PoW (Proof of Work — ish isboti) va PoS (Proof of Stake — ulush isboti) — blokcheyn tarmoqlarida tranzaksiyalarni tasdiqlash va zanjirga yangi bloklar qo‘shish uchun ishlatiladigan ikki xil konsensus mexanizmi.
Proof of Work (PoW — ish isboti) — Bitcoin va boshqa ko‘plab blokcheyn tarmoqlarida ishlatiladigan dastlabki konsensus mexanizmi. PoW’da maynerlar kriptografik boshqotirmani yechish uchun raqobatlashadi. Uni birinchi bo‘lib yechgan mayner zanjirga yangi blok qo‘shish va kriptovalyutada mukofot olish huquqiga ega bo‘ladi. Bloklar muntazam sur’atda yaratilishini ta’minlash uchun boshqotirmaning qiyinlik darajasi muntazam ravishda sozlanadi.
Ulush isboti (PoS) — PoWning ayrim kamchiliklarini bartaraf etish uchun joriy qilingan yangi konsensus mexanizmi. PoSda validatorlar yangi bloklarni yaratish uchun tarmoqda qancha kriptovalyutaga egaligi va qancha miqdorini «ulush sifatida tikishi» asosida tanlanadi. Validatorlar o‘z kriptovalyutalarini garovga qo‘yadi va yangi blok yaratish uchun tanlangan taqdirda, kriptovalyuta ko‘rinishida mukofot oladi. Validatorlar tarmoq manfaatlarini ko‘zlab harakat qilishga undaladi, chunki ular yomon niyat bilan harakat qilsa yoki tizimni manipulyatsiya qilishga urinsa, ulush sifatida tikkan kriptovalyutasidan ayrilishi mumkin.
PoW va PoSning o‘z afzalliklari va kamchiliklari bor. Turli blokcheyn tarmoqlari o‘ziga xos ehtiyojlari va maqsadlaridan kelib chiqib, ulardan birini tanlashi mumkin.