Avtomobil ijarasi bo‘yicha eng yirik xizmatlardan biri bo‘lgan Hertz’ning kotirovkasi 30-aprel kuni deyarli 14% ga sakradi. Ilgari “meme” deb ataladigan aksiyalar ixlosmandlari orasida mashhur bo‘lgan kompaniya robotaksi sohasida Uber Technologies bilan hamkorlik e’lon qildi.
Tafsilotlar
Hertz qog‘ozlari Nasdaq’da 30-aprel kuni deyarli 14% ga qimmatlashib, $6,36 ga etdi. Kompaniya hozirgina tashkil etilgan Oro Mobility sho‘ba korxonasi Uber Technologies bilan ikkita strategik hamkorlikni darhol e’lon qilganini ma’lum qildi.
Birinchi kelishuvga ko‘ra, Oro Uber’ning robotaksi avtoparkini boshqaradi: ularni zaryadlash, texnik xizmat ko‘rsatish, ta’mirlash hamda depo (ombor)ni tozalash ishlarini ham zimmasiga oladi. Uber 2025-yil yozida avtonom boshqaruvli taksi xizmati tashkil etilishini e’lon qilgan. Kompaniya ma’lumotiga ko‘ra, park 20 mingta Lucid Gravity yo‘ltanlamas avtomobidlardan iborat bo‘ladi; ularning to‘rtinchi avlod haydovchisiz tizimlari dasturiy ta’minot ishlab chiquvchisi Nuro kompaniyasidan o‘rnatilgan. Ushbu xizmat 2026-yil yakuniga qadar San-Fransisko ko‘rfazi atrofida ishga tushishi kerakligi Hertzning press-relizida qayd etilgan.
Ikkinchi kontraktga ko‘ra, Oro Uber platformasida an’anaviy avtoparkni boshqarish bilan shug‘ullanadi.
Hamkorlik Oro’ni ushbu yo‘nalishda integratsiyalashgan yechimga aylantiradi, uning imkoniyatlarini kengaytiradi va Hertzni turli mobillik variantlari rivojlanib borishi jarayonida muhim o‘yinchi sifatida pozitsiyalaydi, deydi Hertz bosh direktori Gil Uest; uning bahosi press-relizda keltirilgan.
Hertz nima bilan qiziq
Hertz — avtomobil ijarasi bo‘yicha eng yirik xizmatlardan biri bo‘lib, Dollar, Thrifty va Firefly kabi brendlarga ham ega. Bundan tashqari, kompaniya Yevropada ishlaydigan Hertz 24/7 karsharingini hamda AQShdagi ishlatilgan (eski) avtomobillarni sotish nuqtalarini — Hertz Car Sales’ni boshqaradi.
The Wall Street Journal uni ilk bor “meme” (hazilona ommaviy) aksiyasi deb ataydi. 2020-yilda koronavirus pandemiyasi ta’sirida qolgan avtomobil ijarasi xizmati bankrotlik to‘g‘risida ariza berganidan so‘ng Hertz aksiyalari keskin sakrab ketdi. Treyderlar Robinhood ommabop ilovasidagi “tiyinlik” aksiyalarni yig‘ib bordi, bu ularning qiymati 896% ga oshishiga olib keldi, deb yozgan Bloomberg. “Moliyaviy mutaxassislar tushunmovchilik va nazoratdan tashqari nafrat aralash munosabatda javob berdi. Odatda bankrotlikda aksiyadorlar o‘z mablag‘ining hammasini yo‘qotadi-ku, unda kim bunday qog‘ozlarga pul tikadi?” — deb ta’kidlagan WSJ.
Aksiya atrofidagi shov-shuv Hertz’ni bankrotlik holatidagi kompaniya uchun deyarli hayratlanarli ish qilishga: bozorda o‘z aksiyalarining yanada ko‘proq qismini sotishga majbur qildi — 1 mlrd dollar jalb qilish uchun, deb eslaydi nashr. Bu reja barbod bo‘lgan bo‘lsa-da, 2021-yilda sud kompaniya ustidan nazoratni institutsional investorlar zimmasiga o‘tkazadigan arizani tasdiqlagach, servis bankrotlik tartibidan chiqishga muvaffaq bo‘ldi.
Xuddi o‘sha paytning o‘zida, 2021-yilda Hertz Tesla’ga 100 000 ta elektromobil xarid qilishini e’lon qilib, “katta shov-shuv” qildi; bu kompaniyaga Ilon Mask davrida ilk bor 1 trln dollarlik bozor kapitallashuviga erishishga yordam berdi va inqirozdan keyin ijaraga xizmat ko‘rsatish brendining imidjini yaxshiladi, deb yozadi Tech Crunch. Keyingi yili Hertz General Motors’dan 175 000 tagacha elektromobil, yana Polestar’dan esa 65 000 taga yaqin elektromobil sotib olish rejalari borligini ma’lum qildi. Biroq bu kelishuvlarning hech biri oxirigacha to‘liq amalga oshmadi, deydi Tech Crunch. Natijada kompaniya 2024-yilda ishlatilgan Tesla’larni chegirmalar bilan sotib, 2,8 mlrd dollar yo‘qotdi.
2025-yil yakunlari bo‘yicha Hertz daromad 6% dan sal ko‘proqqa — 8,5 mlrd dollargacha tushganini ma’lum qildi, biroq shu bilan birga sof zarar 3,8 barobar kamayib, 747 mln dollarga yetgan. Oldingi yil kompaniya transformatsiyasida hal qiluvchi bo‘lgani haqida yozgan: masalan, unga avtoparkni yangilashga, eski parkni esa Hertz Car Sales orqali sotuvga chiqarishni boshlashga muvaffaq bo‘ldi.
Analitiklar nima deyapti
Uber va Hertz o‘rtasidagi kelishuvlar yakunlangach, Northcoast investitsiya kompaniyasi avtomobil ijarasi xizmatiga berilgan reytingni “sotish” darajasidan “ushlab turish”ga yaxshiladi. Bu shuni anglatadiki, kompaniya biznesi uchun eng yomon ssenariy ortda qolgan, deb hisoblaydi 24/7 Wall Street nashri.
Uber bilan hamkorlik kompaniya identifikatsiyasida strukturaviy o‘zgarishni anglatadi: u avtomobil ijarasi operatoridan yangi avlod transporti uchun juda muhim infratuzilma yetkazib beruvchiga aylanadi, deb yozadi Barchart. Nashr fikricha, avtoparkni boshqarish xizmatlari Hertzga yuqori rentabelli, muntazam daromad olish imkonini beradi; shu bilan birga avtomobil ijarasiga bo‘lgan talabning beqarorligiga bog‘liqlikni kamaytiradi. Bu esa amalda uning o‘sishini tez sur’atlar bilan rivojlanayotgan ride-sharing va haydovchisiz avtomobillar sohalari bilan bog‘lab qo‘yadi.
Uoll-strit kompaniya istiqbollari haqida umuman ehtiyotkor kayfiyat bildiradi: olti nafar analitik uning aksiyalarini ushlab turishni tavsiya qiladi, uch nafari sotishni, faqat bittasi esa sotib olishni. O‘rtacha maqsadli narx 4,43 dollar bo‘lib, oxirgi yopilish darajasiga nisbatan kotirovkalar 30% ga pasayishini nazarda tutadi.