DoraHacks kompaniyasining strategiya bo‘yicha bosh direktori Stiv Ngok
Men hozirgina AQShdan Singapurga qaytdim va o‘tgan yilga nisbatan ko‘p narsa o‘zgarganini payqadim. Menimcha, bu taraqqiyot. Dasturchilar uchun tadbirlarga kelsak, Singapur San-Fransiskoga tobora yaqinlashmoqda. Ko‘plab yetakchi texnologik gigantlar va sun’iy intellekt kompaniyalari bu yerda ofislar ochib, jamoalarini kengaytirmoqda hamda Osiyodagi mavqeini oshirish uchun dasturchilar tadbirlarini faol tashkil qilmoqda.
Yaqinda OpenAI’ning Singapurdagi ofisidan yangi do‘stim bilan o‘zim tashkil qilgan va qatnashgan xakatonlar haqida suhbatlashayotganimda, u mendan so‘radi: "So‘nggi paytlarda bu xakatonlarda muhit qanday?"
Men bir lahza to‘xtab qoldim.
I. Vibe-kodlash nima?
DoraHacks (dorahacks.io)dagi vazifam — hamkorlarimiz bilan xakatonlarni loyihalash, ishga tushirish va tashkil qilish. Katta til modellari paydo bo‘lib, dasturchilar uchun vositalar tinimsiz rivojlanayotganidan beri vibe-kodlash ish faoliyatimning asosiy mavzusiga aylandi.
Agar vibe-kodlash haqida hali eshitmagan bo‘lsangiz, bu 2025-yilda dasturchilar hamjamiyatidagi eng ommabop atama va, ehtimol, 2026-yilda ham shunday bo‘lib qoladi.
AIdan so‘rasangiz, shunday javob beradi: vibe-kodlash — kodni o‘zingiz yozmasdan mahsulot yaratish. Buning o‘rniga LLM va ilg‘or dasturchi vositalaridan foydalanasiz: oddiy ko‘rsatmalar berasiz, agentlar esa siz uchun mahsulotlarni avtomatik ravishda loyihalab, ishlab chiqadi.
Ammo atamani tahlil qilib, so‘nggi tajribalarim haqida fikr yuritganimda, vibe-kodlash ijodiy jarayon bo‘lib, unda avval vibe, keyin kod keladi, degan xulosaga keldim.
«Vibe» — ijodkorning didi, estetikasi, sezgisi va tajribasi.
Vibe-kodlash — did va estetikani ro‘yobga chiqarish, sezgi va tajribani amalda qo‘llashdir. Bunda yuqori tezlikda ishlovchi agentlar ijodkor boshqaruvida mahsulotlarni hayotga tatbiq etish va ularni tezkor ravishda takomillashtirishga yordam beradi.

II. Vibe-kodlashdan keyingi davrda xakatonlar
Agar buni o‘qiyotgan bo‘lsangiz, an’anaviy xakatonlar qanday tashkil etilishi bilan tanishsiz, deb hisoblayman.
Vibe-kodlashdan keyingi davrda xakatonlar yangi formatlar, yangi ta’riflar va yangi maqsadlarga ega bo‘ldi.
Vibe-kodlash yordamida ishlaydigan mahsulotlarni aql bovar qilmas tezlikda taqdim eta olasiz. Xakaton natijalari minimal hayotiy mahsulotlardan foydalanishga juda qulay, funksiyalarga boy mahsulotlargacha rivojlandi.
Shu sababli xakaton dizayni va qoidalari nihoyatda muhim ahamiyat kasb etadi.
An’anaviy qoidalar AIdan haddan tashqari ko‘p foydalanishni taqiqlagan.
Endi kutilyotgan narsa — AIni qabul qilish; undan qanchalik ravon foydalansangiz, shuncha yaxshi.
An’anaviy mukofotli topshiriqlar aniq bir narsa yaratishni so‘rardi, ammo bu topshiriqlar biroz zerikarli bo‘lishi mumkin edi.
Yangi vazifalar quyidagicha bo‘lishi mumkin: «Odamlar boshqalar bilan bo‘lishishga oshiqadigan vosita yarating» yoki «Har kuni o‘zingiz foydalanadigan biror narsa yarating».
An’anaviy xakatonlar odatda 48–72 soat davom etardi.
Vibe-xakatonlar 6–24 soat davom etishi va haftada yoki oyda bir marta o‘tkazilishi mumkin. Muvaffaqiyatsizlikka yo‘l qo‘yiladi. O‘yinchoqqa o‘xshab qolishiga ruxsat beriladi. Chala tayyor bo‘lishi ham mumkin.
An’anaviy hakamlik mahsulotning to‘liqligi va ehtimoliy qiymatiga e’tibor qaratgan.
Yangi mezonlar: Kimdir mahsulotingizdan haqiqatan ham 3 daqiqadan ko‘proq foydalanarmidi? Uni boshqalar bilan bo‘lisharmidi?

III. Vibe-kodlash xakatonlarini kim o‘tkazishi kerak?
Vibe-kodlash xakatonlarga qo‘shilgach, ular madaniyatga aylanishi kerak: jadal innovatsiya, tezkor takomillashtirish, did, estetika va sezgini muntazam charxlash.
Kod endi tanqis emas. Vibe’ga ega insonlar — yangi tanqis resurs.
Xo‘sh, bu xakatonlarni kim tashkil qilishi kerak? Quyida bir nechta misol keltirilgan (AWS/Amazon Developer Tools [https://dorahacks.io/hackathon/awsvibecoding/detail] va blokcheynning ikkinchi darajali Stacks qatlami [https://dorahacks.io/hackathon/stacks-vibe-coding/detail]). Umuman olganda, uch turdagi ishtirokchi bunday xakatonlarni tashkil qilish uchun eng qulay imkoniyatga ega:
1. Dasturchilar uchun vositalar ishlab chiquvchi kompaniyalar
Agar dasturchilar ijod qilishda foydalanadigan vositalarni ishlab chiqayotgan bo‘lsangiz, xakatonlarni muntazam o‘tkazib turishingiz kerak. Xakatonlaringiz texnologik to‘plamingiz imkoniyatlarini namoyish qiladi, hamjamiyatni rivojlantiradi va faol foydalanuvchilarni kashf etadi.
OpenAI dasturchilarni AIga mos kod yozish usullarini o‘rganishga undash uchun Codex’ga bag‘ishlangan xakatonlar o‘tkazishi kerak.
Microsoft o‘zining integratsiyalashgan ekotizimi bilan Azure AI va GitHub Copilot xakatonlarini o‘tkazishi mumkin.
NVIDIA NIM va NeMo kabi GPU tezlashtirgan vositalar va inferens API’lari atrofida xakatonlar tashkil qilishi kerak.
Cloudflare dasturchilarni tezkor, butun dunyo bo‘ylab taqsimlangan ilovalar yaratishga chorlab, Workers va edge computing xakatonlarini o‘tkazishi mumkin.
Claude Code bilan Anthropic, AI muharriri bilan Cursor, v0 va Next.js bilan Vercel... ro‘yxatni davom ettirish mumkin.
Dasturchilar uchun vositalar ishlab chiquvchi har bir kompaniya o‘zidan shunday deb so‘rashi kerak: «Biz yetarlicha xakaton o‘tkazyapmizmi?»
2. Muayyan sohalarga xos qo‘llanish holatlariga ega kompaniyalar
Real hayotdagi muammolar va xususiy ma’lumotlarga ega korxonalar xakaton topshiriqlari uchun haqiqiy xazinadir. Ular quyidagilarni taqdim etadi:
Google’da qidirib topib bo‘lmaydigan haqiqiy vaziyatlar
Haqiqiy ma’lumotlar (zarur bo‘lsa, anonimlashtirilgan)
Aniq muvaffaqiyat mezonlari
G‘olib yechimlarni joriy etish imkoniyati
Ularning maqsadlari: ichki innovatsiya (yechib bo‘lmaydigandek tuyulgan muammolarni hal qilish, ilgari imkonsiz bo‘lgan usullar bilan samaradorlikni oshirish) va iste’dodlarni kashf etish («gap nimadaligini tushunadigan» ijodkorlarni topish).
3. Kuchli uyg‘unlik: vositalar + korxona
Dasturchilar uchun vositalar ishlab chiquvchi kompaniyalarning ko‘pincha yirik korporativ mijozlari bo‘ladi. Nega ular bilan birgalikda xakaton o‘tkazmaslik kerak?
AWS kompaniyasi DBS Bank bilan hamkorlikda fintech xakatonini o‘tkazayotganini tasavvur qiling. Yoki Microsoft va sog‘liqni saqlash kompaniyasi tibbiy AI tanlovini birgalikda tashkil qilayotganini. Dasturiy vositalar kompaniyasi platforma va dasturchilar hamjamiyatini taqdim etadi; korxona esa real hayotdagi kontekst va yechishga arziydigan muammolarni olib keladi.
Bunday hamkorliklar texnik jihatdan qiziqarli va tijoriy jihatdan ahamiyatli xakatonlarni yuzaga keltiradi.
IV. Ular qanchalik tez-tez o‘tkazilishi kerak?
Qisqa javob: istalgan vaqtda, istalgan joyda; doimo, hamma joyda.
An’anaviy qarashlarga ko‘ra, xakatonlar yiliga bir yoki ikki marta o‘tkaziladigan yirik va qimmat tadbirlardir. Bu yondashuv eskirgan.
Vibe-kodlash davrida xakatonlar quyidagicha bo‘lishi kerak:
Tez-tez: yiliga emas, haftada yoki oyda bir marta
Qisqa: 48–72 soat emas, 6–24 soat
Doimiy: turli vaqt mintaqalari va hamjamiyatlarda uzluksiz o‘tkaziladi

Ilgari eng katta to‘siqlar logistika, xarajat va muvofiqlashtirish edi. Ammo to‘g‘ri vositalar bilan bu to‘siq yo‘qoladi.
DoraHacks (dorahacks.io) dasturchilar uchun vositalar ishlab chiquvchi kompaniyalar va korxonalarga xakatonlarni avtomatlashtirilgan xakaton infratuzilmasi va DevRel vositalari orqali «hamma joyda, doimo» o‘tkazishda yordam beradi. Arizalarni boshqarish, hakamlik jarayonlari, sovrinlarni tarqatish, hamjamiyat bilan muloqot — barchasi soddalashtirilgan, shunda siz tashkiliy ishlarga emas, ishtirokchilarga e’tibor qarata olasiz.
Buni qabul qilgan kompaniyalar eng kuchli dasturchilar ekotizimlarini yaratadi. Yiliga bir marta xakaton o‘tkazish bilan cheklanadiganlar esa ortda qoladi.
Xo‘sh, o‘zingiz mezbonlik qiladigan navbatdagi zo‘r vibe-kodlash xakatonini qachon kutishimiz mumkin?
DoraHacks haqida
DoraHacks (dorahacks.io) — dunyodagi yetakchi xakaton hamjamiyati va ochiq kodli dasturchilarni rag‘batlantirish platformasi. DoraHacks istalgan kishiga xakaton tashkil qilish va rivojlanishning ilk bosqichidagi ekotizim startaplarini moliyalashtirish uchun vositalar taqdim etadi.
DoraHacks Web3, AI, kvant hisoblash va kosmik texnologiyalar sohalarida global xakerlar harakatini shakllantirmoqda. Hozirgacha DoraHacks hamjamiyatidagi 30 000 dan ortiq startap jamoasi 92 million dollardan ziyod mablag‘ oldi. Ko‘plab ochiq kodli hamjamiyatlar, kompaniyalar va texnologik ekotizimlar xakatonlar o‘tkazish va ochiq kodli tashabbuslarni moliyalashtirish uchun DoraHacks’dan uning BUIDL AI imkoniyatlari bilan birga faol foydalanmoqda.
Veb-sayt: https://dorahacks.io/
Twitter: https://twitter.com/DoraHacks
Discord: https://discord.gg/gKT5DsWwQ5
Telegram: https://t.me/dorahacksofficial
Binance Live: https://www.binance.com/en/live/u/24985985
YouTube: https://www.youtube.com/c/DoraHacksGlobal