Hukumatga bo‘lgan jamoatchilik ishonchi eng past darajaga tushdi. Odamlar shubha bilan qaraydi, bunga esa asos bor. Qarorlar ko‘pincha jamoatchilik fikri deyarli inobatga olinmagan holda, yopiq eshiklar ortida qabul qilinayotgandek tuyuladi.

Ammo hukumat faoliyatini yanada shaffof qilishning yo‘li bo‘lsa-chi? Odamlarga bu jarayonda o‘z fikrini bildirish imkonini berish va mansabdorlarni xatti-harakatlari uchun javobgarlikka tortish yo‘li-chi? Bunga blokcheyn yechim bo‘lishi mumkin. Blokcheyn — xavfsiz va shaffof tranzaksiyalarni amalga oshirish imkonini beruvchi taqsimlangan ma’lumotlar bazasi.

Bu Bitcoin kabi kriptovalyutalarning ishlashini ta’minlaydigan texnologiya bo‘lib, hukumat bilan o‘zaro munosabatlarimizni tubdan o‘zgartirish salohiyatiga ega. Hozirning o‘zida hukumat xarajatlarini kuzatish, odamlarga ovoz berish uchun ro‘yxatdan o‘tishda yordam berish va hatto qochqinlar uchun “raqamli ID” yaratish maqsadida blokcheyndan foydalanishga qaratilgan loyihalar amalga oshirilmoqda.

Imkoniyatlar cheksiz, blokcheynning davlat boshqaruvida shaffoflikni oshirish salohiyati esa juda katta. Xo‘sh, nega undan kengroq foydalanilmayapti? Bunga bir qator to‘siqlar bor: qaror qabul qiluvchilarning texnologiyani yaxshi tushunmasligi va mavjud vaziyatdan manfaat ko‘ruvchilarning o‘zgarishlarga qarshiligi.

Ammo tobora ko‘proq odamlar blokcheyn va uning salohiyati haqida bilib borar ekan, bu o‘zgartiruvchi texnologiyani davlat boshqaruvi sohasiga olib kirishga qaratilgan loyihalar soni ko‘payib borishiga ishonaman.

𝗕𝗹𝗼𝗸𝗰𝗵𝗲𝘆𝗻 𝗼‘𝘇𝗴𝗮𝗿𝘁𝗶𝗿𝘂𝘃𝗰𝗵𝗶 𝘁𝗲𝘅𝗻𝗼𝗹𝗼𝗴𝗶𝘆𝗮 𝗲𝗸𝗮𝗻𝗶𝗱𝗮 𝘀𝗵𝘂𝗯𝗵𝗮 𝘆𝗼‘𝗾. 𝗔𝗺𝗺𝗼 𝘂 𝗱𝗮𝘃𝗹𝗮𝘁 𝘀𝗲𝗸𝘁𝗼𝗿𝗶𝗻𝗶 𝗵𝗮𝗾𝗶𝗾𝗮𝘁𝗮𝗻 𝗵𝗮𝗺 𝗼‘𝘇𝗴𝗮𝗿𝘁𝗶𝗿𝗮 𝗼𝗹𝗮𝗱𝗶𝗺𝗶?

Javob, ehtimol, ha, ammo buning uchun biroz vaqt kerak bo‘ladi. Avvalo, blokcheyn hali nisbatan yangi texnologiya va hukumatlar unga yetib olishi uchun vaqt kerak bo‘ladi.

Ikkinchidan, blokcheyn murakkab texnologiya. Hukumat vakillari uning qanday ishlashi va undan qanday foydalanish mumkinligini tushunib olishlari uchun vaqt kerak bo‘ladi. Ammo blokcheyn davlat sektorini o‘zgartira boshlaganidan darak beruvchi ayrim belgilar allaqachon mavjud. Masalan, Dubay shahri davlat xizmatlarini soddalashtirish uchun blokcheyndan foydalanmoqda.

Estoniya hukumati esa fuqarolar ma’lumotlarini himoyalash uchun blokcheyndan foydalanmoqda. Demak, blokcheyn davlat sektoriga ta’sir ko‘rsata boshlagani aniq.

Hozircha bu jarayon endigina boshlanmoqda, ammo kelgusi yillarda yanada katta o‘zgarishlarni ko‘rishimiz ehtimol.