Alloh taolo o‘zining aziz Kitobida shunday marhamat qiladi: { “Foizxo‘rlik qilganlar (qiyomatda) faqat shayton tegib, chirmashib ketgandek turishadi. Buning sababi shuki, ular: «Albatta, savdo ham xuddi foizdek (ya’ni bir xil)», deyishgan. Holbuki, Alloh savdoni halol qildi va foizni harom qildi. Bas, kimki Rabbisidan kelgan nasihatni qabul qilib, (foizdan) tiyilsa, unga o‘tmishda olgan narsa o‘zi uchun (kechirilgan) bo‘ladi va ishi Allohga bog‘liqdir. Kim (yana foizga) qaytsa, ana o‘shandaylar do‘zax ahlidir. Ular unda abadiy qolurlar.” } [Baqara surasi: 275]
Аллоҳ таоло дейди: {Эй иймон келтирганлар, Аллоҳдан қўрқинглар ва агар мўмин бўлсангиз, рибодан қолганини тарк этинглар. Агар қилмасангиз, Аллоҳ ва Унинг расулидан бўлган урушга изн (огоҳлик) берилинглар. Агар тавба қилсангиз, молларингиз ўзингизники бўлади; сизлар зулм қилмайсизлар ва сизларга ҳам зулм қилинмайди.} [Бақара сураси: 278-279]
Мусулмон биродарларимизнинг эътиборига: ушбу платформада ва рақамли валюта ҳамда акциялар савдо қилиш бошқа платформаларда рибо (фоиз)нинг ҳаром қилинган тасвирларидан четланиш ҳақида насиҳат. Рибо энг катта гуноҳлардан бири бўлиб, уни қилган кишига Аллоҳ таоло томонидан (У билан) уруш деган таҳдид келади. Шунингдек, бу платформаларда савдо қилишда бошқа қатор ҳаром ишлардан ҳам сақланиш лозим. Ана шундай ҳаром ишлардан бири:
1/ Молиявий левередж (маржа/қарзга асосланган савдо) #Leverage: — бу фоиз эвазига қарз олишдир. Фоиз эса шариатимизда ҳаром қилинган рибонинг ошкора (яқин) ўзидир. Маълумки, Набий ﷺ рибони едирган, рибони берган (жойлаб берган) кишини лаънатлаганлар, бу ҳақда Бухорийнинг саҳиҳ ҳадисида собит келган.
2/ Умуман олганда муддатли (фючерс) битимлар #FutureTarding . Чунки унда сотиб олинган молни валюта томонидан сотиб олингандан кейин икки томон ўртасида бир-бирига нақд (маънавий эмас, моддий) қилиб топшириш амалга ошмайди. Шариатимизда рибо ашёси бўлган нарсалар — нақд пуллар ва олтин-кумуш ўрнидаги валюталар — сотувчи ва харидор ўртасида иккиси қўлма-қўл (қўлдан-қўлга) қилиб, бир вақтнинг ўзида қабул/топшириш шарти қўйилиши маълум қилинган. Бу ҳақда Пайғамбар ﷺдан собит, мутаффақ бўлган ҳадисда келган: икки тур (масалан $USDT биз у билан $BTC оладиган бўлсак) турлича бўлса ҳам, қўлма-қўллик шарт. Лекин муддатли битимларда бу амал бўлмайди.
3/ Баъзи валюталарда ғўрар (ноаниқлик, гараз) ва жаҳолат бўлади, улар қийматга эга бўлган ҳозир мавжуд, ҳис қилинадиган асосга таянмайди. Масалан, “мим” валюталари #mem . Шунингдек, баъзи валюталар ҳаром лойиҳаларга боғлиқ бўлиши мумкин: мусиқа ва кинолар компаниялари, суғурта компаниялари, банклар, фоизли қарз бериш компаниялари, спиртли ичимлик ёки тамаки сотувчи компаниялар ва шариатимиздаги бошқа ҳаромлар каби. Бундай валюталардан сақланиш керак.
Менинг билганимча, ушбу платформаларда шаръан тўғри бўлган ягона тасвир — левередж (Leverage)дан фойдаланмасдан, ҳалол лойиҳали валюта учун спот (фавр) савдодир. Унда савдогар ўз ҳамёнидаги валюталардан тўғридан-тўғри молни қабул қилади. Аллоҳдан бу савдода ҳалол ва пок насибани берилишини сўраймиз, ҳаромдан ва унинг бадбахтлигидан узоқлашамиз.
Бизга маълум бўлгани шу, холос, Аллоҳ энг юқори билувчи ва энг огоҳ. Якунда эса #DYOR шахсий тадқиқотингизни қилинг. Аллоҳ ҳар бир яхшиликка муваффақ қилсин.