Merkeziyetsiz Sosyal Medya uygulamaları Web3 dünyasına geçişte önemli bir köprü özelliği taşıyor. Yeni nesil Twitter, Instagram vb. uygulamalarında vakit geçiren büyük bir hedef kitlesine hitap ediyor. Sunduğu avantajlarla bunu sağlamaya çalışmasına rağmen genel kitleler tarafından kullanım alanı oldukça az. Genellikle kripto paralar ile içli dışlı olan insanlardan oluşan bir kullanıcı portföyü var.
Kitlesi içinde oldukça güzel fırsatlar sunuyor. Bu platformdaki verilerimiz Blockchain üzerine kaydediliyor ve bu verilerimizi istediğimiz gibi kontrol edebiliyoruz. Mesela merkeziyetsiz bir mesajlaşma uygulamasında gönderilen mesajlar, bir daha silinmemek üzere Blockchain üzerine kaydediliyor. Ya da X bir kripto topluluklarına özel oldukça güzel araçlar sağlayan platformda, ödüllü AMA etkinlikleri benzeri topluluk buluşma etkinlikleri düzenlenebiliyor. Ödül dağıtımı ise tamamen o platform içerisinden sağlanabiliyor.
Çoğunda geleneksel sosyal medya uygulamalarından alışkın olduğumuz özellikleri bulabiliriz. Fotoğraf veya yazı gönderisi paylaşma, beğeni, yorum, özel mesaj vb. birçok işlemi gerçekleştirebiliyoruz. Bu noktada, Web3 Dapp’lerinin (Merkeziyetsiz Uygulamalar) insanları en çok cezbeden özelliği olan uygulama içerisinde işlem yaparak Token(kripto para) kazanma özelliği devreye giriyor. Dolayısıyla, geleneksel sosyal medya uygulamaları bunların hiçbirini yapmayı aksine bedava reklam izleterek sadece kendisi platformun gelirine sahip oluyor. Web3 sosyal medya uygulamaları gelir paylaşımı yaparak kullanıcısına teşvik sağlıyor.
Bu model, kullanıcısına tatmin edici kazançlar sağlatabiliyor. Bazılarında bedava bir şekilde platformları kullanarak belirli oranda Token kazancı sağlanabiliyor. Bu oran, NFT veya Yönetim Token’i ile erişim sağlanan ödüllendirme sistemlerine göre daha düşük miktarlarda kazanç sağlatıyor. Yine de bedava olması insanların ilgisini haliyle çekiyor. Ödül mekanizmaları günden güne, bu platformların kullanıcı sayısını arttırıyor. Web3 sosyal medya projelerinin elit borsalarda listelenmeye başladığına son dönem daha fazla şahit olmaya başladık.
Genel olarak geleneksel sosyal medya platformlarıyla arasında birçok farklılık vardır. Yukarıda da belirtildiği üzere; kişisel verimizin sahipliğini elimizde tutuyoruz ve bunu istediğimiz gibi yönetebiliyoruz. Aynı zamanda, verilerimiz Blockchain üzerinde şifreli bir şekilde kayıtlı olmasından dolayı veri gizliliğini de beraberinde getiriyor. Veya demokrasinin uygulanmadığı veya hiç kabul edilmediği ülkeler için oldukça eşit fırsatlar sunan bir yapısı olduğunu da göz ardı etmemek gerekir.
Ekstrem durumlar yaşanan olaylarda sosyal medya sansürü, devletler tarafından bilinçli bir şekilde tam veya yarım kısıtlamalar, kişisel bilgilerin izin alınmadan kişinin aleyhine kullanımını gibi birçok veri manipülasyon şekline veya özgürlük kısıtlamasına maruz kalınabiliyor.
Aynı zamanda, çoğu Web3 sosyal medya uygulaması, merkeziyetsiz yönetim şekli olan DAO yönetim türünü kullanıyor. Bu sayede, proje hakkında alınacak tüm kararlar özel giriş izinli topluluklardan oluşuyor. Genellikle, projenin Yönetim Token’i veya NFT’si sayesinde DAO yönetimine erişim sağlanabiliyor. Her DAO üyesi değişiklikler veya önergeler için oy kullanabiliyor.
Üstünlük sağlanan kararlar onaydan geçiyor ve uygulanmaya başlanıyor. Bu sayede, projeyi kuran kişiler harici bireylerde kolaylık fikir sahibi olabiliyor. Tabii tam adil bir oy gücü dağılımı olduğunu söylemek çoğu DAO için zor bir durum. Çünkü örneği Token tutma gerekliliği olanlarda ne kadar fazla Token sahibi olunursa, o doğrultu da oyunuzun etkisi artıyor veya tam tersi az tutulunca azalıyor.
Bu bile oldukça adil bir sistem, çünkü geleneksel sosyal medya platformları küçük zümreler tarafından veya çoğunluk tek bir kişi üzerinden yönetiliyor. Daha fazla bilgilendirici makale için takipte kalın!