Hindistonlik milliarder Mukesh Ambanining kompaniyasi blokcheyn platformalari va CBDC’larni o‘rganadi
Hindiston keng ko‘lamli ishga tushirish kutilayotganiga qaramay, ulgurji va chakana CBDC yo‘nalishida allaqachon sezilarli yutuqlarga erishdi.
Reliance Industries raisi Mukesh Ambani dushanba kuni konglomeratning moliyaviy xizmatlar bo‘linmasi Jio Financial Services blokcheynga oid mahsulotlar va raqamli rupiyani ham taklif qila boshlashi mumkinligini ma’lum qildi.
«JFS mahsulotlari nafaqat sohadagi amaldagi mezonlar bilan raqobatlashadi, balki blokcheynga asoslangan platformalar va CBDC kabi tub yangiliklarni ham o‘rganadi. Ular xavfsizlik va me’yoriy talablarga oid eng yuqori standartlarga amal qiladi hamda mijozlar tranzaksiyalari ma’lumotlari doimo himoyalanishini ta’minlaydi», dedi Ambani kompaniyaning aksiyadorlar umumiy yig‘ilishida.
RBI jismoniy naqd pulga raqamli muqobil sifatida blokcheyn taqsimlangan reyestr texnologiyasidan foydalanuvchi, e-rupiya deb nomlangan markaziy bank raqamli valyutasini (CBDC) ishlab chiqdi. 2023-yil iyun holatiga ko‘ra, CBDC’dan 1,3 million mijoz va 0,3 million savdogar foydalanayotgan edi.
O‘tgan yili RBI naqd pulga muqobil sifatida blokcheyn taqsimlangan reyestr texnologiyasidan foydalanib, elektron rupiyaning ulgurji va chakana turlarini sinovdan o‘tkazishni boshlagan edi.
O‘tgan yili RBI CBDC’ni ulgurji va chakana segmentlarda sinovdan o‘tkazishni boshlagan edi. e₹-W nomi bilan tanilgan ulgurji segmentdagi sinov 2022-yil 1-noyabrda boshlandi; undan foydalanish davlat qimmatli qog‘ozlari bo‘yicha ikkilamchi bozordagi bitimlarni hisob-kitob qilish bilan cheklangan edi. e₹-W’dan foydalanish banklararo bozor samaradorligini oshirishi kutilmoqda.
Markaziy bank pullarida hisob-kitob qilish hisob-kitob kafolati infratuzilmasiga ehtiyojni yoki hisob-kitob xavfini kamaytirish uchun garov taqdim etish zaruratini bartaraf etib, tranzaksiya xarajatlarini kamaytiradi. e₹-R nomi bilan tanilgan chakana segmentdagi sinov o‘tgan yilning dekabr oyida boshlandi.
e₹-R jismoniy naqd pulga xos ishonchlilik, xavfsizlik va hisob-kitoblarning uzil-kesil yakunlanishi kabi xususiyatlarni taklif etadi. Naqd pul singari, CBDC ham foiz keltirmaydi va uni pulning boshqa shakllariga, masalan, banklardagi omonatlarga aylantirish mumkin.
Bankirlar loyiha yuzasidan xavotir bildirib, uning hozirgi shaklida internet orqali amalga oshiriladigan bank operatsiyalariga o‘xshash CBDC’larning hech qanday afzalligini ko‘rmayotganini aytishdi. Shuningdek, elektron rupiyaning chakana muomalada qo‘llanilishi uchun Unified Payments Interface (UPI) jiddiy raqobatchi bo‘lishini ta’kidlashdi.