‘proq odamlar uchun qulay qilishdir.
Kompaniya mijozlari uchun chinakam qamrovli o‘yin tajribasini yaratish maqsadida ko‘ngilochar soha, texnologiya va raqobat elementlarini birlashtiradi. O‘yin zallari geymerlar orasida katta shuhrat qozonib, kompaniyaning kengayishiga turtki bermoqda. Kompaniya 2023-yilda 140 foiz o‘sishga erishdi, uning qiymati 10 million dollardan 24 million dollarga ko‘tarildi.
“True Gamers MENA mintaqasidagi muhim o‘yinchi bo‘lgan Saudiya Arabistonida jadal rivojlanayotgan kibersport va o‘yinlar sahnasini yaqindan kuzatib kelmoqda. Bu bozorning ulkan salohiyatini anglab, biz Qirollikda strategik kengayishni boshladik va bu orqali 2030-yilga mo‘ljallangan ulkan rivojlanish rejasiga hamohang ish olib bormoqdamiz”, dedi Belyanin 25-yanvar kuni Arab News nashriga.
Kompaniya investor Navof Al-Bishri bilan bosh franshiza shartnomasini imzoladi. U korporatsiyaga 2030-yilgacha o‘zining ulkan maqsadlariga erishishda yordam beradi.
“Saudiya Arabistoni bo‘ylab kengayishimizni jadallashtirish uchun franshiza strategiyasidan foydalanmoqdamiz”, dedi Belyanin. “Bundan tashqari, True Gamers franshizasi sinalgan biznes modelimiz bilan hamkorlik qilish va Qirollikning o‘yinlar sanoatini birgalikda rivojlantirish istagidagi boshqa bozor ishtirokchilari uchun ham ochiq.”
Birinchi True Gamers markazi 2024-yil boshida Jidda shahrida ochiladi, kompaniya esa yil oxirigacha o‘nta o‘yin maskanini ishga tushirishni mo‘ljallagan. Bundan tashqari, ular Dubayda 1 500 dan ortiq ishtirokchini jalb etgan muvaffaqiyatli tadbirlaridan so‘ng Saudiya Arabistonida havaskorlar uchun bir qator mahalliy va xalqaro kibersport turnirlarini tashkil etishni rejalashtirmoqda.
Saudiya Arabistonining kibersport sohasiga davlat va xususiy sektordan katta sarmoya kiritilayotganini hisobga olsak, Fors ko‘rfazi davlatining dunyoda yetakchilik qilayotgani ajablanarli emas. Kelgusi yillarda bu yetakchilik yanada mustahkamlanadiganga o‘xshaydi.