Har oy bir nechta obuna to‘lovi unchalik katta ko‘rinmaydi. Ammo Apple hisobida xizmatlar biznesi yalpi foydaning katta qismini tashkil etadi.
Apple 2-noyabr kuni AQSh vaqti bilan 2026-moliyaviy yilning to‘rtinchi choragi natijalarini e’lon qildi. Chorak 26-sentabrda yakunlandi. Guruh daromadi 114,477 milliard dollar bo‘lib, kompaniya yilma-yil 12% o‘sishni qayd etdi; xizmatlar daromadi esa 31,573 milliard dollarni tashkil qildi. Hisobotdagi raqamlarni hisoblab ko‘rsak, har 100 dollar daromadning taxminan 27,6 dollari xizmatlardan kelgan.
Endi xarajatlarga nazar tashlaymiz. Xizmatlarni sotish tannarxi 7,593 milliard dollarni tashkil etdi. Daromaddan bu xarajatni ayirsak, xizmatlarning yalpi foydasi 23,980 milliard dollar bo‘ladi. Guruhning jami yalpi foydasi 54,820 milliard dollarni tashkil etdi, xizmatlarning ulushi esa taxminan 43,7%. Bu daromaddagi ulush bilan yalpi foydaga qo‘shgan hissa ancha farq qilishi mumkinligini ko‘rsatadi.
Bu raqamlar nimani aniqlashga yordam beradi? Apple’ni tahlil qilganda, telefon va kompyuter savdosidan tashqari, xizmatlar biznesining o‘sishi va xarajatlarini ham kuzatish kerak. Obunalar, ekotizim va xizmatlardan muntazam foydalanishga asoslangan biznes umumiy faoliyatga sezilarli ta’sir ko‘rsatadigan darajaga yetdi. Xizmatlardan tushadigan daromad turli yo‘nalishlarni qamrab oladi. Hisobotda 315.73 milliard dollar faqat bitta obuna turi yoki bulutli saqlash xizmatiga tegishli deb ko‘rsatilmagan; shuning uchun shaxsiy hisob-fakturani butun biznes tarkibining o‘rniga qo‘yib bo‘lmaydi.
Osonlikcha adashtiriladigan yana bir atama — yalpi marja. Bu ko‘rsatkichdan guruhning tadqiqot va ishlanmalar, sotuv hamda ma’muriy xarajatlari hali chegirilmagan. Shu sababli 43.7% ni xizmatlar sof foydaning 43.7 foizini keltirdi deb yozish mumkin emas. Qurilmalar orqali shakllangan foydalanuvchilar bilan munosabatlar va xizmatlardan foydalanish ham o‘zaro bog‘liq; faqat shu jadvalga qarab, qaysi biri ikkinchisiga qancha hissa qo‘shganini ajratib bo‘lmaydi.
Kompaniyaning joriy chorakdagi suyultirilgan har bir aksiya daromadi 2.10 dollarni tashkil etdi. Buning 0.05 dollari bojxona tariflari bo‘yicha qaytarilgan mablag‘ning ijobiy ta’siri hisobiga to‘g‘ri keldi. Daromad o‘sishini baholaganda, bunday omillar kelajakda ham davom etadimi, degan savolga e’tibor berish kerak. 0.05 dollarni shunchaki ayirish — arifmetik kuzatuv, uni kompaniya alohida e’lon qilgan tuzatilgan natija sifatida ko‘rsatib bo‘lmaydi.
Oddiy iste’molchilar uchun moliyaviy hisobot biznesni tushunishga yordam beradigan ma’lumotlarni beradi. Telefonni almashtirish yoki obunani yangilash- yangilamaslik esa, baribir, foydalaniladigan funksiyalar va umumiy xarajatlarga bog‘liq. Aksiyadorlar esa xizmatlardan tushadigan daromad, yalpi marja va guruh xarajatlarini keyingi davrlarda ham taqqoslab borishlari mumkin. Bir chorakdagi natija aksiyalar narxi qaysi tomonga o‘zgarishini bevosita ko‘rsatmaydi va barcha foydalanuvchilar obunalarini ko‘paytirayotganini ham isbotlamaydi.
Bu chorak hisobotidan esda qolarli jihat — xizmatlar biznesining yalpi marjadagi salmog‘i. Apple’ning keyingi natijalarini ko‘rganda, daromad va xarajatlar ko‘rsatilgan shu ikki qatorni birga ko‘rib chiqing.
Manbalar (2026-11-03 kuni tekshirildi):
https://www.apple.com/newsroom/2026/11/apple-reports-fourth-quarter-results/
https://www.apple.com/newsroom/pdfs/fy2026q4/FY26_Q4_Consolidated_Financial_Statements.pdf