Salom, CryptoExplorers. O‘tgan hafta sizlarga #Stablecoins vaziyat bo‘yicha yangilik berishimni aytgandim. Bu yangilanishda #SEC va Paxos o‘rtasidagi vaziyatni, buning kripto uchun (ayniqsa, AQShda) nega katta muammo ekanini va hozirda qaysi steyblkoinlar eng yaxshisi ekanini batafsil ko‘rib chiqamiz.
Qisqacha:
Barcha steyblkoinlar xavf ostida, xavfsiz panoh yo‘q.
Portfelingizga ehtimoliy ta’sirni kamaytirish uchun diversifikatsiya muhim.
Menimcha, yaqin muddatda steyblkoinlar uchun xavf yo‘q va bu yangi o‘zgarishlar steyblkoinlar o‘z qiymatini yo‘qotadi degani emas. Steyblkoinlar bozorda barqarorlikni ta’minlash maqsadida yaratilgan bo‘lsa-da, bu soha tobora beqarorlashmoqda. Steyblkoin kompaniyalari uchun xizmatlarini taqdim etish qiyinlashmoqda.
O‘tgan hafta Nyu-York shtatining moliyaviy regulyatori Paxos’ga BUSD chiqarishni to‘xtatishni buyurdi. Endi asosiy savol:
Steyblkoinlar qimmatli qog‘ozmi?
Paxosning aytishicha, SEC unga regulyator BUSD qimmatli qog‘oz ekanini da’vo qilib, chora ko‘rishni tavsiya etish masalasini ko‘rib chiqayotgani haqida xabarnoma yuborgan. Paxos bu xabarnomada BUSD taklifini federal qimmatli qog‘ozlar qonunlariga muvofiq ro‘yxatdan o‘tkazishi kerakligi nazarda tutilganini aytdi.
Investitsiya shartnomalari bo‘yicha sud pretsedenti bo‘lgan Howey testiga ko‘ra, bitim investitsiya shartnomasi deb topilishi va qimmatli qog‘oz hisoblanishi uchun zarur shartlardan biri — foyda olishni kutishdir. Odamlar steyblkoinlarni foyda olish umidida sotib olmasligi aniq. Xuddi fiat valyutasini sotib olgandek, bu shunchaki aktivlarni saqlashning qulay usuli, chunki kriptovalyutalar ancha o‘zgaruvchan.
Ammo “qimmatli qog‘ozlar” — 1933-yildagi Qimmatli qog‘ozlar to‘g‘risidagi qonunda belgilangan ancha kengroq toifa. Kengroq nuqtayi nazardan qaraganda, arbitraj, xedjirlash va steyking imkoniyatlari foyda olish umidini yuzaga keltiradi yoki steyblkoin qimmatli qog‘oz hosilasi deb qaralishi mumkin, deb ta’kidlash mumkin. Demak, SEC investitsiya qilinishi mumkin bo‘lgan aktivni xohlasa, qimmatli qog‘oz deb belgilash borasida deyarli to‘liq erkinlikka ega.
Agar Komissiya bu masalani sudda ko‘rib chiqishda davom etsa, bu kriptoindustriyaning qolgan qismi uchun pretsedent bo‘lishi va boshqa barcha yirik steyblkoin emitentlariga tahdid solishi mumkin.
Tartibga solish borasidagi noaniqlikning kuchayishi FTX qulaganidan keyin endigina sekin tiklana boshlagan bozorni beqarorlashtirishi mumkin. Bu, shuningdek, AQShdagi kripto muhitini keskin o‘zgartirishi mumkin, chunki ko‘plab kompaniyalar tartibga solish sharoiti qulayroq bo‘lgan joyda ildiz otishga intilishi mumkin.
Steyblkoinlarni taqqoslash
BUSD muammolarga duch kelayotgani haqidagi xabar tarqalgach, kripto bozorida mablag‘lar, albatta, boshqa tomonga ko‘cha boshladi. Quyidagi diagrammalarda bozor kapitallashuviga ko‘ra eng yirik 10 ta steyblkoinning ustunligi ko‘rsatilgan.
So‘nggi bir oyda BUSD bozor kapitallashuvining 23.52% ini yo‘qotganini, bu voqeada esa eng katta yutuq USDTga nasib etganini ko‘rish mumkin. Shunga qaramay, mablag‘larning aksariyati steyblkoinlar ekotizimidan chiqib, boshqa kriptovalyutalarga yo‘naldi. So‘nggi kunlarda ko‘plab kriptovalyutalar narxining oshishiga shu ham sabab bo‘ldi.
Endi eng yirik steyblkoinlarni qisqacha ko‘rib chiqaylik.
USDT
Tether AQShda joylashmagan. Ammo Tether zaxiralarining yarmidan ko‘pi AQShda joylashgan moliyaviy xizmatlar kompaniyasi Cantor Fitzgerald tomonidan boshqariladi! Demak, bu ham unga qarshi ishlatilishi mumkin bo‘lgan jihat. Albatta, Tether shaffoflik hisobotlarini taqdim etmasligi bilan bog‘liq muammo ham bor, lekin buni allaqachon bilsangiz kerak.
USDC
AQShda joylashgan Circle kompaniyasi tomonidan chiqariladi. Bu yerda ham Paxos bilan bog‘liq muammolar yuzaga kelishi mumkin. Circle ham tartibga solinadi, ammo SEC steyblkoinlarni qimmatli qog‘oz deb topsa, ularga ham qarshi chiqishi mumkin.
Bu AQSh mijozlari steyking borasida duch kelayotgan muammoga o‘xshaydi. Kraken steyking xizmatlarini to‘xtatishi va 30 million dollar jarima to‘lashi kerak bo‘ldi, Coinbase esa steyking xizmatini taklif qilishda davom etmoqda. Coinbase bosh direktori bunga qarshi kurashishini allaqachon aytgan bo‘lsa-da, kompaniyaga ham qarshi chora ko‘rilishi vaqt masalasiga o‘xshaydi.
DAI
DAI — Ethereum asosidagi MakerDAO protokoli tomonidan chiqariladigan algoritmik steyblkoin bo‘lib, AQSh dollariga nisbatan birga bir nisbatni saqlashga intiladi. U asosan vositachisiz kriptoaktivlarni qarzga berish va olish uchun ishlatiladi — natijada ruxsatsiz foydalanish mumkin bo‘lgan, shaffof va cheklovlari minimal tizim yaratiladi.
Markazlashmagan ekan, yaxshi tuyuladi, shundaymi? Ha... Ammo hozirda uning asosiy qismi USDC bilan ta’minlangan. Demak, USDC’ga qarshi chora ko‘rilsa, muammo DAI’ga ham tarqaladi.
Bularning barchasi nimani anglatadi?
Qaniydi, aniq javob berib, sizga qat’iy yo‘l-yo‘riq ko‘rsata olsam. Ammo haqiqat shuki, bunday javob yo‘q. Lekin o‘zim nima qilayotganimni ayta olaman. Steyblkoinlarimni diversifikatsiya qilib, hozir asosan USDC va USDT, shuningdek, ozgina DAI saqlayman.
Hozirda aksariyat ta’lim va tadqiqot platformalari bu mavzuda o‘z fikrini bildirmaslikni ma’qul ko‘radi, chunki xato qilishdan qo‘rqadi. Men ham juda ehtiyotkor ekanimni ayta olaman, chunki sizga mavjud bo‘lgan eng yaxshi ma’lumotni taqdim etmoqchiman!
Ammo ba’zan hozircha bu muammoning haqiqiy yechimi yo‘qligini tan olishimiz kerak. Agar steyblkoinlar bilan bog‘liq muammolarga duch kelishni istamasangiz, o‘zgaruvchanligi kamroq kriptovalyutalarni yoki fiat valyutasini saqlashingiz mumkin. Balki AQShning maqsadi ham shudir — odamlar pul oqimini nazorat qila oladigan AQSh dollaridan foydalanishini ta’minlash? ;)
O‘zingizni ehtiyot qiling! #Binance #buildtogether #crypto2023