၁။ လုပ်ငန်းကဏ္ဍဆိုင်ရာ အခြေအနေ အကျဉ်းချုပ်
ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က crypto စျေးကွက်မှာ သိသာတဲ့ တက်လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး Bitcoin နဲ့ Ethereum နှစ်ခုလုံးဟာ အရင်နှစ်ပတ်အတွင်း လှုပ်ရှားခဲ့တဲ့ အကွာအဝေးကို ဖြတ်ကျော်ပြီး နီးလာတဲ့ 11 လအတွင်း မြင့်မားဆုံးအမှတ်ကို ရောက်ရှိခဲ့ပါတယ်။ အလုံးစုံလမ်းကြောင်းကတော့ အမေရိကန်စတော့ဈေးကွက်ထက် ပိုမိုကောင်းမွန်နေပါတယ်။ အထူးသဖြင့် Ethereum က Shanghai upgrade ကို အောင်မြင်စွာ ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ဒီ upgrade မှာ ETH 18,149.6 သန်းကဲ့သို့သော စုစုပေါင်း 1,814.96 万枚 ထွက်လာမယ့်အပြင် ETH စုစုပေါင်းရဲ့ 15% ခန့်ကို လော့ခ်ဖွင့်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စုစုပေါင်းတန်ဖိုးက ခန့်မှန်းအားဖြင့် ဒေါ်လာ 35 ဘီလီယံခန့် ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ နားလည်ထားသလို လော့ခ်ဖွင့်ပြီး ထုတ်ယူခြင်းနဲ့ တူမည့်ပုံစံမဟုတ်ဘဲ၊ လော့ခ်ဖွင့်မှုက beacon chain ထဲမှာ stake လုပ်ထားတဲ့ ETH ကို ထုတ်ပေးကာ node ထုတ်ပစ်ပြီး ပြန်လွှတ်ခြင်း (node de-staking/exit) လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလို သဘောတရားရှိပါတယ်။ ထို့ကြောင့် node exit ဆိုင်ရာ သဘောတူညီမှု (consensus) ပါဝင်ပြီး အစီအစဉ်တန်းစီ (queue) လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လက်တွေ့တွက်ချက်မယ်ဆိုရင် နေ့စဉ်အမြင့်ဆုံး ETH 200 million ဒေါ်လာခန့်အထိပဲ liquidity ထဲကို ဝင်နိုင်မယ့်အတွက် စျေးကွက်ပေါ်က ရောင်းဖိအား (sell pressure) က သိပ်မများပါဘူး။ လက်ရှိ stake လုပ်ထားတဲ့ ETH တွေရဲ့ ပျမ်းမျှ ငွေထည့်ဈေးနှုန်းက ဒေါ်လာ 2,136 ဖြစ်ပြီး၊ အခုစျေးနှုန်းကတော့ အရှုံး (亏损) အနေအထားမှာ ရှိနေပါတယ်။ အရှုံးမျဉ်းပတ်ဝန်းကျင်တွင် ETH အပေါ် ဖိအားပိုမိုရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းနိုင်ပါတယ်။
4 လ 16 ရက်အထိ ရေးသားချိန်မှာ Bitcoin က $30,319.88 ဖြစ်ပြီး အပတ်စဉ် +7.04% တက်ပါတယ်။ Ethereum ကတော့ အားကောင်းပြီး $2,092.84 မှာ ပိတ်ခဲ့ကာ အပတ်စဉ် +12.58% တက်ပါတယ်။ ဒီအပတ်မှာ Altcoin အများအပြားက Ethereum ကို ဦးဆောင်ပေးမှုနဲ့အတူ ကောင်းကောင်းအမြတ်ယူနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ Layer 2 နာမည်ကြီး Arbitrum က ဒီအပတ် +37.34% တက်ခဲ့ပြီး layer 1 injective ကလည်း +50% တက်ပါတယ်။ BTC စျေးကွက်ဝေစု -0.64% ကျဆင်း၊ ETH/BTC အချိုး +3.48% တက်၊ crypto စုစုပေါင်း market cap -0.31% ကျဆင်းခဲ့ပါတယ်။ အခုအချိန်မှာတော့ Bitcoin Season ထဲမှာရှိနေဆဲပါ။
အပြန်အလှန်အားဖြင့်တော့ အမေရိကန်ရှယ်ယာဈေးကွက် (US stocks) မှာ အောက်ပါအချက်များကို ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က ဆက်တိုက် အရေးကြီးတဲ့ data တွေ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ CPI က core CPI month-on-month +0.4% တက်ကြောင်း၊ မျှော်မှန်းချက်နဲ့ ကိုက်ညီပါတယ်။ စုစုပေါင်း CPI month-on-month +0.1% တက်ပြီး မျှော်မှန်းချက်ထက် နည်းပါတယ်။ ဒါက CPI ဒေတာက အနည်းငယ် အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အချက်ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ကြာသပတေးနေ့မှာတော့ PPI အညွှန်းကို ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး CPI ရဲ့ ဦးဆောင်ညွှန်းကိန်းအဖြစ် PPI ကလည်း +2.7% လို့ထုတ်ပြန်ခဲ့ကာ +3% မျှော်မှန်းချက်ထက် နည်းပါတယ်။ ဖေဖော်ဝါရီနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင်လည်း သိသိသာသာ ကျဆင်းထားပြီး အတိုးဖိအားလျော့ကျလာမယ့် မျှော်မှန်းချက် မြင့်တက်လာစေကာ၊ ၅ လအတွင်း နောက်ဆုံးအကြိမ် အတိုးနှုန်းတက်မယ့် အပို 25bp ကိုပါ ထပ်မံမျှော်မှန်းချက်ပေးခဲ့ပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်မှာ ဘဏ်ကြီးတွေကလည်း သုံးလအတွက် ဘဏ္ဍာရေးအစီရင်ခံစာတွေကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ Morgan Chase၊ Citibank စတဲ့ ဘဏ်တွေမှာ စွမ်းဆောင်ရည်ကောင်းပြီး ကာလအပိုင်းအခြားအလိုက် မြင့်တက်မှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါက Silicon Valley နဲ့ Signature Bank တို့အနားယူ/ပျက်ကွက်သတင်းတွေကြောင့် ငွေသွင်းအလိုစိတ် (deposit intention) က သိသိသာသာကျဆင်းသွားတာ မဟုတ်ကြောင်း ပြသနေပါတယ်။ ဒီအကျပ်အတည်းမှာ ဘဏ်ကြီးတွေက အများအားဖြင့် အခြေအနေကနေ ကောင်းကောင်းလွတ်မြောက်ခဲ့ပါတယ်။
နောက်တစ်ပတ်မှာ အချို့ဘဏ်/ကုမ္ပဏီတွေက အထူးစိတ်ဝင်စားစရာ ဘဏ္ဍာရေးအစီရင်ခံစာတွေ ထုတ်ပြန်လာမယ့်အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ အင်္ဂါနေ့မှာ အမေရိကန်ဘဏ်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ Tesla၊ ကြာသပတေးနေ့မှာ TSMC စတာတွေပါ။ ဒါပေမယ့် အဓိကအားဖြင့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုချင်း (individual stocks) အဆင့်မှာ ပိုပြီး အာရုံစိုက်ဖို့လိုပြီး ကုမ္ပဏီတစ်ခုချင်းစီမှာရှိတဲ့ အန္တရာယ်ကို သတိထားရပါမယ်။
လုပ်ငန်းဒေတာ
1）Stablecoin
glassnode ဒေတာအရ 2023 ခုနှစ် ဧပြီ 15 ရက်အထိဆိုရင် ထိပ်တန်း stablecoin ၅ မျိုး (USDT၊ USDC၊ BUSD၊ DAI၊ TUSD) ပေါင်းစုပေါင်း ထောက်ပံ့ပမာဏက ခန့်မှန်းအားဖြင့် 126.7B ဖြစ်ပြီး ယခင်အပတ်ထက် 0.49B ခန့် လျော့နည်း (-0.39%) ဖြစ်သဖြင့် coin market မှ ရန်ပုံငွေတွေ အနည်းငယ် ထွက်စီးခဲ့ပါတယ်။
ဖိုင်ဘိအခြေခံ stablecoin တွေထဲမှာ USDT ထောက်ပံ့ပမာဏ တိုးလာပေမယ့် တိုးနှုန်းက ဆက်လက် နှေးလာနေပါတယ်။ USDT ဒီအပတ်မှာ 6.6 亿枚 ခန့် တိုးလာပြီး (0.83%) ဖြစ်ပါတယ်။ စျေးကွက်ဝေစု 60% ရောက်ပြီးနောက် USDT ရဲ့ တိုးနှုန်းက နှေးလာကာ၊ USDC ရန်ပုံငွေ အများစုက အစားထိုးလဲလှယ်ပြီးပြီးသား ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
USDC ထောက်ပံ့ပမာဏ ဒီအပတ်မှာ ထပ်မံကျဆင်းပြီး 7.69 亿枚 ခန့် လျော့နည်း (-2.36%) ပါတယ်။ Silicon Valley ဘဏ်ဖြစ်ရပ်အပြီးမှာ USDC ထောက်ပံ့ပမာဏက ယခင်အပတ်မှာ 잠시 အနေအထား တည်ငြိမ်သွားပေမယ့်၊ နောက်တစ်ကြိမ်မှာ ပြန်လည် ကျဆင်းလာပြီး မြောက်အမေရိကန်က ရန်ပုံငွေတွေ ဆက်လက် ထွက်ခွာနေပါတယ်။
BUSD ထောက်ပံ့ပမာဏ ဒီအပတ်မှာ ဆက်လက်ကျဆင်းပြီး 3.85 亿枚 ခန့် လျော့နည်း (-5.4%) ဖြစ်ပါတယ်။ Paxos က BUSD ကို mint လုပ်ခွင့် ပိတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်တာကြောင့် BUSD ထောက်ပံ့ပမာဏက ဆက်လက်ကျဆင်းနေမယ်လို့ ခန့်မှန်းပါတယ်။ BUSD ဟာ သမိုင်းဝင် stage ကနေ တဖြည်းဖြည်း ထွက်လာနေပြီး Binance ကလည်း AVAX အပါအဝင် အဓိက နာမည်ကြီး coin တချို့ရဲ့ BUSD perpetual contracts တွေကို စတင် ဖြုတ်ချနေပါပြီ။ အစားထိုးပစ္စည်းအဖြစ် TUSD ထောက်ပံ့ပမာဏ က ဒီအပတ်မှာ 0.63 亿枚 (3%) တိုးလာပြီး TUSD က ဆက်လက်တိုးတက်နေပါတယ်။
ဒေတာဝန်ဆောင်မှုပေးသူ Kaiko ရဲ့ ဒေတာအရ Binance မှာ BTC-TUSD trading volume share က 50% နီးပါး ရောက်နေပြီး BTC-USDT နဲ့ တန်းတူအဆင့်ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အဲဒီ share တိုးလာတာက အဓိကအားဖြင့် BTC-USDT trading volume ကျဆင်းလာလို့ဖြစ်ပါတယ်။ free fee policy ရှိပေမယ့် TUSD ကိုတော့ မကြီးမားတဲ့အတိုင်းအတာနဲ့ လက်ခံအသုံးချမထားသေးပါ။
အလုံးစုံအားဖြင့်တော့ ဒင်္ဂါရံဈေးကွက်အတွင်း ရန်ပုံငွေများသည် စုစုပေါင်းအနေဖြင့် အသားတင် ထွက်စီးနေဆဲဖြစ်ပြီး အပြင်ဘက်ရန်ပုံငွေများ အများအပြား ဝင်ရောက်လာသည့် လက္ခဏာများ မပေါ်သေးပါ။ အပိုဝင်ငွေ ရန်ပုံငွေက အကန့်အသတ်ရှိတဲ့အခါ စျေးနှုန်းကို တက်လာစေဖို့အတွက် ပိုမိုသော လှုပ်ရှားနိုင်သည့် ငွေကြေး (liquidity) ကို စုဆောင်းရလိမ့်မယ်။ ပြီးတော့ လက်ရှိရှိပြီးသား ရန်ပုံငွေများအကြား ပြိုင်ဆိုင်မှု (စုဆောင်းထားသူများရဲ့ အပြောင်းအလဲ) အခြေအနေမှာတော့ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှု (structure) အခြေခံတဲ့ ဈေးကွက်လှုပ်ရှားမှုမျိုးသာ အဓိကဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ လက်ရှိမှာ စျေးကွက်က ဆက်တိုက် မြင့်တက်冲高 နေပြီး အမြတ်ရတဲ့အကျိုးသက်ရောက်မှုက ကောင်းပေမယ့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အတော်အတန် မြင့်တဲ့အနေအထားမှာရှိနေပါပြီ။ stablecoin များ ဆက်လက် ထွက်စီးနေပါက မျှော်လင့်ရမယ့်အချက်မဟုတ်ပါ။
2）BTC မိုင်းလုပ်သား လက်ကျန်
BTC မိုင်းလုပ်သား လိပ်စာ လက်ကျန်များက အွန်လိုင်းပေါ်တွင် “မိုင်းလုပ်သား” အဖြစ် အမှတ်တံဆိပ်ထားထားသည့် BTC ပိုင်ဆိုင်မှု လက်ကျန် စုစုပေါင်းကို ပြသည်။ Foundry USA၊ F2Pool၊ AntPool၊ Poolin၊ Binance စသည့် လိပ်စာများ ပါဝင်ပါတယ်။
ဒီဒေတာကို မိုင်းလုပ်သားတွေက လက်ရှိ BTC စျေးနှုန်းကို စိတ်ဝင်စားမှုရှိ/မရှိကို ခန့်မှန်းဖို့ အသုံးပြုလေ့ရှိပါတယ်။ မိုင်းလုပ်သား လက်ကျန်တိုးလာတဲ့အခါ ပုံမှန်အားဖြင့် ချေး/အစုလိုက် စုပုံထားတဲ့အနေအထားကို ဆိုလိုပါတယ်။ မိုင်းလုပ်သား လက်ကျန်ကျလာတဲ့အခါ မိုင်းလုပ်သားတွေက သူတို့ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ BTC ကို ရောင်းချခြင်း (သို့) ပေါင်နှံခြင်း ပြုလုပ်နေတယ်လို့ ဆိုလိုပါတယ်။
OKLink ဒေတာအရ 4 လ 16 ရက်အထိဆိုရင် ယခင်အပတ်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး မိုင်းလုပ်သား လက်ကျန်တွေက ဆက်လက် အနည်းငယ် တိုးလာပါတယ်။ စျေးကွက်က မြင့်မားတဲ့နေရာမှာ ၃ ပတ်ခန့် အလျားလိုက် တည်ငြိမ်ပြီးနောက် breakout ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် မိုင်းလုပ်သားဘက်က sell ထွက်သွားတာကို မတွေ့သေးပါ။ 3 လအစပိုင်းမှာ ပြန်လှန်ကျဆင်းချိန်ကနေ မိုင်းလုပ်သားတွေက ကုန်စည်များကို စုပုံပြီးနောက် ယနေ့ထိတော့ အကြီးအကျယ် ပြောင်းလဲမှု မရှိသေးတာကြောင့် BTC စျေးနှုန်းက ဆက်လက် အထက်သို့ သွားနိုင်ခြေ ပိုများတယ်လို့ ခန့်မှန်းပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်က စျေးကွက်က ဆက်လက် တက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ ကျွန်တော်တို့အရင်က စျေးကွက်အတွက် liquidity စုဆောင်းထားမယ်ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ ကိုက်ညီပါတယ်။
3）ETH အလျော့ကျ & အပ်စနစ်ထုတ်ယူမှုဒေတာ
4 လ 16 ရက်အထိ ultrasound.money ဒေတာအရ ဒီအပတ်ရဲ့ ETH ပေးသွင်းမှု (supply) က ယခင်အပတ်ထက် ETH 6,203 ခန့် လျော့နည်းခဲ့ပါတယ်။ The Merge ပြီးနောက်ပိုင်း ETH ပေးသွင်းမှုဟာ စုစုပေါင်း ETH 88,000 လျော့ကျခဲ့ပြီးပါပြီ။ လက်ရှိ တစ်ပတ်နီးပါးဒေတာအပေါ် အခြေခံပြီး နှစ်စဉ် inflation (နှစ်အလိုက် မြင့်တက်နှုန်း) ကို တွက်ကြည့်ရင် -0.27% ဖြစ်ပါတယ်။ Ethereum ရဲ့ on-chain လှုပ်ရှားမှုကတော့ တက်ကြွနေဆဲပါ။
ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်က စျေးကွက်က မြင့်တက်冲高ခဲ့ပြီး BTC စျေးကွက်ဝေစုက အမြင့်ဆုံးပြီးနောက် ကျဆင်းသွားကာ ETH က အသာစီးရခဲ့ပါတယ်။ ETH/BTC နှုန်းကလည်း သိသိသာသာ “补涨” (အခြေကျပြန်တက်) ခဲ့ပါတယ်။ ဒီအခြေအနေက ဆက်လက် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၂ နှစ်ကျော်ကာလကနေ ETH/BTC နှုန်းဟာ 0.05~0.08 ဆိုတဲ့ ကျယ်ပြန့်တဲ့ အလျားလိုက် လှုပ်ရှား (range) အတွင်းမှာ ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့ပါတယ်။ BTC မြင့်မားပြီး အလျားလိုက်နေချိန်မှာ ETH ကတော့补涨 ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်မှာ Ethereum Shanghai upgrade ပြီးသွားပါပြီ။ အသုံးပြုသူတွေက အရင်က စုပေါင်း (staking) လုပ်ထားတဲ့ ETH တွေက ထုတ်ယူဖို့ စောင့်ရမည့် queue ထဲကို ဝင်နိုင်ပြီးဖြစ်ပေမယ့် လူအများကြီးက အကြီးအကျယ် ဖိအားပေးပြီး ရောင်းချမယ်ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်လို မဖြစ်ခဲ့ပါ။ Token Unlocks ဒေတာအရ queue ထဲမှာ ထွက်ခွာရန် စောင့်နေတဲ့ ETH စုစုပေါင်းက ခန့်မှန်းအားဖြင့် 9.95 သိန်း (သန်းတစ်ရာနီးပါး) လောက်ရှိပြီး daily ထုတ်ရဖိအားက ခန့်မှန်း 10 သိန်းလောက်သာဖြစ်ပါတယ်။ အလုံးစုံ ဖိအားက သိပ်မကြီးပါဘူး။ အလုံးစုံအားဖြင့် လက်ရှိမှာ ETH staking rate က ခန့်မှန်း 15% သာရှိပြီး နေရာပိုကျယ်တဲ့ တိုးတက်နိုင်ခြေရှိနေပါသေးတယ်။
ETH မကျဘဲ တက်နေတဲ့ စျေးနှုန်းပုံစံကနေကြည့်ရင် ထုတ်ယူထားတဲ့ ETH တွေက စျေးကွက်ထဲကို အကြီးအကျယ် လွှင့်မချဘဲနဲ့ ဖြစ်နေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အတွက် အောက်ပါအကြောင်းရင်းတွေကြောင့် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယူဆပါတယ်။
staking ကုန်ကျစရိတ်
Nansen အချက်အလက်အရ ETH ရဲ့ staking cost အများစုက $1500~$3000 အတွင်းမှာ အများဆုံးဖြန့်ကျက်နေပါတယ်။ လက်ရှိ အများစု stake လုပ်ထားသူတွေက ပြန်လည်ကျိုးတန်း (breakeven) ပြန်တက်လာနေတဲ့ သို့မဟုတ် breakeven ကို မကြာခင်ရောက်တော့မယ့် အဆင့်မှာရှိပါတယ်။ စျေးကွက်ရဲ့ ခံစားချက် (sentiment) ကောင်းနေတဲ့အတွက် ရောင်းချရမယ့် အကြောင်းမရှိပါဘူး။
အန္တရာယ်အမြတ်ကိုလိုက်စားမှု (Risk appetite)
အစောပိုင်းက staking လုပ်ခဲ့သူအသုံးပြုသူအများစုက ယေဘုယျအားဖြင့် အန္တရာယ်ကိုခံနိုင်ရည်ပိုမြင့်တတ်ကြပြီး Ethereum ရဲ့ ecosystem အတွေးအခေါ်/ဇာတ်ကြောင်း (narrative) နဲ့ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုလည်း ယုံကြည်ထားကြပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ အရင်က Shanghai upgrade ရက်စွဲက မသေချာခဲ့တဲ့အတွက် staking လုပ်ထားတဲ့ ETH က အမှန်တကယ် အဆင်ပြေစွာ ထွက်နိုင်မနိုင် ဆိုတာကို မသိရသေးလို့ပါ။ liquidity pool နဲ့တဆင့် ထွက်နိုင်ပေမယ့် staking ရဲ့အန္တရာယ်ကတော့ မြင့်နေသေးပါတယ်။
အန္တရာယ်မြင့်မြင့်ဖြစ်တဲ့ lock လုပ်ထားမှုကို လက်ခံပြီး “ပိုက်ဆံတန်ဖိုး” နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် ETH အခြေခံနှစ်စဉ် အမြတ်အနီးအနား ~5% လောက်ကိုသာ အတည်ပြုထားတဲ့ fixed收益 ကိုယူလိုတဲ့ အသုံးပြုသူတွေက Ethereum ကို “ယုံကြည်မှု” အရမ်းရှိကြတယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ လက်ရှိဈေးကွက်နဲ့ ecosystem ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုက သူတို့ကို ရောင်းထုတ်စေမယ့်အကြောင်းမရှိသေးပါ။
အန္တရာယ်လိုက်စားမှုနည်းတဲ့၊ အန္တရာယ်မြင့်တဲ့ lock ကိုမခံချင်တဲ့ စောင့်ကြည့်နေသူတွေကတော့ Shanghai upgrade ပြီးနောက်မှာ staking ထဲကို ဝင်လာပြီး staking လှုပ်ရှားမှုတွေက အရင်ကထက် ပိုပြီး တက်ကြွလာပါတယ်။
စည်းမျဉ်းထိန်းချုပ်ရေး
ထွက်ခွာရန် စောင့်ဆိုင်းနေတဲ့ validator တွေရဲ့ ဖြန့်ဝေမှုကို အခုလက်ရှိ တိုင်းတာချက်အရ Kraken၊ Binance နဲ့ Coinbase လို့ ဆိုတဲ့ ဗဟိုပြု ငွေလဲ/ဖလှယ်မှု ၃ ခုက စုစုပေါင်းအချိုးအစား 80% ကျော်ပါတယ်။ Kraken ကို SEC က ထိန်းချုပ်ဖူးလို့ ဒဏ်ကြေးပေးဆောင်မှုကို ဖြေရှင်းလက်မှတ်ထိုးပြီး staking ဝန်ဆောင်မှုကို ရပ်တန့်မယ်လို့ ကတိပြုထားတာကြောင့် အန္တရာယ်ရှောင်ရှားရေးအတွက် သုံးစွဲသူတွေက ဗဟိုပြုဖလှယ်မှုကနေ ထုတ်ယူပြီး Lido လိုမျိုး ဗဟိုမဲ့ staking ဝန်ဆောင်မှုပေးသူတွေကို ပြောင်းသွားနိုင်ခြေများပါတယ်။
ဒါကြောင့် ထုတ်ယူမှုတချို့က ကြားလမ်း (transit) သဘောသဘာဝ ဖြစ်နိုင်ပြီး နောက်တစ်ကြိမ် staking ထဲကို ပြန်ဝင်လာနိုင်ပါတယ်။
၂။ မက်ခရို & နည်းပညာပိုင်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု
စျေးကွက်က အထက်ဘက် breakthrough လုပ်ပေမယ့် အခြေခံအားဖြင့်တော့ အရင်က မြင့်မားတဲ့ အမှတ်အထိပဲ ရောက်သွားပါတယ်။
၂ နှစ်သက်တမ်း အမေရိကန် တောင်အိုး (Treasury) က အလျားလိုက်တည်ငြိမ်နေပြီး မေလမှာ အများအားဖြင့် 25bp နဲ့ အတိုးနှုန်းတက်ဖို့ ဖြစ်နိုင်ခြေများပါတယ်
Nasdaq အညွှန်းက ခဏတာ အလျားလိုက် ဖြစ်နေပြီး စျေးကွက်က စီးပွားရေးကျဆင်းမှုကို စတင်မျှော်လင့်နေပါပြီ
arh999：0.88
100 တည်ရှိမှုထက် ပိုကိုင်ထားတဲ့လိပ်စာအရေအတွက် သိသိသာသာ ကျဆင်း
ကိုင်ထားတဲ့ လိပ်စာအရေအတွက်က နှိုင်းယှဉ်ရင် တည်ငြိမ်နေ
၃။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု/တင်ငွေထုတ်ယူမှု အခြေအနေ အကျဉ်းချုပ်
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု/တင်ငွေ ထပ်မံပြန်လည်သုံးသပ်မှု
2023 ခုနှစ် ဧပြီ 10 ရက်ကနေ ဧပြီ 16 ရက်အထိ၊ ကုဒ်ဂါရံ VC ဈေးကွက်က ဖော်ပြထားတဲ့ ရန်ပုံငွေထုတ်/ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဖြစ်ရပ် ၂၁ ခုရှိပြီး စုစုပေါင်း ရန်ပုံငွေပမာဏက $175 million ကျော်ပါတယ်။ （https://www.rootdata.com/Fundraising）
အစီရင်ခံကာလအတွင်း $10 million ဝန်းကျင်ထက်ပိုတဲ့ ငွေရန်ပုံငွေ ပါဝင်တဲ့ ဖြစ်ရပ် ၇ ခုရှိပါတယ်။
အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများ
၄။ မကောင်းတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု အပြောင်းအလဲကို အချိန်နဲ့တစ်ပြေးစောင့်ကြည့်ခြင်း
ဒစ်ဂျစ်တယ် မကောင်းတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု ချေးငွေ (debt) ဈေးကွက်ရဲ့ နောက်ဆုံးအခြေအနေများ
1.FTX အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်ခြင်း
ပျက်စီးသွားတဲ့ FTX လဲှလဲပြင်ကိုယ်ပွားကုမ္ပဏီ (FTX) အကြောင်းကတော့ ဇာတ်လမ်းတမျိုးပြောင်းပြန် လှည့်ပတ်မှုဖြစ်သွားပါပြီ။ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ် ကြာသပတေးနေ့မှာ (FTX ရှေ့နေ Sullivan Cromwell မှ ရှေ့နေ Andy Dietderich) က Delaware ပြည်နယ် တရားရုံးကြားနာမှုမှာ FTX က အမေရိကန်ဒေါ်လာ 7.3 ဘီလျံတန်ဖိုးရှိ အစုအဝေး (assets) တွေကို ပြန်လည်ရယူပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ အဲဒီထဲမှာ ငွေသား 2 ဘီလျံ၊ A အမျိုးအစား crypto 4.3 ဘီလျံ၊ စာချုပ်/အထောက်အထား securities 0.3 ဘီလျံ၊ receivable investment 0.6 ဘီလျံ စတဲ့အချက်များ ပါဝင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ထို့အပြင် FTX က အနာဂတ်တချိန်မှာ ဖလှယ်မှုလုပ်ငန်းကို ပြန်ဖွင့်ဖို့ စဉ်းစားနေပါတယ်။ ဖြစ်နိုင်တဲ့ ရွေးချယ်စရာတစ်ခုက FTX ရဲ့ အကြွေးဝယ်သူ (creditors) တွေက အကြွေးကို ပြန်ဖွင့်မယ့် ဖလှယ်မှုတွေရဲ့ ရှယ်ယာအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီသတင်းကြောင့် FTT က အရှိန်မြင့်ပြီး တက်လာကာ အမြင့်ဆုံး 3 USDT ကျော်ထိ ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ အခုတော့ 1.84 USDT နားပြန်ကျလာပေမယ့် အမြတ်တက်နှုန်းက 90% ကျော်နေဆဲပါ။
2. ပြန်ဖွင့်ရန် FTX အကြောင်း
ဒီအပတ်သတင်းက ရုတ်တရက် ပေါ်လာပေမယ့်၊ တကယ်တော့ FTX ဆိုင်ရာ လူတွေက ပြန်ဖွင့်ရေးကို စဉ်းစားခဲ့တာဟာ ပထမဆုံးအကြိမ်မဟုတ်ပါ၊ ဒီတစ်ခါကတော့ တရားရုံးမှာ ပထမဆုံးအနေနဲ့ အဆိုပြုတင်ပြခဲ့တာပါ။ (Wall Street Journal) အရ ပြီးခဲ့တဲ့ ဒီနှစ် ဇန်နဝါရီလအစောပိုင်းမှာ **FTX ရဲ့ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်အသစ် John J. Ray III က ပထမဆုံး ပြည်သူ့အင်တာဗျူးမှာ ဖလှယ်မှုလုပ်ငန်းကို ပြန်ဖွင့်ဖို့ အဆင်သင့်ရှိကြောင်း ဆိုခဲ့ပါတယ်။** ထိုအချိန်တုန်းက John J. Ray III က FTX ကို ပြန်ဖွင့်ဖို့ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲကို စမ်းသပ်ရန် အထူးလုပ်ငန်းအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို သူဖွဲ့ထားပြီးသားဖြစ်ကြောင်း ပြောခဲ့ပါတယ်။ ဖလှယ်မှုရဲ့ လက်ရှိ/ယခင် စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ကိုတော့ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ အလွဲသုံးစားလုပ်မှုနဲ့ စွပ်စွဲထားပေမယ့် သုံးစွဲသူတချို့က FTX ရဲ့ နည်းပညာကို အရမ်းတန်ဖိုးထားကြသလို ပြန်ဖွင့်တာက အကျိုးရှိတယ်လို့လည်း သူတို့က ယူဆထားပါတယ်။
ထို့နောက် FTX ရဲ့ မည်သည့် အာမခံချက်မရှိတဲ့ အကြွေးဝယ်သူများ တရားဝင်ကော်မတီ (FTX’s Official Committee of Unsecured Creditors) ကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ ရှေ့နေလုပ်ငန်းအဖွဲ့ကလည်း “ပြန်ဖွင့်ဖို့” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ဆွေးနွေးပွဲတွေကို အကြိမ်များစွာ ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ အချို့အကြွေးဝယ်သူတွေကတော့ ဖလှယ်မှုကို ပြန်ဖွင့်ဖို့အတွက် သဘောထားကို အတော်လေး အပြုသဘောဆောင်ကြပါတယ်။
FTX ထဲမှာ ခုနှစ်ဂဏန်း ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ ပိတ်မိနေတဲ့ အကြွေးဝယ်သူ Sunil Kavuri က “ကောင်းကောင်း စီမံခန့်ခွဲနိုင်ရင် အောက်ခြေ business ကပဲ အမြတ်ထုတ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော့်အတွက်ကတော့ အမြတ်ထုတ်နိုင်တဲ့ ကုမ္ပဏီတစ်ခုကို ဖျက်သိမ်းခြင်းက စီးပွားရေးအရ အဓိပ္ပါယ်မရှိပါဘူး။ ပြန်ဖွင့်မယ်ဆိုရင် အမြတ်ထွက်ပြီး သုံးစွဲသူတွေကို ပြန်လည်လျော်ပေးနိုင်ပါတယ်” လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။
နောက်ထပ် အမည်မသိ အကြွေးဝယ်သူ @AFTXcreditor ကလည်း “FTX က အမြတ်အစွန်းမြင့်တဲ့ ဖလှယ်မှုတစ်ခုပါ။ ဒါဟာ အလားမိဒါ (Alameda) က လုံးဝမမြတ်ယူနိုင်အောင် အခြားသူတွေဆီက ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ခေါ်ယူသွားခဲ့တာကြောင့်သာ ဖြစ်တာပါ။ လူအများစုအတွက်တော့ အမြတ်အစွန်းဖြစ်စေတဲ့ ဒီ business ကို ပြန်လည်ငွေထပ်ပံ့ပိုး (refinance) လုပ်ပြီး လုပ်ငန်းလှုပ်ရှားမှုတွေ ပြန်စပြီး အမြတ်အစွန်းနဲ့ ရှယ်ယာတန်ဖိုးကို ပြန်တက်စေမယ်ဆိုတာဟာ လုံးဝ အဓိပ္ပါယ်ရှိပါတယ်။ အဲဒီအမြတ်နဲ့ ရှယ်ယာတန်ဖိုးတွေက အကြွေးဝယ်သူတွေကို ပိုကောင်းအောင် လျော်ပေးနိုင်ပါတယ်” လို့ ယူဆပါတယ်။
အရေးကြီးဆုံးကတော့ FTX ရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းတိုးတက်မှုကို စိတ်ဝင်စားပြီး စောင့်ကြည့်တဲ့ အကြွေးဝယ်သူတချို့က FTX က တရားရုံးထံ တင်ထားတဲ့ ငွေကြေးအသေးစိတ်အချက်အလက်တွေကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီးနောက် အဲဒီ ဖလှယ်မှုက ရှေ့နေအဖွဲ့နဲ့လည်း ပြန်ဖွင့်ရေးအကြောင်းတွေကို ဆွေးနွေးထားခဲ့တာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဆွေးနွေးထားတဲ့အချက်တွေထဲမှာ—
အသုံးပြုသူအတွေ့အကြုံကို စမ်းသပ်ဖို့ မော်ဒယ်တည်ဆောက်ခြင်း။
ဖလှယ်မှု ပြန်ဖွင့်ခြင်းရဲ့ လုံခြုံရေးပိုင်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု။
ဖလှယ်မှု ပြန်ဖွင့်ခြင်းရဲ့ အခွန်ဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု။
ဒီနေရာမှာ သေးငယ်တဲ့ လှည့်ကွက်တစ်ခု ထည့်ပြောချင်ပါတယ်။ ဒီဆွေးနွေးချက်တွေကို ငွေကြေးအသေးစိတ်အချက်အလက်တွေထဲမှာ တွေ့နိုင်တာက FTX နဲ့ ရှေ့နေအဖွဲ့ကြား ဆွေးနွေးမှုတွေကို အချိန်ကာလအလိုက် consulting fee ပေးရတဲ့ လိုအပ်ချက်ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ Sullivan Cromwel က ဖေဖော်ဝါရီလမှာ FTX ထံက ရတဲ့ fee ဝင်ငွေက အမေရိကန်ဒေါ်လာ 13.5 million (1350 万美元) အထိရှိခဲ့ပါတယ်။
3. FTX ပြန်ဖွင့်နိုင်ခြေက ရွေးချယ်စရာအများအပြားထဲက တစ်ခုသာ
ဆက်စပ်နေသူအများအပြားအတွက်တော့ FTX ကို ပြန်ဖွင့်ခြင်းက အကြွေးဝယ်သူတွေကို ပိုမိုမြင့်မားတဲ့ လျော်ကြေးရယူပေးနိုင်မယ့် အခွင့်အလမ်းတကယ်ရှိနိုင်တယ်ဆိုတာ မှန်ကန်နိုင်ပေမယ့် လက်ရှိအခြေအနေအရတော့ ဒါဟာ ယခုအချိန်မှာရွေးချယ်စရာတစ်ခုအဖြစ်သာ သတ်မှတ်ရပါသေးတယ်။
နောက်တစ်ခု ထပ်မံအလေးပေးပြောချင်တာကတော့ လက်ရှိအဆင့်မှာ ပြန်ဖွင့်ရေး ဆွေးနွေးချက်တင်လာရတဲ့ အကြောင်းရင်းက FTX က “ပြန်လည်ရယူ” လုပ်နိုင်တဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု ပမာဏတွေ ပိုမိုလာလာတဲ့အတွက် ငွေကြေးအခြေအနေ တိုးတက်လာခဲ့တာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် “ပြန်လည်ရယူ” လို့ဆိုတာက အများအားဖြင့် crypto စျေးကွက်တစ်ခုလုံး အထက်တက်လာမှုကြောင့် (ပိုင်ဆိုင်မှုအများစုက A အမျိုးအစား crypto မျိုး) ဖြစ်တာကြောင့် 7.3 ဘီလျံဒေါ်လာဆိုတဲ့ ဂဏန်းက အလွန်အမင်း လှုပ်ခတ်နိုင်ပြီး ဆိုလိုသည်မှာ သူတို့ရဲ့ ငွေကြေးအခြေအနေကလည်း မတည်ငြိမ်နိုင်ခြေရှိနေပါတယ်။
ဒုတိယအချက်အနေနဲ့ လက်ရှိ Dietderich ကလည်း အဆိုပြုသလိုပဲ ထုတ်ပြန်ထားတာဖြစ်ပြီး အဲဒီအစီအစဉ်ကို လုပ်သင့်/မလုပ်သင့်နဲ့ ဘယ်လိုအကောင်အထည်ဖော်မလဲဆိုတဲ့အတွက် မေးခွန်းများစွာက မဖြေရှင်းရသေးပါ။ အရေးကြီးဆုံးမေးခွန်းကတော့ —— **ဖလှယ်မှုလုပ်ငန်းကို ပြန်ဖွင့်ဖို့ လိုအပ်မယ့် ငွေအမြောက်အမြား လိုအပ်မယ်ဆိုတာပါ။ အဲဒီငွေတွေကို FTX ရဲ့ လက်ရှိပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို တိုက်ရိုက်အသုံးပြုမလား၊ သို့မဟုတ် တတိယအဖွဲ့က ပံ့ပိုးပေးမယ့် အရင်းအနှီး (third-party capital) နဲ့ ရန်ပုံငွေရှာဖွေမလား?** ဒီကတော့ “ပြန်ဖွင့်ရေး” ဆိုတဲ့ကိစ္စအတွက် FTX အတွင်းမှာ အကြီးမားဆုံး အငြင်းပွားချက်တည်ရှိနေတဲ့နေရာပါ။
Dietderich ပြောသလိုပဲ FTX ကို ပြန်ဖွင့်ခြင်းက အနာဂတ်မှာ ဖြစ်နိုင်တဲ့ အခြားရွေးချယ်စရာတစ်ခုသာဖြစ်ပြီး လက်ရှိအခြေအနေမှာ ဘယ်ရွေးချယ်မှုက နောက်ဆုံးအဆုံးသတ်ဖြစ်မလဲဆိုတာက မဟုတ်သေးပါ။
4. FTX Japan
FTX အကြွေးဝယ်သူတွေက ပေါ်ပြူလာတင်ထားတဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို ကိုးကားပြီး တွစ်တာမှာရေးသားခဲ့ကြပြီး၊ FTX Japan က ဖလှယ်မှုရဲ့ auction ကို ပယ်ဖျက်ရတဲ့အကြောင်းက သူတို့က ပြန်လည်စတင် (restart) လုပ်ဖို့ စီမံထားတာကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ စာရွက်စာတမ်းတွေအရ “ဂျပန်နိုင်ငံမှာ ဖလှယ်မှုကို ပြန်ဖွင့်နိုင်ဖို့ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်မယ့် အစီအစဉ်အကြောင်း အချက်အလက်အသစ်များ” နဲ့ “ဖလှယ်မှုပြန်ဖွင့်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ လုပ်ငန်းများအတွက် လမ်းညွှန်” ပါဝင်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ မကြာခင်ကတော့ FTX Japan က ဒေသစံတော်ချိန် 2 လ 21 ရက်နေ့မှာ အသုံးပြုသူတွေရဲ့ ငွေကြေး(ဖိုင်ဘိနဲ့) နဲ့ crypto ထုတ်ယူမှုတွေကို ပြန်လည်ပေးခဲ့ပါတယ်။
5. Metalpha က $100 million ရန်ပုံငွေ စုစည်းရန် စီစဉ်
ဟောင်ကောင်အခြေစိုက် ဒစ်ဂျစ်တယ်ပိုင်ဆိုင်မှု စီမံခန့်ခွဲရေး ဝန်ဆောင်မှုပေးသူ Metalpha က Bitcoin နဲ့ Grayscale Investments LLC ရဲ့ အခြား crypto ထုတ်ကုန်တွေကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ အတွက် $100 million ရန်ပုံငွေ စုစည်းရန် စီစဉ်နေပြီး တရုတ်က crypto ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေ အတွက် စည်းမျဉ်းနှင့်ကိုက်ညီတဲ့ ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှု လမ်းကြောင်းတစ်ခု ပေးနိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ပါတယ်။ Metalpha က 3 လကတည်းက နေပြီဖြစ်ပြီး နောက်ထပ်ရန်ပုံငွေ အတွက် ဒေါ်လာ 20 million ကို စုဆောင်းပြီးပါပြီ။
6. HashKey Group က အဖွဲ့အစည်းများအတွက် ချမ်းသာရေးစီမံခန့်ခွဲမှု ဝန်ဆောင်မှု ထုတ်ဝေ
HashKey Group က ၎င်းရဲ့ ချမ်းသာရေးစီမံခန့်ခွဲမှုဌာနအသစ် HashKey Wealth မှတဆင့် ချမ်းသာရေးစီမံခန့်ခွဲမှု ဝန်ဆောင်မှုတွေကို ထုတ်ပေးမယ်ဖြစ်ပြီး၊ အဖွဲ့အစည်းများ၊ မိသားစုရုံးခန်း (family office) များစတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို အဓိက ဦးတည်ထားကာ ဒစ်ဂျစ်တယ်ပိုင်ဆိုင်မှုအတွက် ဒီလိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေလိုအပ်ချက်ကို ကိုက်ညီအောင် ရည်ရွယ်ပါတယ်။
၅။ crypto ecosystem ကို စောင့်ကြည့်ခြင်း
ကဏ္ဍလိုက် ဒေတာများ စုစည်းခြင်း
NFT
Blue-chip အညွှန်းက NFT ဈေးကွက်နဲ့ coin market တွေ လုံးဝ ချိတ်ဆက်မှုမရှိဘဲ (decoupled) ဖြစ်နေပြီး၊ blue-chip အညွှန်းက ဆက်လက် အောက်သို့ လှုပ်ရှားနေပါတယ်။ BAYC စျေးနှုန်းက တစ်ချိန်တည်းမှာ 54 ETH ဝန်းကျင်ထိ ပြန်ရောက်ခဲ့ပေမယ့် Shanghai upgrade နောက်ပိုင်းမှာ staking လုပ်နိုင်တဲ့ Ethereum အလျင်အမြန် ထောက်ပံ့လာမှုတွေ ဆက်လက် ထွက်ပေါ်လာလို့၊ အခု blue-chip တွေကို စျေးနိမ့်မှ ဝယ်ယူ (抄底) လုပ်ဖို့ အခွင့်အလမ်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်
Market cap & volume: စုစုပေါင်း market cap က အလျားလိုက် oscillation လုပ်နေပြီး 14 ရက်နေ့မှာ coin market ပြန်တက်လာလို့ အရှိန်တက်တဲ့ bounce တစ်ခုပေါ်လာပေမယ့်၊ blue-chip NFT တွေ အောက်သို့ ကျလာတာနဲ့အတူ ပြန်လည် 9.4M ETH နားကို ပြန်ရောက်သွားပါတယ်
top collection：cryptopunks、BAYC、猴子（monkey）တို့က ထိပ်တန်း ၃ ခုမှာ ရှိပြီး၊ အခြား အလယ်အလတ်/သေးငယ်တဲ့ blue-chip တွေကတော့ အတော်လေး လျော့ကျသွားတာများပါတယ်။ ဒါပေမယ့် Azuki ကတော့ ဆန့်ကျင်ဘက် direction နဲ့ ပြန်လည်မြင့်တက်လာတာကို သတိထားသင့်ပါတယ်
Gamefi အကြမ်းအာရုံကွင်း/chain game
အလုံးစုံ ပြန်လည်သုံးသပ်ချက်
ခြုံငုံကြည့်ရင် Gamefi စက်မှုလုပ်ငန်းက ဒီအပတ်မှာ coin price ပြန်ကောင်းလာပေမယ့် အများစုက BTC၊ ETH တက်နှုန်းထက် မလွန်နိုင်ပါဘူး။
Token စျေးနှုန်းအရ မြင်ရင် top 10 market cap chain-play token တွေရဲ့ 90% က တက်လာပါတယ်။ ဒီအပတ် top 10 market cap အတွင်းမှာ တက်နှုန်းအမြင့်ဆုံး ၃ ခုက chain-play တွေတော့ Treasure Dao、Illuvium နဲ့ The Otherside တို့ဖြစ်ပါတယ်။
https://degame.com/zh/ranking/game/ALL_GAME
on-chain contract တွေ ကြားရှိ interaction volume ကိုကြည့်ရင်၊ လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်ပတ်အတွင်း top 10 active chain game ၏ interaction activity က 50% တိုးလာပါတယ်။ အထူးသဖြင့် Iskra က Alien world “万年老大” နေရာကို အစားထိုးပြီး ပထမဆုံးအကြိမ်အနေနဲ့ ထိပ်ဆုံးကို ရောက်ခဲ့ပါတယ်။（Iskra က chain game platform တစ်ခုဖြစ်ပြီး မကြာသေးခင်က တရားဝင် site မှာ ဖော်ပြချက်အရ နောက်ထပ် ဂိမ်း ၅ ခုထပ်မံ上线 (launch) လုပ်မယ့်အပြင် လတ်တလောမှာ 3KM ဆိုတဲ့ ဂိမ်းအသစ်ကို ထုတ်ဝေထားပါတယ်)
ဒေတာအရင်းအမြစ်：https://dappradar.com/rankings/category/games
DeFi & L2 ကဏ္ဍဒေတာ
ရေးသားချိန်အထိ DeFi TVL က 53.59B ဖြစ်ပြီး ယခင်အပတ်ထက် 3.07B တက်ကာ မကြာသေးခင်ကာလအတွင်း အကြီးဆုံး single-week increase စံချိန်အသစ်တင်ထားပါတယ်။ TVL အလိုက် ထိပ်တန်း ၅ ခု protocol ကတော့ Lido、MakerDao、AAVE、Curve、Uniswap တို့ဖြစ်ပါတယ်။ Lido နဲ့ Curve က ဒီအပတ်မှာတော့ အသီးသီး +13.77% နဲ့ -9.01% အသီးသီးကျ/တက် ဖြစ်ပါတယ်။
https://defillama.com/
ရေးသားချိန်အထိ Layer2 TVL က 10.48B ဖြစ်ပြီး ယခင်အပတ်ထက် 1.31B တက်ကာ +15.18% ဖြစ်ပါတယ်။
其中၊ Arbitrum One、Op、zkSync Era、Starknet က TVL အလိုက် အသီးသီး ၁၊ ၂၊ ၄ နဲ့ ၁၀ နေရာတွေမှာ ရှိနေပြီး၊ zkSync Era နဲ့ Starknet ရဲ့ TVL က ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်အတွင်း +42.33% နဲ့ +24.23% အသီးသီးတက်ပါတယ်။ zkSync Era ကို ETH TVL အပေါ် အခြေခံပြီး လွယ်လင့်ဖော်ညွှန်းရင် Arbitrum One 2021 ခုနှစ် စက်တင်ဘာနဲ့ Optimism 2021 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာအဆင့်နဲ့ တူညီတဲ့အနေအထားလောက်ပါ။
https://l2beat.com/scaling/tvl
ဒီအပတ် အရေးကြီးဖြစ်ရပ်များ & ပရောဂျက်များ
Render（$RDNR）
ဗဟိုမဲ့ GPU ဖြစ်ပြီး metaverse/nft/ဂိမ်းများအတွက် rendering compute စွမ်းအား ပေးနိုင်ပါတယ်။ လက်ရှိ AI ကလည်း narrative အသစ်တစ်ခု ထပ်မံဖြည့်ပေးလာပါတယ်
တိကျတဲ့ mode က
တိုကင်အခြေအနေ：
အနာဂတ်မှာ compute power အသုံးပြုမှု လိုအပ်ချက်တွေ ပိုများလာမယ်လို့ မျှော်လင့်တဲ့အတွက် RNDR က ဖမ်းယူနိုင်တဲ့တန်ဖိုးက ပိုကြီးလာနိုင်ပါတယ်
2021 ခုနှစ် 11 လဟာ သမိုင်းအမြင့်ဆုံးအချိန်ပါ။ ထို့နောက်ပိုင်းမှာ ဆက်လက် အကျ (bear) ဖြစ်ပြီး နိမ့်ပိုင်းမှာ အလျားလိုက် လှုပ်ရှားမှုက ၆ လကျော်ကြာခဲ့ပါတယ်။ 2023 ခုနှစ် 1 လမှာ ပြန်တက်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံ (structure) ကို ချိုးဖောက်ခဲ့ကာ၊ 2023 ခုနှစ် 3 လမှာ ပြန်ဆုတ် (回踩) ပြီး reverse မျှော်လင့်ချက်တက်လာခဲ့ပါတယ်။ သို့သော် အဟောင်းတိုကင်တွေရဲ့ အစုအပြုံ (筹码) ဖွဲ့စည်းပုံက အားနည်းတဲ့ပြဿနာကိုတော့ သတိထားရပါသေးတယ်
etherfi
အကြံပြုရတဲ့အကြောင်းရင်း：LSD ကဏ္ဍက newbie/လာသစ်တစ်ယောက်၊ Arthur Hayes ရဲ့ family office fund Maelstrom က ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားပါတယ်
etherfi က ဗဟိုမဲ့၊ custody မယူတဲ့ delegated staking protocol တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ staking လုပ်သူတွေက တစ်လျှောက်လုံး (ဖန်တီးခြင်းမှ ပြန်လည်赎回 အထိ) သူတို့ရဲ့ key တွေကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး validator ကို မည်သည့်အချိန်မဆို ထွက်ပြီး သူတို့ရဲ့ ETH ကို ပြန်ရယူနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် node operator တွေကို ကာကွယ်ပြီး “Your keys, Your crypto” ကို ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်ထားပါတယ်။ ether.fi က ပါဝင်သူတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ အန္တရာယ်တွေကို လျော့ချပေးပြီး wallet ကို ချိတ်ထားဖို့လိုအပ်တာ မလိုဘဲ သို့မဟုတ် ယုံကြည်ရတဲ့ ကြားခံသူ (trusted intermediary) ကို အားကိုးပြီးညှိနှိုင်းရတဲ့ node operator မလိုအပ်စေပါဘူး။
**ether.fi ပေါ်မှာ သုံးစွဲသူ ၄ မျိုးရှိပါတယ်：staking လုပ်သူ + Bond ကိုင်ဆောင်သူ၊ eETH ကိုသာ ကိုင်ဆောင်တဲ့ staking လုပ်သူ၊ node operator၊ node services အသုံးပြုသူ။** ether.fi ရဲ့ delegated staking မော်ဒယ်က node services market ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အားပေးပါတယ်။ node operator တွေနဲ့ staking လုပ်သူတွေက infra ဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်ဖို့ ဒီထဲမှာ သူတို့ရဲ့ node တွေကို မှတ်ပုံတင်နိုင်ပါတယ်။
**ether.fi roadmap က အဆင့် ၃ ဆင့် ခွဲထားပါတယ်၊ အဆင့်တစ်ခုစီရဲ့ အဆုံးမှာ ပိုမိုအားကောင်းတဲ့ power အပ်နှံမှု (권력 အရပ်ထက်/အာဏာလွှဲပြောင်း) ကို အောင်မြင်ရန် ရည်ရွယ်ပါတယ်။** 1）委托质押：ether.fi က 4 月 30 日 မှာ အစောပိုင်း ETH staking လုပ်ထားသူတွေကို mainnet ပေါ်က V1 liquidity pool ဆီသို့ ပြောင်းရွှေ့မယ်။ ထိုကာလအတွင်း staking လုပ်သူတွေက eETH (ETH ပြန်လဲလှယ်နိုင်) ရရှိပြီး ဆုလာဘ်တွေ ရနိုင်မယ့်အခွင့်အရေးလည်း ရှိပါတယ်；
2）liquidity pool：2023 ခုနှစ် ဒုတိယမှ တတိယသုံးလပတ်အတွင်း။ 32 ETH အောက် (သို့) monitoring validation node တာဝန်ကို မယူချင်တဲ့ staking လုပ်သူတွေက NFT liquidity pool ထဲမှာ eETH ကို mint လုပ်ပြီး ether.fi staking မှာ ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။ liquidity pool မှာ ETH နဲ့ T-NFT တို့ပါဝင်တဲ့ mixed asset တွေ ပါဝင်ပါတယ်；
3）node services：2024 ခုနှစ် ပထမမှ ဒုတိယသုံးလပတ်အတွင်း။ EigenLayer နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး သူ့ရဲ့ node services layer mechanics ကို ထောက်ပံ့မယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်。
De.Fi
အကြံပြုရတဲ့အကြောင်းရင်း：web3 လုံခြုံရေး tool၊ chain ပေါ်က ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို စုစည်း/စစ်ဆေးခြင်း
crypto နယ်ပယ်ရဲ့ လုံခြုံရေးပြဿနာတွေဟာ လုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးမှုကို အမြဲတမ်း အနှောက်အယှက်ပေးနေပါတယ်။ ငွေကြေးလုံခြုံရေးကို ဘယ်လို ထိန်းသိမ်းမလဲဆိုတာကတော့ project team နဲ့ သုံးစွဲသူတွေ အတွက် အရေးဆုံးအချက်တွေထဲက တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
De.Fi မှာ အစိတ်အပိုင်း ၂ ခု ပါဝင်ပါတယ်：
1）Scanner：စက္ကန့်အနည်းငယ်အတွင်း မည်သည့် token ကိုမဆို နည်းပညာပိုင်းနဲ့ liquidity ပိုင်းအတွက် ပြည့်စုံတဲ့ analysis လုပ်နိုင်ပြီး smart contract audit လည်း ပါဝင်ပါတယ်；
2）Shield：အသုံးပြုသူရဲ့ wallet ထဲမှာ high-risk token တွေ နဲ့ approve status တွေကို အလိုအလျောက် စစ်ဆေးပေးပါတယ်။ Random wallet တစ်ခုထဲမှာတွေ့ခဲ့ပေမယ့် Etherscan မှာ မတွေ့သေးတဲ့ phishing contract လိပ်စာတစ်ခုကို De.Fi ထဲကို ထည့်လိုက်တာနဲ့ စက္ကန့်အနည်းငယ်အတွင်း De.Fi က ဒီ contract ရဲ့ အသေးစိတ်အချက်အလက်အားလုံးကို ပြသပေးပါတယ်—ဥပမာ လွှဲပြောင်းခ (transfer fees) နဲ့ ကန့်သတ်ချက်များ။
အပြင်၊ De.Fi ကို သုံးပြီး သင့် wallet ထဲမှာ vulnerability ရှိမရှိကိုလည်း စစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့အကြောင်း
JZL Capital သည် နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် မှတ်ပုံတင်ထားပြီး blockchain ecosystem သုတေသနနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို အထူးပြုလုပ်ကိုင်သည့် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ တည်ထောင်သူ၏ လုပ်ငန်းအတွေ့အကြုံက အလွန်ကြွယ်ဝပြီး နိုင်ငံရပ်ခြား စာရင်းဝင်ကုမ္ပဏီများစွာမှာ CEO နှင့် Executive Director အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး eToro ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ဦးဆောင်/ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။ အဖွဲ့ဝင်များမှာ Chicago University၊ Columbia University၊ Washington University၊ Carnegie Mellon University၊ University of Illinois Urbana-Champaign၊ Nanyang Technological University စတဲ့ ထိပ်တန်းကျောင်းများမှ လာကြပြီး Morgan Stanley၊ Barclays၊ Ernst & Young၊ KPMG၊ HNA Group၊ Bank of America စတဲ့ နာမည်ကြီး နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီတွေမှာလည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးပါတယ်။
【မသေချာချက် (Disclaimer)】ဈေးကွက်မှာ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမှာ သတိထားပါ။ ဒီဆောင်းပါးက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအကြံဉာဏ် မဟုတ်ပါ။ အသုံးပြုသူတွေက ဒီဆောင်းပါးထဲက မည်သည့် အမြင်၊ ထင်မြင်ချက်၊ သို့မဟုတ် နိဂုံးချုပ်မှုမဆို သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် အခြေအနေနဲ့ ကိုက်ညီမှုရှိ/မရှိကို စဉ်းစားသင့်ပါတယ်။ ဒီအပေါ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ဆောင်ရွက်ရင် အန္တရာယ်/တာဝန်ကို ကိုယ်တိုင်သာ ခံယူရပါမယ်။