Bu hodisa anchadan beri kripto olamini hayajonda ushlab kelmoqda va endi u haqiqatga aylandi: uzoq kutilgan “Merge” — bugun amalga oshirilgan, ikkinchi yirik kriptoaktiv Ethereum’ning muhim yangilanishi. Ushbu yangilanish nafaqat kripto ishqibozlari, balki butun blokcheyn sanoati uchun muhim bosqich bo‘lgani sababli, unga batafsilroq nazar tashlashga arziydi: “Merge” aynan nima va Ethereum’da nimalar yuz berdi? Sizlarga 21Shares tahlilini taqdim etamiz. Myunxen fond birjasining Gettex sahifasida barcha muhim kriptovalyutalarga ETP orqali tegishli mahsulotlarni topishingiz mumkin — bu yerda.

Bitcoin’dan keyin Ether (ETH) bozor kapitallashuvi qariyb 200 milliard yevroni tashkil etadigan dunyodagi ikkinchi yirik kriptovalyuta bo‘lib, ko‘plab markazlashmagan moliyaviy xizmatlar (DeFi) ilovalari va loyihalarining texnik asosi bo‘lgan Ethereum blokcheynining bir qismidir. Bitcoin’da bo‘lgani kabi, hozirgacha Ethereum’ning harakatlantiruvchi kuchi Proof of Work bo‘lib kelgan. Bu konsensus jarayonida shaxslar — maynerlar — kompyuterlari yordamida murakkab vazifalarni bajarib, blokcheyndagi tranzaksiyalarni tekshiradi va buning evaziga tanga (kriptovalyuta birligi) oladi. Bu mexanizm kriptovalyutalarni xavfsiz qiladi va markazlashmaganlikni ta’minlaydi, chunki tranzaksiyalarni markaziy organ emas, ko‘plab ishtirokchilarning jami tasdiqlaydi. Biroq Proof of Work juda ko‘p energiya sarflaydi.

Elektr energiyasi sarfi 99,95 foizga kam

Proof of Stake (PoS) buni o‘zgartiradi: konsensus usuli Proof of Work’ga muqobil bo‘lib, an’anaviy bank hisobiga pul qo‘yib, foiz olishga o‘xshash staking deb ataladigan jarayonga asoslanadi. Ethereum foydalanuvchilari o‘z tangalarini stakingga qo‘yadi va shu tariqa tranzaksiyalarni tasdiqlash jarayonining bir qismiga aylanadi. Yuqori quvvatli qurilmalarda murakkab hisoblash vazifalarini bajarish zaruratini yo‘q qilish orqali PoS ancha kam energiya sarflaydi — taxminan 95,95 foiz kam — va staking orqali investorlarga doimiy obligatsiya ko‘rinishida daromad keltiradigan asosiy aktiv Ether’ning qiymatini ham oshiradi. Proof of Stake’dan foydalanadigan ilk blokcheyn loyihasi Ethereum emas, ammo uni eng yirik va eng muhim loyiha, deb aytish mumkin. O‘zining PoS blokcheyni — Beacon Chain’ni yaratish ham kiradigan bu o‘zgarishga uzoq vaqt tayyorgarlik ko‘rildi. Endi Ethereum Mainnet — Ethereum’ning asosiy blokcheyni — va Beacon Chain birlashtirildi. Shu sababli bu jarayon “Merge” deb ataladi.

Merge nima uchun muhim?

Ethereum tarmog‘i POS’ga o‘tish orqali nafaqat samaraliroq bo‘ladi, balki kelajakda Ethereum’ni ancha tez va arzon qilishi kutilayotgan boshqa muhim yangilanishlarga ham zamin yaratadi. Bu esa kelajak blokcheyniga yo‘l ochadi. Bu Ethereum uchun ayniqsa muhim, chunki tarmoq kreditlardan tortib valyuta ayirboshlash xizmatlarigacha bo‘lgan markazlashmagan moliyaviy sohadagi minglab ilovalar uchun texnik asos bo‘lib xizmat qiladi. Dunyodagi ikkinchi yirik kriptoaktivni yangilash barqaror, tezkor va samarali kriptoinfratuzilma sari qo‘yilgan muhim qadamdir.