2023-yil Bitcoin uchun yaxshi boshlandi va ekspertlarning bashoratlariga ko‘ra, o‘sish sur’ati hali ancha davom etadi.
Bitcoin (BTC) va Ethereum (ETH) kabi kriptovalyutalarning yaqindagi qimmatlashuvi bozor barqaror tiklanayotganimi yoki bu tendensiyalar shunchaki yanada pasayishdan oldingi alomatmi, degan bahsni qayta jonlantirdi.
Bitcoin 2021-yildagi eng yuqori qiymatidan hanuz 60% dan ko‘proqqa past bo‘lsa-da, raqamli aktivlar uchun 2023-yil yaxshi boshlandi.
2022-yil IV chorak: xedj-fondlar maktublari, konferensiyalar va boshqalar
BTC qiymati yanvar oyida qariyb 40% ga ko‘tarilib, 23 000 dollardan oshdi. Boshqa ko‘plab yirik kriptovalyutalar ham shu yo‘ldan bordi. Jumladan, Aptos (APT) va Solana (SOL) kabi birinchi qatlam blokcheynlari, shuningdek, The Sandbox (SAND) va Decentraland (MANA) kabi metaverse tokenlari 90% dan ko‘proqqa ko‘tarildi.
Kriptovalyutalar narxining ko‘tarilishi inflyatsiyaning pasayishi kutilayotgani va Federal zaxira tizimi yaqin oylarda foiz stavkalarini bunchalik keskin oshirmasligi haqidagi xabarlarga bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Bu ikki omil ham odatda kriptovalyutalarga foyda keltiradigan «tavakkalchilikka moyil» investitsiyalarga qaytishga zamin yaratishi mumkin.
Bitcoin narxi bo‘yicha bashoratlar: mutaxassislar nima deydi?
Finder dunyodagi eng yirik raqamli valyutaning istiqboli haqidagi fikrlarini bilish uchun sohaning 56 nafar mutaxassisi bilan suhbatlashdi. Fikrlar turlicha bo‘lsa-da, 50 foizi Bitcoin sotib olish uchun hozir qulay vaqt deb hisoblagan, 37 foizi uni saqlab turishga rozi bo‘lgan, atigi 13 foiz mutaxassis esa uzoq pozitsiyalarni yopib, sotish vaqti keldi deb o‘ylagan.
CoinFlip asoschisi va raisi Daniel Polotskiy shunday dedi: «Bitcoin avvalgidek, vayronalar ichidan qayta qad rostlaydi. Hozir narxning pasayishidan foydalanib, xarid qilish uchun yaxshi payt bo‘lishi mumkin».
NetCoins prezidenti Fraser Matthews Polotskiyning fikriga qo‘shildi.
«Menimcha, Bitcoinning hozirgi narxi investorlar uchun yaxshi kirish nuqtasi va uzoq muddatda uning narxi ko‘tarilishda davom etadi», — dedi Matthews.
Biroq ayrim mutaxassislar ehtiyot bo‘lishga chaqirmoqda. Ularning taxminicha, narxlarning keskin ko‘tarilishi bozor qulashiga yoki jiddiy tuzatishga olib kelib, bu holatni uzoq davom etadigan o‘sish trendining boshlanishi deb xato tushunganlarga zarar keltirishi mumkin.
Arcane Crypto kompaniyasining katta tahlilchisi Vetle Lunde shunday ta’kidladi: «Yashash xarajatlarining oshishi va murakkab iqtisodiy vaziyat investorlarning BTCga mablag‘ ajratish imkoniyatini cheklaydi».
Creighton universitetining Heider biznes kollejida professor bo‘lgan Robert Johnson ham Bitcoinning uzoq muddatli istiqboliga shubha bilan qaraydi. Uning aytishicha, Bitcoinning amaliy qo‘llanilishi yo‘q va u shunchaki spekulyativ investitsiyadir.
11-bob
2021-yildagi o‘sish davridan beri raqamli aktivlarning aksariyatiga foiz stavkalarining tez ko‘tarilishi hamda 3AC, Celsius va FTX kabi yirik kripto kompaniyalari va birjalarining muvaffaqiyatsizligi salbiy ta’sir ko‘rsatdi.
Eng so‘nggi jabrdiyda va 11-bob bo‘yicha bankrotlikka ariza bergan eng yangi kompaniya — kriptovalyuta kreditori Genesis Global Capital. U Genesis guruhidagi 2023-yil 19-yanvarda bankrotlikdan himoyalanishni so‘ragan uchta kompaniyadan biridir.
Bahamalarda joylashgan FTX kripto birjasining qulashi Genesis’ga qattiq ta’sir qildi va kompaniya 2022-yil 16-noyabrda mijozlarga mablag‘ yechib olishga ruxsat berishni to‘xtatdi.
Kreditor Nyu-York janubiy okrugi bo‘yicha AQSh bankrotlik sudiga topshirgan arizasida aktivlari va majburiyatlari 1 milliarddan 10 milliard dollargacha ekanini hamda kreditorlari soni 100 000 nafardan oshishini taxmin qilganini bildirdi.
Yaqindagi o‘sishdan keyin sotish uchun deyarli aniq imkoniyatdek ko‘ringan bu vaziyatga bozor kutilganidek munosabat bildirmadi va kichik tuzatishdan so‘ng ham o‘sishda davom etdi.
Genesisning bankrotlik arizasi yaqindagina tasdiqlangan bo‘lsa-da, bu holat deyarli muqarrar deb ko‘rilgan va bozor narxlarida allaqachon hisobga olingan edi.
13-yanvardan beri qisqa pozitsiyadagi treyderlarning 250 million dollardan ortiq qiymatdagi BTCsi majburiy ravishda tugatildi. Bu tugatishlar stop-loss buyurtmalarining ketma-ket ishga tushishiga sabab bo‘lib, narxning o‘sishini kuchaytirdi.
Bitcoinning texnik tahlili
Uzoq vaqt pasayib kelgan Bitcoin nihoyat 200 kunlik harakatlanuvchi o‘rtacha ko‘rsatkichdan yuqoriga chiqdi. Agar xaridorlar narxni shu darajadan yuqorida ushlab tura olsa, bozordagi talab davom etishi ehtimol.
Bitcoin uchun navbatdagi muhim marrasi — 25 000 dollarlik narx darajasidan oshib ketish. Ilgari bu daraja ham texnik, ham psixologik qarshilik zonasi bo‘lib xizmat qilgan.
Biroq bu darajani sinash hali yaqin vaqt ichida yuz bermasligi mumkin. Kunlik grafikda narx bilan nisbiy kuch indeksi (RSI) indikatori o‘rtasida yaqqol tafovut bor, bu esa qisqa muddatda tuzatish bo‘lishi mumkinligidan darak beradi.
Blokcheyn ma’lumotlari
Quyidagi grafikda Bitcoinning 2010-yildan buyongi narx sikllari jamlangan. Unda Bitcoin narxining o‘zgarishi va bozor qiymati hamda amalga oshirilgan qiymat (MVRV) ko‘rsatkichi o‘rtasidagi bog‘liqlik aks etgan.
MVRV Bitcoinning bozor qiymatini amalga oshirilgan qiymati bilan taqqoslaydi va kriptovalyuta ortiqcha yoki past baholanganini ko‘rsatuvchi Z-Score ko‘rsatkichini hisoblaydi.
Tarixan, bozor pasayish bosqichida Z-Score yashil zonaga tushadi. Bu Bitcoin past narxda savdo qilinayotganini va siklning tubi shakllanayotganini anglatadi. Ammo grafikda ko‘rsatilganidek, ushbu ko‘rsatkich 1 dan oshgan har bir holatda Bitcoin sezilarli darajada ko‘tarilib, o‘sish bozori boshlanganidan darak bergan.
Bitcoinning yaqindagi narx ko‘tarilishi Z-Score ko‘rsatkichining sezilarli oshishiga olib keldi. Agar tarixga tayanadigan bo‘lsak, bu ko‘rsatkichning 1 dan yuqoriga ko‘tarilib, yashil zonadan chiqishi bozor barqaror o‘sish bosqichiga kirgan bo‘lishi mumkinligini anglatadi.
Indikatorlar, blokcheyn ma’lumotlari va narxning umumiy dinamikasi uzoq muddatli o‘sish davom etishiga ishora qilmoqda. Barcha treyderlar tasdiqlaganidek, bunday omillarning bir-biriga mos kelishini e’tiborsiz qoldirish qiyin — omillarning uyg‘unligi muhim.
Ko‘plab tanga va tokenlarning 2021-yildagi eng yuqori ko‘rsatkichlariga yetishi uchun hali ancha yo‘l bor. Shunga qaramay, kripto bozori 2022-yildagi son-sanoqsiz salbiy voqealar ta’siridan xalos bo‘lgani haqida ijobiy belgilar bor.
Origin Protocol asoschilaridan biri Josh Fraser, ayniqsa, optimistik. «Eng yuqori ko‘rsatkichlarga qaytishimiz uchun biroz vaqt kerak bo‘ladi, ammo oxir-oqibat Bitcoinning muvaffaqiyati muqarrar. Agar undan foydalanish darajasi oltinnikiga o‘xshash bo‘lsa, aktiv narxi taxminan 500 000 dollarga yetadi».
Yangi yil boshlandi va Joshning bashoratlari ro‘yobga chiqsa, bu yil Bitcoin uchun muhim yil bo‘lishi mumkin.