Kripto bozori keskin korreksiya bilan kunni boshladi: Bitcoin 81 000 AQSh dollari darajasidan pastga tushdi, altkoinlar esa qattiq zarba oldi. Bu vaqtinchalik qulash bitta omil bilan izohlanmaydi — bunga makroiqtisodiy bosim va fyucherslar bozoridagi odatiy likvidatsiyalar zanjiri sabab bo‘ldi.
Ushbu pasayish ortidagi asosiy omillar:
1. AQSh ETFlaridan katta miqdorda mablag‘ chiqib ketishi
So‘nggi kunlarda AQShdagi Bitcoin va Ethereum birja fondlaridan (ETFlar) institutsional kapital katta miqdorda chiqib ketdi. Natijada narxni qo‘llab-quvvatlab kelgan mablag‘lar oqimi uzildi.
Grayscale ETF’idan mablag‘ chiqib ketishi: ZCSH fondida sof chiqimlar bilan bog‘liq ilk hafta qayd etildi — 93.56 million dollar yechib olindi. Bu aksiyalar 3 ga 1 nisbatda bo‘linganidan keyin yuz berdi va investorlar bozor tuzatishi davomida foydani qayd etayotganini anglatishi mumkin.
Biz bilamizki, institutsional mablag‘lar xaridlarni to‘xtatganda yoki likvidlikni olib chiqib ketganda, bozor qisqa muddatli o‘sishning asosiy manbaidan ayriladi. Albatta, bu boshqa barcha kriptovalyutalarga ham ta’sir qiladi.
2. Derivativlar bozorida majburiy tugatishlar to‘lqini
Fyuchers bozori qattiq zarba oldi: 600 million dollardan ortiq qiymatdagi uzun pozitsiyalar (narx oshishiga tikilgan garovlar) majburiy ravishda tugatildi. Bunday tugatishlar zanjiri birjalarda domino effektini keltirib chiqaradi: narx pasayganda, stop-loss buyruqlari va yelkali savdogarlarning avtomatik tugatishlari ishga tushadi. Bu esa ommaviy sotuvlarni keltirib chiqarib, bir necha soat ichida aktiv qiymatini yanada tushiradi.
3. Makroiqtisodiy bosim va global keskinliklar
An’anaviy makroiqtisodiy vaziyat ham yordam bermayapti:
- Neft va inflyatsiya: Neft narxlarining oshishidan (geosiyosiy keskinliklar va Yaqin Sharqdagi mojarolar sabab) xavotirlar kuchayib, global inflyatsiya borasidagi xavotirlarni yana avj oldirmoqda.
- Federal zaxira tizimi (Fed): So‘nggi ma’lumotlar va Fed bayonnomalari foiz stavkalarini o‘zgarishsiz qoldirish yoki oshirish ehtimolini (stavkalarni oshirish yoki uzoq muddat tanaffus qilish pozitsiyalari bilan) ko‘rsatdi. Bu pulni qimmatlashtiradi va investorlarni kriptovalyutalar kabi yuqori xatarga ega aktivlardan vaqtincha uzoqlashtiradi.
BTC’ning birjalardan muntazam chiqib ketishi kabi ko‘rsatkichlar investorlar uzoq muddatli jamg‘arayotganini ko‘rsatsa-da, yelkali fyucherslarning salmog‘i va hozirgi makroiqtisodiy vaziyat grafikni qizil rangga bo‘yab turibdi.
Ayrim boshqa kriptovalyutalar bo‘yicha qisqacha aytganda: Zcash foyda olish va boshqaruv muammolari sabab pasaydi, ammo uning texnologiyasi qiymatini tiklashiga yordam berishi mumkin. SHIB esa yillar o‘tib ham bozor uni qanday bo‘lsa, shundayligicha ko‘rayotgani uchun tushdi: yangi xaridorlar kirib, spekulyatsiya qilishga tayyor bo‘lishiga bog‘liq, amalda foydasi yo‘q tanga.
Salom, aloqada bo‘lamiz.
