#Binance #crypto2023 #Dapps #developers
Ethereum’dan foydalanish imkoniyatlari
Hozirgi bosqichda dApps uchun yetakchi blokcheyn, shubhasiz, Ethereum hisoblanadi. Ethereum o‘zaro bog‘langan markazlashmagan ilovalar (dApps) bozorini qo‘llab-quvvatlaydigan global tarmoqni yaratish orqali Bitcoin’ning markazlashmagan raqamli valyuta imkoniyatlarini kengaytirdi. Ethereum’dan foydalanish imkoniyatlari keng va tez sur’atlarda oshib bormoqda: u butun dunyo bo‘ylab turli sohalardagi blokcheyn loyihalariga yuqori samaradorlik, xavfsizlik va markazlashmagan tenglikni taqdim etadi. Maqolada Ethereum’da shu paytgacha yuzaga kelgan asosiy foydalanish holatlarining ayrimlari, jumladan, Markazlashmagan avtonom tashkilotlar (DAO’lar), dastlabki tanga takliflari (ICO’lar), Enterprise Ethereum, o‘zgartirib bo‘lmaydigan tokenlar (NFT’lar), steyblkoinlar va markazlashmagan moliya (DeFi) bayon etiladi. Maqola Ethereum’ning moslashuvchanligi va mustahkamligi tufayli unda yangi ilovalar yaratishda davom etilayotgani hamda kelajakda kengayuvchanlikning oshishi rivojlanishni qo‘llab-quvvatlashda davom etishi haqidagi xulosa bilan yakunlanadi.
DeFi nima?
Markazlashmagan moliya (DeFi) — Ethereum tarmog‘ida foydalanish va o‘sish keskin ortib borayotgan yangi innovatsiya. DeFi platformalari dasturlash mumkin bo‘lgan, markazlashmagan va senzura ta’siriga chidamli xususiyatlarni qo‘shib, butunlay yangi moliyaviy mahsulotlarni yaratish orqali an’anaviy moliyaviy mahsulot va xizmatlarni qayta kashf etmoqda. Masalan, DeFi platformalari foydalanuvchilar o‘rtasida (P2P) qarz olish va berish, kriptoaktivlardan foiz daromadi olish, markazlashmagan birja (DEX) mexanizmlari, steyblkoinlar hamda passiv daromad olish imkoniyatlarini maksimal darajada oshiradigan o‘zaro birlashtiriladigan xususiyatlarni taklif etadi. Mashhur DeFi platformalariga Compound, MakerDAO va Aave kiradi. 2020-yilda DeFi platformalarida bloklangan umumiy qiymat 4 milliard dollardan oshdi
DeFi’da P2P qarz olish haqida batafsil
DeFi’da P2P qarz olish — markazlashmagan platformalarda kriptoaktivlarni foydalanuvchilar o‘rtasida qarzga berish va olishni anglatadi. Bu platformalar kripto foydalanuvchilariga aktivlarini qarzga berish uchun depozitga qo‘yish imkonini beradi, qarz oluvchilar esa P2P kriptoqarz berish deb ataladigan markazlashmagan platforma orqali qarz olishlari mumkin. DeFi platformalaridagi qarz berish va olish vositachilarsiz, haqiqiy foydalanuvchilararo tranzaksiyalardir. Bu qarz beruvchilarga qarzga bergan aktivlaridan foiz olish, qarz oluvchilarga esa an’anaviy moliya muassasalariga murojaat qilmasdan qarz olish imkonini beradi. DeFi’dagi P2P qarzlar bo‘yicha foiz stavkalari platforma va qarz oluvchining kreditga layoqatiga qarab farq qilishi mumkin.
DeFi’da P2P qarz olish xatarlari
Har qanday moliyaviy faoliyatda doimo muayyan xatarlar bo‘ladi. . Eng katta xatarlardan biri — kredit xatari, chunki P2P qarzlar yuqori kredit xatariga duchor bo‘ladi. Yana bir xatar shuki, qarz oluvchi qarzini to‘lamagan taqdirda qarz beruvchilar uchun sug‘urta yoki davlat himoyasi mavjud emas 1. Bundan tashqari, ayrim yurisdiksiyalarda P2P orqali qarz berishga ruxsat berilmaydi yoki bunday xizmatlarni ko‘rsatuvchi kompaniyalardan investitsiya qoidalariga rioya qilish talab etiladi. Markazlashmagan moliya (DeFi) orqali qarz berish bilan bog‘liq xatarlar va ehtimoliy foydalar mavjud. DeFi orqali qarz berish yuqori daromad keltirishi mumkin, biroq o‘quvchilar bu bilan bog‘liq xatarlardan ham ogoh bo‘lishi kerak.
Asosiy xatarlardan biri — vaqtinchalik yo‘qotish. Bu likvidlik puliga kiritilgan aktivlar narxi ular depozitga qo‘yilgandan keyin o‘zgarganda yuz beradi. Natijada likvidlik ta’minotchilari hali amalga oshmagan zarar ko‘rishi mumkin. DeFi orqali qarz berish bilan bog‘liq boshqa ehtimoliy xatarlarga tezkor qarz hujumlari va «gilamni tortib olish» (rug pull) firibgarliklari ham kiradi.
Vaqtinchalik yo‘qotish DeFi pullaridagi aktivlar nisbatini saqlash usuli tufayli yuzaga keladi. Masalan, ETH/LINK pulida efir va LINK tokenlari nisbati mos ravishda 1:50 qilib belgilanishi mumkin. Arbitraj treyderlari chegirmali tokenni chiqarib olish uchun pulga boshqa tokenni ko‘plab kiritganda, tangalar nisbati o‘zgaradi. Muvozanatni tiklash uchun likvidlik puli arbitraj treyderlarini puldagi nisbatni qayta muvozanatlashga undash maqsadida bir token narxini avtomatik ravishda oshiradi va boshqa token narxini pasaytiradi. Biroq nisbat qayta muvozanatlangandan so‘ng, bu ko‘pincha likvidlik ta’minotchilari uchun vaqtinchalik yo‘qotishga olib keladi.