"Sun’iy intellekt 30 yil ichida insonlarning fikrlash tarzini butunlay o‘zgartiradi." 

Bu gapni SoftBank bosh direktori Masayoshi Son aytgan. Hali 30 yil bo‘lgani yo‘q, ammo janob Masayoshining bashorati haqiqatga aylanmoqda. Yil boshidan beri OAVda faqat sun’iy intellekt (SI) haqida gapirilmoqda va aytish kerakki, buning sababi bor. 

Sun’iy intellekt deganda kompyuter yoki kompyuter tomonidan boshqariladigan robotning odatda insonlarga xos vazifalarni bajarish qobiliyati tushuniladi. SI — o‘tmishdagi tajribalardan o‘rganish, mulohaza yuritish va umumlashtirish kabi insonlarga xos intellektual fazilatlarni namoyon etuvchi tizimlarni yaratishdir. SI bilan bir qatorda jadal rivojlangan yana bir texnologiya — blokcheyn. Birgalikda bu ikki texnologiya tub o‘zgarishlarni yuzaga keltirib, so‘nggi o‘n yilda odamlar hayotining rivojlanish yo‘nalishiga ta’sir ko‘rsatdi va kelgusi o‘n yilda ham shunday qilishda davom etadi. 

Global sun’iy intellekt bozori 2021-yilda 58,15 milliard dollarga baholangan. Mordor Intelligence bozor tahlili va maslahat kompaniyasi ma’lumotlariga ko‘ra, bu ko‘rsatkich 2022–2027-yillar prognoz davrida yillik murakkab o‘sish sur’ati (CAGR) 31,45% bo‘lishi bilan 2027-yilga kelib 271,48 milliard dollarga yetishi kutilmoqda. Xuddi shuningdek, blokcheyn bozori 2020-yildagi 3 milliard dollardan 2025-yilda 39,7 milliard dollarga o‘sishi va CAGR ko‘rsatkichi 67,3% ga oshishi taxmin qilinmoqda.

Bugungi kungacha erishilgan eng yaxshi texnologik yutuqlardan ikkitasi sifatida e’tirof etilgan sun’iy intellekt tibbiyotdan tortib moliya va tijorat tashkilotlarigacha bo‘lgan keng ko‘lamli sohalarda qo‘llanilmoqda. Blokcheyn texnologiyasi — tranzaksiyalarni qayd etish va biznes tarmog‘idagi raqamli aktivlarni kuzatishni osonlashtiradigan markazlashmagan, o‘zgarmas reyestr. Blokcheyn arxitekturasi katta qiymatga ega bo‘lishi mumkin bo‘lgan deyarli har qanday narsani kuzatish va ayirboshlash imkonini beradi, shu bilan birga xatar va xarajatlarni kamaytiradi.

Sun’iy intellekt va blokcheyn texnologiyasi

Investitsiya strategiyalarini tushunish, to‘g‘ri yo‘naltirish va amalga oshirish katta fidoyilik hamda mehnat talab qiladi. Tobora ko‘proq treyder va investorlar, ayniqsa texnologik vositalar ommalashib borayotgan bir paytda, kripto sohasida savdo va investitsiyalarni samarali qilishda yordam berishi uchun sun’iy intellektga murojaat qilmoqda.

Sun’iy intellekt va blokcheyn texnologiyasi — kuchli va salmoqli texnologiyalardan ikkitasi bo‘lib, ular qo‘llaniladigan deyarli barcha sohalarni o‘zgartirib, takomillashtirdi. Kriptovalyutalar blokcheyn texnologiyasi yordamida yaratilgani sababli, turli muammolarni hal qilishda yordam berish uchun blokcheynda sun’iy intellektdan foydalanish mumkin. Masalan, sun’iy intellekt hozirda blokcheynning xavfsizlik arxitekturasida qo‘llanilmoqda. Bu yo‘nalishda yetakchi kompaniyalardan biri — SynergyAI.

SynergyAI markazlashmagan moliya (DeFi) foydalanuvchilarini firibgarlikdan himoya qilish uchun sun’iy intellektdan foydalanadigan platformani yaratmoqda. Synergy kompaniyasining maqsadi — oddiy chakana investorlarga hamyonbop, ammo murakkab va ilg‘or tahlil hamda xavfsizlik vositalarini taqdim etish.

SynergyAI yordamida investorlar loyihalarni boshqalardan oldin aniqlashlari mumkin. Bu ularga sun’iy intellekt taqdim etgan ko‘rsatkichlarga asoslangan investitsiya qarorlarini qabul qilish va xatarlarni aniqroq baholash imkonini beradi. Shu tariqa foydalanuvchilar ushbu sohadagi insofsiz ishtirokchilarning rug pull va boshqa firibgarlik harakatlaridan ham himoyalanadi. SynergyAI modellari xaridlarning oldini olishi yoki yangi tokenlar chiqarilishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan tegishli xususiyatlarni aniqlash uchun aqlli shartnomalarni tekshiradi.

Sun’iy intellekt ajoyib g‘oya va dunyoni o‘zgartirishi kutilayotgan texnologiya bo‘lsa-da, u odatda arzon emas (hatto SynergyAI jamoasi bor kuchini sarflagan taqdirda ham). Yirik korporatsiyalardan tashqari ko‘pchilik odamlar va korxonalar uchun sun’iy intellektdan foydalanish qimmatga tushadi. Ko‘plab tadqiqotchilar, jismoniy shaxslar hamda kichik va o‘rta korxonalar (KO‘K) sun’iy intellekt kabi texnologiyalarni ishlab chiqish va qo‘llash uchun zarur resurslarni sotib olishga qurbi yetmaydi. Bu esa yirik muassasalar bilan boshqalar o‘rtasidagi tafovutni yanada kengaytiradi. NuNet bartaraf etishga intilayotgan kamchiliklardan biri ham shu.

NuNet global tarmoq doirasida sun’iy intellekt jarayonlari, interfeyslari va ma’lumotlarini optimal joylashtirish, shuningdek, mashinalar o‘rtasida to‘lov va ma’lumotlarni uzatish kanallarini yaratish imkonini beradi. NuNet dunyo bo‘ylab mustaqil egalarga tegishli qurilmalarning yashirin hisoblash quvvatini hisoblash resurslarining dinamik bozoriga birlashtirish orqali global markazlashmagan kompyuter infratuzilmasini yaratmoqda. Jismoniy shaxslar NuNet’ning NTX utilitar tokeniga asoslangan tokenomik ekotizim orqali mukofot oladi.

Sun’iy intellekt va blokcheyn texnologiyalaridan muvaffaqiyatli foydalanayotgan yana bir kompaniya — OpenFabric AI. Sun’iy intellekt uchun 1-qavat (Layer-1) sifatida tanilgan OpenFabric odamlarning sun’iy intellekt sohasiga qarashini tubdan o‘zgartiradigan kuchli va qiziqarli yangi yondashuvni joriy etishni maqsad qilgan. Buning uchun kompaniya innovatsiyani eng qimmatli boylik deb biladigan ekotizim yaratmoqda. OpenFabric turli tajribaga ega ishtirokchilar o‘z bilim va ko‘nikmalarini umumiy ishga qo‘shib, sun’iy intellekt yechimlarining imkoniyatlari va qudratidan foydalanish orqali muvaffaqiyatga erishishi hamda murakkab muammolarni hal qilishi mumkin bo‘lgan platformani taqdim etadi.

Sun’iy intellekt texnologiyasining blokcheyn texnologiyasi bilan birlashishida erishilayotgan yutuqlarni ko‘rib turibmiz. Yaqin kelajakda sun’iy intellekt va blokcheyn texnologiyalarini o‘zida mujassam etgan mahsulotlar ko‘payishi aniq va bu meni quvontiradi. Biroq o‘z sohasida hali ham katta yutuqlarga erishayotgan kompaniyalar haqida gapirish muhim, deb hisoblayman. Shulardan biri — Source Protocol.

Source Protocol — jismoniy shaxslar, dasturchilar va korxonalarga markazlashmagan ilovalarni osonlik bilan yaratish imkonini beradigan keng qamrovli blokcheyn texnologiyalari to‘plami. Ushbu protokol ekotizimiga DeFi vositalarining to‘liq to‘plami, a’zolar uchun mukofot dasturi hamda mavjud Web 2.0 platformalari bilan oq yorliq asosida integratsiya qilish imkoniyatlari kiradi. Sodda qilib aytganda, bu protokol markazlashgan veb-vositalar va boshqa moliyaviy instrumentlarni markazlashmagan vositalarga aylantiruvchi keng ko‘lamli texnologiyalarni o‘zida jamlagan ekotizimdir.

Source blokcheyni — ommaviy, ruxsatsiz va o‘zaro ishlay oladigan tarmoq bo‘lib, korxonalar, dasturchilar va jismoniy shaxslarga Web 3.0 texnologiyalari, DeFi, NFT va boshqa texnologiyalarni ommalashtirish uchun kengayuvchan ilovalar, aqlli shartnomalar va vositalarni yaratish hamda ulardan foydalanish imkonini beradi.

Yana bir ajoyib kompaniya — Avem blockchain. Avem blockchain Ethereum Virtual Mashinasi (EVM) yordamida tovarlar, aksiyalar, ko‘chmas mulk va tasviriy san’at kabi real aktivlarni blokcheynga olib chiqishni maqsad qilgan. Avem — loyihalarga o‘z blokcheynida ishlashda me’yoriy talablarga rioya etishni ta’minlash va tarmoq ishtirokchilari o‘rtasida ishonchni qaror toptirishga yordam beradigan me’yoriy-huquqiy asos.

Metaverse ham bor. Metaverse’da sun’iy intellektning rolini ortiqcha baholab bo‘lmaydi. Sun’iy intellekt mashinalarga inson darajasidagi aql bilan o‘rganish va harakat qilish imkonini beruvchi texnologiyalarning muhim tarkibiy qismi bo‘lgani uchun, u Metaverse’da nihoyatda muhim ahamiyatga ega. Metafluence — Metaverse ekotizimining shunday namunasidir.

Metafluence — Metaverse’dagi platforma bo‘lib, ta’sir o‘tkazuvchilarga o‘z ta’siri, ijodkorligi va ijtimoiy tarmoqlardagi imkoniyatlarini Metaverse’da daromadga aylantirishga yordam beradi. Bu dunyodagi ta’sir orqali daromad olishga mo‘ljallangan ilk platforma bo‘lib, ta’sir o‘tkazuvchilar, ularning auditoriyasi va ular ta’sir ko‘rsatadigan brendlarga Web 3’da ravnaq topish imkonini beradi. Metafluence’ning asosiy maqsadi — Metaverse’da ijtimoiy tarmoq ta’sir o‘tkazuvchilari, ularning auditoriyalari va brendlari oson, shaffof hamda rag‘batlantiruvchi tarzda o‘zaro aloqada bo‘la oladigan, ta’sir o‘tkazuvchilarga yo‘naltirilgan ekotizimni yaratish.

Xulosa

Sun’iy intellekt va blokcheyn texnologiyalari dunyo rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi va allaqachon o‘ynamoqda. Bu texnologiyalar odamlar uchun haqiqiy muammolarni hal etish bilan birga, o‘ziga xos va shaxsiylashtirilgan tajribalarni taqdim etadigan yechimlarning muhim poydevoridir. Sun’iy intellekt va blokcheyn texnologiyalari hayotimizda mustahkam o‘rin egalladi va ularning imkoniyatlaridan qay darajada foydalanish mumkinligini aniqlash uchun hali ko‘p ish qilish kerak.