Manba: bitcoinsistemi.com
Muallif: Serkan Gültekin
CFTC tomonidan Binance’ga qarshi ochilgan ish ko‘plab yangi investorlarni xavotirga solgan bo‘lsa-da, bu bozorda uzoq vaqtdan beri faoliyat yuritayotganlar shunga o‘xshash ko‘plab ishlarni ko‘rganlari uchun nisbatan xotirjam.
Binance ishi bilan o‘xshashligi e’tiborni tortgan 2020-yilgi Bitmex ishini ko‘rib chiqsak, natijalar bozor uchun bashorat qilinganidek yomon bo‘lmaganini ko‘ramiz.
Bitmex ishida qanday ayblovlar bor edi?
CFTC 2020-yil 1-oktabrda Bitmex va uning uch nafar asoschisiga qarshi ish ochib, ularni AQSh mijozlarining mablag‘larini noqonuniy ravishda qabul qilish va bu shaxslarga derivativlar bozorida Bitcoin, Ether va LTC bilan savdo qilish imkonini berishda ayblagan edi. FBI ishning bir qismini yuritgan, rahbarlarga nisbatan qamoq jazosini talab qilgan va Bitmex rahbarlaridan biri hibsga olingan edi.
CFTC ushbu ishda BitMEX 2014-yil noyabridan 2020-yil 1-oktabrigacha AQShdagi chakana va institutsional mijozlarga kriptovalyuta derivativlari bilan yelkali savdo qilishni taklif qilganini, AQShdagi mijozlar BitMEX foydalanuvchi interfeyslari orqali bevosita savdo qilganini va BitMEX ayrim bitimlarda qarshi tomon sifatida qatnashganini aniqladi. Shu sababli BitMEX DCM, SEF va CEA qonunlarini buzganini aytdi.
Ayblovlar, umuman olganda, quyidagilardan iborat edi:
“CFTCda ro‘yxatdan o‘tmasdan mijozlarga derivativlar savdosi imkoniyatini taqdim etish,
Yelkali Bitcoin, Ether va LTC savdolarida qarshi tomon sifatida qatnashish,
Terrorizmni moliyalashtirish va pul yuvishning oldini olishga qaratilgan KYC, CIP va AML tartib-qoidalariga rioya qilmaslik.”
BitMEX ishi ortidan Bitcoin narxi tushdimi?
BitMEX sudga berilgan paytda derivativlar bozori hajmi bo‘yicha birinchi o‘rinda edi. Shu sababli ishning bozorga ta’siri xavotir uyg‘otgan, ammo bu haqda xabar tarqalgach, Bitcoin narxi atigi qariyb 2 foizga tushdi.
BitMEX ishida ilgari surilgan da’volar Binance ishidagilarga o‘xshashmi?
BitMEX ishida ilgari surilgan da’volarni ko‘rib chiqsak, Binance’ga qarshi da’volar juda o‘xshash ekanini ko‘ramiz.
CFTC Binance AQSh fuqarolariga zarur ro‘yxatdan o‘tish tartiblaridan o‘tmasdan Bitcoin, Ether va LTC kabi kriptovalyuta derivativlari savdosini taklif qilgani, KYC va AML qoidalariga rioya qilmagani, terrorizmni moliyalashtirishning oldini olish qoidalarini mensimagani, soliqlardan bo‘yin tovlagani va bunga ko‘maklashganini da’vo qilmoqda. Ko‘rinib turibdiki, bu da’volar BitMEX ishidagilar bilan aynan bir xil.
CFTC BitMEXga qarshi da’vo ochganida, platforma daromadlarining 15 foizi AQShlik investorlardan kelganini da’vo qilgan edi. Endi Binance’ga nisbatan ham shunga o‘xshash da’vo qo‘ydi va Binance komissiya daromadlarining 16 foizi AQShlik foydalanuvchilardan kelganini aytdi.
BitMEX ishiga oid hujjatlarni ko‘rib chiqsak, ular Binance ishidagilarga juda o‘xshashligini ko‘ramiz. Hatto bu o‘xshashlik shu darajadaki, arizalar ushbu ishdan nusxa ko‘chirib olingan bo‘lishi mumkin, degan fikr tug‘iladi.
Xo‘sh, BitMEX ishi qanday yakunlandi?
Da’vo ochilganidan taxminan 10 oy o‘tib, BitMEX va uning sho‘ba korxonalariga 100 million dollar miqdorida jarima solindi. BitMEXga CFTC qonunlarini yana buzish taqiqlandi. O‘sha paytlarda Bitcoin derivativlari bilan savdo qiluvchi eng mashhur birja bo‘lgan BitMEX 5-o‘ringacha tushib ketdi, uning o‘rnini esa Binance egalladi.
Ishning bozorlarga ta’siri ham kutilganidek bo‘lmadi. BitMEXga qarshi da’vo ochilganidan 2 oy o‘tib, vaqti kelgani uchun, “mega buqa bozori” boshlandi.
Binance ishi ham boshqacha ta’sir ko‘rsatmaydi, deb o‘ylayman. 2 oydan keyin mega buqa bozorini kutmayotgan bo‘lsam-da, Binance’ga qarshi da’vo uning kelajagiga ta’sir qiladi, deb o‘ylamayman.
Ushbu ish yakunida CFTC haq bo‘lib chiqsa ham, Binance muayyan miqdorda jarima to‘lab va CFTC talab qilgan o‘zgarishlarni amalga oshirib, faoliyatini davom ettirishi mumkin.
Manba: bitcoinsistemi.com